“Verslavingsgevoeligheid zit deels in de genen”

De ene persoon kan meer verslavingsgevoelig zijn dan de andere, maar alleen verslavingsgevoeligheid zorgt niet voor het ontwikkelen van een gokverslaving. “Maar er bestaat niet specifiek een verslavingsgen”, zo leggen experts uit tegenover EenVandaag.

EenVandaag ging deze week met experts in gesprek over het gevoelig zijn voor verslaving. In gesprek met EenVandaag bevestigen experts dat hier inderdaad sprake van kan zijn. Het ontwikkelen van bijvoorbeeld een gokverslaving komt deels door de genen van een persoon en deels door de omgeving, zo legt hoogleraar gezondheidspsychologie Arie Dijkstra uit. Volgens Dijkstra bepalen genen deels hoeveel plezier iemand beleeft aan gokken:

“Genen die te maken hebben met het brein, bijvoorbeeld met serotonine, dopamine en neurotrofine. Deze zogenoemde neurotransmitters komen vrij als mensen dingen doen die ze heel fijn vinden.”

Arie Dijkstra, Rijksuniversiteit Groningen

Hoe sterker en hoe dieper het pleziergevoel, hoe moeilijker het volgens Dijkstra is om te stoppen met gokken. Daarnaast is bepalend hoe sterk de behoefte van een persoon is om dat gevoel opnieuw te krijgen. Hij stelt dat mensen met een bepaald karakter dit sneller geneigd zijn te doen dan anderen. Genen bepalen onder andere in hoeverre een persoon zich kan beheersen, de impulscontrole. Daarnaast zouden mensen waarbij sprake is van bijvoorbeeld negatieve emoties sneller de drang hebben om te grijpen naar iets wat hen dat pleziergevoel geeft, zoals gokken.

3M-model

Ook Bas Brons van SolutionS Verslavingszorg denkt dat genen invloed hebben op het ontwikkelen van een verslaving:

“Er bestaat niet specifiek een verslavingsgen, maar je kunt er wel een bepaalde aanleg voor hebben. Daarmee bedoel ik mateloosheid, je grenzen makkelijk verleggen of een enorme drive hebben. Dat kan in je genen zitten en leiden tot een verslaving. Maar er is natuurlijk meer van nodig om die ook daadwerkelijk te ontwikkelen”

Bas Brons, SolutionS Verslavingszorg

Om uit te leggen hoe het werkt gebruikt Brons vaak het 3M-model, waarbij de volgende drie factoren meespelen:

• Mens: hoe zit je als mens in elkaar? Zocht je ook als kind al spanning en de grenzen op?
• Milieu: Hoe ziet je gezin van herkomst eruit? Wie zijn je vrienden en hoe gevoelig ben je voor groepsdruk?
• Middelen: Had je tijd, geld, en de vrijheid om te doen wat je wilde doen?

Brons benadrukt dat genen invloed hebben op eventuele verslavingsgevoeligheid, maar juist de genoemde factoren of omstandigheden kunnen iemand in een verslaving doen belanden. Het alleen gevoelig zijn voor een verslaving zorgt er volgens Brons niet voor dat iemand een verslaving ontwikkelt.