In november 2017 deed de politie een inval in Oss bij een reisbureau waar mensen illegaal konden gokken op sportwedstrijden. De eigenaar van het reisbureau werd veroordeeld, maar liet het er niet bij zitten. Na het hoger beroep ging de man in cassatie, omdat er volgens hem geen sprake was van een ‘speelautomaat'. De man kreeg gelijk, want de computers in het reisbureau konden volgens de Advocaat-Generaal niet worden aangemerkt als kansspelautomaten.
De eigenaar van het reisbureau in Oss liet vijf computers ombouwen tot wedterminals, inclusief houten behuizing waar gokkers geld in konden werpen om zo te kunnen wedden op voetbal. In november 2017 viel de politie het reisbureau binnen, waarbij de computers met daarop de goksoftware in beslag werd genomen.
Waar in eerste instantie de man werd veroordeeld tot 80 uur taakstraf vanwege het aanbieden van illegale sportweddenschappen in de periode tussen oktober 2015 en november 2017, kreeg de man in hoger beroep een lagere straf. Alhoewel de verdachte aangaf geld te verdienen met de illegale gokpraktijken, zou dit slechts een half jaar hebben gespeeld. Omdat alle inbeslaggenomen apparatuur al was vernietigd, ging het hof uit van het verhaal van de reisbureau-exploitant.
Hier bleef het niet bij, want de verdachte en zijn raadsman gingen in cassatie. Er zou namelijk een verschil in opvatting zijn geweest tussen de aanklager en de verdachte of de omgebouwde computers in het reisbureau wel of geen kansspelautomaten zijn.
De man werd namelijk veroordeeld op basis van twee artikelen uit de Wet op de kansspelen (Wok), 30b en 30t. Hierin wordt specifiek gesproken over het illegaal aanbieden van kansspelen middels kansspelautomaten:
§ 1. Inleidende bepalingen Artikel 30
In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
a. speelautomaat: een toestel, ingericht voor de beoefening van een spel, dat bestaat uit een door de speler in werking gesteld mechanisch, elektrisch of elektronisch proces, waarbij het resultaat kan leiden tot de middellijke of onmiddellijke uitkering van prijzen of premies, daaronder begrepen het recht om gratis verder te spelen;
b. behendigheidsautomaat: een speelautomaat waarvan het spelresultaat uitsluitend kan leiden tot een verlengde speelduur of het recht op gratis spellen en het proces, ook nadat het in werking is gesteld, door de speler kan worden beïnvloed en het geheel of vrijwel geheel van zijn inzicht en behendigheid bij het gebruik van de daartoe geboden middelen afhangt of en in welke mate de spelduur verlengd of het recht op gratis spelen verkregen wordt;
c. kansspelautomaat: een speelautomaat, die geen behendigheidsautomaat is;
§ 2. Vergunning tot het aanwezig hebben van kansspelautomaten Artikel 30b
1. Het is verboden, behoudens het in deze Titel bepaalde, zonder vergunning van de burgemeester een of meer kansspelautomaten aanwezig te hebben
(…);
b. op voor het publiek toegankelijke plaatsen;
§ 5. Overige verbodsbepalingen Artikel 30t
1. Het is verboden een of meer speelautomaten, die niet overeenstemmen met het door de raad van bestuur, bedoeld in artikel 33a, toegelaten model daarvan en die niet ten bewijze daarvan zijn voorzien van het ingevolge artikel 30r, eerste lid, met betrekking tot die toelating vastgestelde merkteken:
(…)
c. aanwezig te hebben op plaatsen of in inrichtingen als bedoeld in artikel 30b, eerste lid.
De advocaat van de verdachte stelt dat de computers waarop illegale sportweddenschappen werden geplaatst, geen speelautomaten of kansspelautomaten zijn volgens de wettelijke definitie. Volgens de wet moet een speelautomaat een spel aanbieden dat door een mechanisch, elektrisch of elektronisch proces in werking wordt gesteld en waarbij prijzen kunnen worden gewonnen. De raadsman benadrukt dat de uitkomst in dit geval niet afhangt van een dergelijk proces, maar van de prestaties van sporters.
Het hof oordeelde echter dat de apparaten wel als kansspelautomaten beschouwd moesten worden, omdat ze in het reisbureau van de verdachte werden gebruikt voor weddenschappen op voetbalwedstrijden, wat in strijd is met de wet.
Volgens de toelichting op het beroep valt sportwedden via een computer echter niet onder de definitie van een speelautomaat, omdat het resultaat afhangt van externe sportprestaties en niet van het apparaat zelf. Het hof heeft volgens de verdediging dus onterecht geoordeeld. Hier is de Advocaat-Generaal het mee eens.
Hof oordeelt onterecht dat computers in reisbureau kansspelautomaten zijn
Volgens de Advocaat-Generaal slaagt het beroepsmiddel van de eigenaar van het reisbureau, zo valt te lezen op rechtspraak. Dit advies werd overgenomen in de uitspraak die de Hoge Raad op 26 november deed, waardoor de eerdere uitspraak werd vernietigd. De computers kunnen niet aangemerkt worden als speelautomaten en dus moet er opnieuw uitspraak gedaan worden in het hoger beroep:
“Dat de persoon die geld inzet hierbij de uitkomst van zijn gok evenmin kan beïnvloeden als wanneer het apparaat louter mechanisch de resultaten bepaalt, doet aan het bovenstaande niet af. ’s Hofs oordeel dat, gelet op de bestemming van de in het reisbureau van de verdachte aangetroffen apparaten, ten aanzien van het onder 1 en 2 tenlastegelegde sprake is van respectievelijk speelautomaten en kansspelautomaten, getuigt van een onjuiste rechtsopvatting.”
uitspraak
Dat er geen sprake was van kansspelautomaten in zijn reisbureau wil niet zeggen dat de man vrijgesproken zal worden. Hij kan nog altijd veroordeeld worden voor het illegaal aanbieden van kansspelen, maar dit zal dan moeten gebeuren op grond van andere artikelen in de Wet op de Kansspelen.
Lead-foto Hoge Raad der Nederlanden door Fred Romero via Wikimedia. Dit artikel is op 27 november voorzien van een update toen de Hoge Raad het advies van de advocaat-generaal overnam.
