Groothuizen: ‘Totaalverbod gokreclame niet het juiste instrument’

Totaalverbod gokreclame? Dan geef je de illegaliteit vrij spel

Michel Groothuizen, voorzitter van de Kansspelautoriteit, zei afgelopen week bij EenVandaag iets opvallend eerlijks: een totaalverbod op gokreclame is waarschijnlijk niet “het juiste instrument om de oorlog mee te winnen”. Zijn reden is glashelder: illegale gokreclame bereikt Nederlanders online op enorme schaal — volgens Groothuizen zelfs “een factor 50 groter” dan de legale markt.

Die uitspraak verdient serieuze aandacht. Want als zelfs de toezichthouder erkent dat de illegaliteit het reclameveld domineert, dan moet Den Haag zich afvragen: wat zijn we dan precies aan het bestrijden?

Een debat gebaseerd op een verkeerd speelveld

Het politieke debat over gokschade wordt in Nederland vrijwel volledig gevoerd alsof het probleem vooral in de legale markt zit. Alsof vergunninghouders de dominante spelers zijn en de overheid de touwtjes stevig in handen heeft.

Maar dat beeld klopt niet meer.

Als de illegaliteit in bereik en marketingdruk vele malen groter is, ontstaat een fundamentele vraag: wat zeggen cijfers over schade en verslaving nog, als een groot deel van het spel buiten beeld plaatsvindt?

Illegale aanbieders kennen immers geen:

– stortingslimieten
– zorgplicht
– Cruks
– effectieve leeftijdscontrole
– toezicht of handhaving

En toch ligt de politieke reflex steeds weer bij: nóg meer beperkingen voor de legale markt.

Spelers herkennen legaal en illegaal niet meer

Groothuizen wijst terecht op een realiteit die in Den Haag te weinig wordt uitgesproken: het illegale marketingaanbod is zó groot, dat spelers het onderscheid niet meer kunnen maken.

Dat zie je dagelijks terug op social media:

– nep-casino’s met Nederlandse vlaggetjes
– influencers die crypto-casino’s promoten
– advertenties die nauwelijks te onderscheiden zijn van legaal aanbod
– steeds wisselende domeinen, met dezelfde affiliate-machines

Het gevolg is voorspelbaar: kanalisatie brokkelt af.

Een totaalverbod maakt de legale markt onzichtbaar

Een totaalverbod klinkt daadkrachtig en scoort goed in talkshows.
Maar in de praktijk betekent het vooral dit:

– legale aanbieders verdwijnen uit zicht
– illegale aanbieders blijven overal zichtbaar
– spelers verliezen herkenningspunten
– de illegaliteit wordt de standaard

Dan is de vraag niet óf spelers naar illegaliteit gaan, maar hoeveel.

De legale markt is een makkelijke zondebok

Vergunninghouders zijn eenvoudig aan te pakken, omdat ze:

– aanspreekbaar zijn
– zich aan regels móéten houden
– boetes accepteren en betalen
– transparant opereren

Illegale aanbieders doen precies het tegenovergestelde: die verdwijnen, verplaatsen, en draaien door via buitenlandse constructies en affiliate-netwerken die nauwelijks worden geraakt.

Daarom is het politiek makkelijker om de legale markt te beperken, dan om de illegaliteit echt te bestrijden.

Maar dat is geen strategie. Dat is symptoombestrijding.

Wie een oorlog wil winnen, bestrijdt de vijand

Als Groothuizen gelijk heeft — en er is weinig reden om daaraan te twijfelen — dan ligt de oplossing niet in nóg meer verboden voor vergunninghouders, maar in:

– harde aanpak van illegale marketingkanalen
– blokkades op betalingsverkeer en affiliates
– structurele samenwerking met social media platforms
– meer capaciteit voor opsporing en vervolging
– internationale druk op bronlanden

Een totaalverbod op reclame voor legale aanbieders is in dat scenario geen oplossing, maar een strategische fout.

Conclusie

De voorzitter van de Kansspelautoriteit zegt feitelijk wat de sector al langer ziet: de illegaliteit overspoelt Nederland.

Een totaalverbod op gokreclame zal dat niet stoppen. Integendeel: het maakt de legale markt onzichtbaar en helpt de illegaliteit groeien.

En als we eerlijk zijn: dáár zitten de echte misstanden.

–