De Nederlandse tennisbond KNLTB kreeg in 2020 een boete voor het zonder toestemming delen van persoonsgegevens met sponsoren zoals de Nederlandse Loterij. De zaak leidde tot een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie in oktober, waarin belangrijke voorwaarden voor het gebruik van ‘gerechtvaardigd belang' werden verduidelijkt.
In maart 2020 kreeg de Nederlandse tennisbond KNLTB een boete van € 525.000 van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) omdat de tennisbond zonder toestemming of kennisgeving persoonlijke gegevens van haar leden verkocht aan onder meer Nederlandse Loterij voor gerichte advertenties. De AP concludeerde na onderzoek dat het verkopen van persoonlijke gegevens van leden in strijd was met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).
De tennisbond liet het hier niet bij zitten en ging in hoger beroep bij de rechtbank in Amsterdam. De rechtbank vroeg echter het Hof van Justitie van de Europese Unie om verduidelijking.
Op 4 oktober 2024 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie uitspraak gedaan in deze zaak. Het ging hierbij om de vraag of de Nederlandse tennisbond rechtmatig de gegevens van 350.000 leden aan sponsoren, waaronder Nederlandse Loterij, kon verstrekken zonder expliciete toestemming van die leden. De KNLTB verdedigde dit door te stellen dat dit was gebaseerd op een “gerechtvaardigd belang” volgens de AVG. Want, zo gaf de KNLTB aan, door het verkopen van de gegevens kreeg de bond geld binnen, waardoor de contributie van de leden niet omhoog ging.
Drie voorwaarden
In zijn uitspraak gaf het Hof van Justitie van de Europese Unie drie voorwaarden voor het gebruik van “gerechtvaardigd belang” als rechtmatige basis voor gegevensverwerking:
- Gerechtvaardigd belang: Een commercieel belang kan als gerechtvaardigd worden beschouwd, zolang het niet in strijd is met de wet.
- Noodzakelijkheid: De verwerking van persoonsgegevens moet noodzakelijk zijn om dat gerechtvaardigde belang te bereiken.
- Afweging van belangen: De belangen van de leden mogen niet zwaarder wegen dan het commerciële belang van de KNLTB. Daarbij moet rekening worden gehouden met wat de leden redelijkerwijs konden verwachten.
Het Hof van Justitie van de EU oordeelde dat een commercieel belang als gerechtvaardigd belang kan gelden voor het verwerken van persoonsgegevens, maar dat de KNLTB moest aantonen dat dit echt noodzakelijk was. Het Hof stelde dat de tennisbond haar doel ook had kunnen bereiken met minder ingrijpende maatregelen, zoals het vragen van toestemming aan de leden.
De uitspraak van Hof van Justitie van de Europese Unie wil nog niet zeggen dat de opgelegde boete van de KNLTB komt te vervallen. De Nederlandse rechter moet nu beoordelen of de privacy van de leden zwaarder weegt dan het commerciële belang van de KNLTB, vooral omdat het delen van gegevens met bijvoorbeeld Nederlandse Loterij extra risico's, zoals gokverslaving, met zich mee kan brengen.
Teun Struycken, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, heeft medio oktober de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitspraak van het HvJEU.
Reactie AP op uitspraak
Inmiddels heeft de AP op LinkedIn een officiële reactie op de uitspraak gegeven:
“Bij de AP staat de burger voorop. Vandaar onze principiële interpretatie van de wet, waarin organisaties bijvoorbeeld nooit zonder toestemming persoonsgegevens van mensen mogen verkopen, alleen omdat ze daar geld mee kunnen verdienen. Daar hebben wij ons voor ingezet en wat ons betreft is dat nog steeds hoe het zou moeten zijn, maar helaas is dat niet de juridische realiteit. Dat is nu duidelijk. Wij zullen onze normuitleg op dit punt dan ook aanpassen.”
De AP geeft verder aan dat deze uitspraak geen vrijbrief betekent:
“De uitspraak van het Hof is echter geen vrijbrief voor bedrijven en andere organisaties om zomaar zonder toestemming van alles te doen met persoonsgegevens, alleen omdat die daar geld mee kunnen verdienen. Voor een geslaagd beroep op een ‘gerechtvaardigd belang’ moeten organisaties aan drie voorwaarden voldoen. De eerste voorwaarde is dus niet zo absoluut als de AP die zag, maar het Hof van Justitie benadrukt dat er nog twee voorwaarden zijn waaraan bedrijven moeten voldoen, willen zij zonder toestemming persoonsgegevens verkopen. Uit de uitspraak van het Hof van Justitie volgt dat bij de tweede en de derde voorwaarde de belangen van de burger zwaar wegen. De AP zal hier scherp op blijven toezien.”
Tot slot laat de AP weten nu de rechtszaak in Amsterdam af te wachten:
“In het geval van de KNLTB benoemt het Hof bijvoorbeeld dat mensen ook moeten kunnen verwachten dat een organisatie hun gegevens verkoopt aan een bepaald bedrijf. En verwacht jij als lid van een tennisvereniging dat de tennisbond onder meer jouw telefoonnummer verkoopt aan een loterij? Het is nu aan de Amsterdamse rechtbank om dit soort vragen rond de KNLTB-zaak te beantwoorden en een oordeel te vellen over de rechtmatigheid van het verkopen van de persoonsgegevens van de KNLTB-leden.”
Het is nog niet bekend wanneer de rechtszaak in de rechtbank van Amsterdam zal dienen.
CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal
Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!
Lead-foto door Robert GLOD via Flickr.
