Antenne ’25-’26: risicojongeren gokken vooral online

In de meest recente editie van de Regiomonitor Drugs en Risicojongeren: Antenne ’25-’26 Nederland ^{(, 2,3MB)}, die in juni 2026 werd gepubliceerd maar waar Verslavingskunde Nederland gisteren aandacht aan besteedde op haar website, is voor het eerst uitgebreid onderzoek gedaan naar kansspelen en gokken onder risicojongeren.

Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van Verslavingskunde Nederland (VKN), met onder meer financiering vanuit het Verslavingspreventiefonds van de Kansspelautoriteit (Ksa).

De landelijke monitor werd uitgevoerd met tien verslavings- en zorginstellingen:

Samen voerden zij veldwerk uit in alle twaalf provincies, verdeeld over 29 risicogroepen in dorpen en steden.

Voor het onderzoek werden 29 jongerenwerkers geïnterviewd. Zeventien van hen konden informatie geven over gokgedrag binnen de groepen jongeren waarmee zij werken. Het ging daarbij in totaal om ongeveer 250 jongeren. Daarnaast spraken de onderzoekers met 18 deskundigen, onder wie gezondheidspsychologen, verslavingsbehandelaars, preventiewerkers, bewindvoerders, ervaringsdeskundigen, en vertegenwoordigers van Gamblers Anonymous.

In totaal leverden 35 professionals informatie over bijna 350 gokkende jongeren. Volgens het rapport was ten minste een kwart van deze jongeren al in behandeling voor gokproblematiek.

Jonge mannen sterk oververtegenwoordigd

De groep jonge gokkers heeft volgens de professionals geen eenduidige culturele of familiale achtergrond. Wel zijn jonge mannen sterk oververtegenwoordigd. Gokproblemen blijven volgens de geïnterviewden regelmatig onder de radar door schaamte en ontkenning. Ook komt het voor dat jongeren verwachten verloren geld met nieuwe weddenschappen terug te kunnen winnen.

De professionals noemen verschillende factoren die jongeren kwetsbaarder kunnen maken voor problematisch gokken. Zo wordt een sterke gerichtheid op snel geld en status genoemd. Ook verveling, sociale isolatie, gokproblemen binnen het gezin, middelengebruik, en psychische problemen worden als risicofactoren beschreven.

Jongeren die al op jonge leeftijd met gokken in aanraking komen, bijvoorbeeld via speelautomaten, kunnen volgens de geïnterviewden extra kwetsbaar zijn. Ook interesse in competitie en spellen wordt daarbij genoemd. Gokken wordt daarbij niet altijd alleen gezien als een manier om geld te verdienen. Jongeren kunnen volgens de professionals ook op zoek zijn naar spanning en een kick, terwijl anderen gokken als afleiding van problemen of negatieve gevoelens.

Vooral online gokken

Online gokken is volgens de geïnterviewden de meest voorkomende vorm van gokken onder de jongere generatie. Jongeren maken daarbij gebruik van zowel legale aanbieders als illegale goksites. Ook worden onder meer de TOTO-winkel-app en Telegram-kanalen genoemd, en worden betaalmiddelen als cryptowallets en prepaidkaarten genoemd. Over die betaalmiddelen wordt het volgende gezegd:

“Slimme oplossingen zoals cryptowallets en prepaidkaarten maken het mogelijk om buiten bewindvoering om te gokken. Sommige jongeren worden hierbij beïnvloed door een ‘alpha mindset’, bijvoorbeeld via figuren als Andrew Tate.”

Antenne ’25-’26

De scheidslijn tussen legaal en illegaal gokken is volgens de professionals voor jongeren daarnaast niet altijd duidelijk.

De professionals wijzen op de invloed van sociale media, games, en influencers. Jongeren komen via platforms zoals YouTube in aanraking met internationale influencers die goksites promoten. Ook reclames en campagnes waarin bekende voetballers worden ingezet, worden genoemd als manieren waarop jongeren met gokken in aanraking komen. Legale online casino’s mogen sinds het rolmodellenverbod en het besluit Orka geen bekende voetballers meer gebruiken in gokreclames.

Volgens de geïnterviewden hebben de legalisering van online gokken en de grote hoeveelheid gokreclame bijgedragen aan de zichtbaarheid en normalisering van gokken onder jongeren. Zij signaleren dat jongeren na een gokstop via Cruks daarnaast kunnen uitwijken naar de illegale aanbieders. Illegale online casino’s, ook bekend als Casino’s zonder Cruks, laten deze spelers gewoon toe. Minderjarigen zouden leeftijdsgrenzen daarnaast soms omzeilen door accounts van vrienden of ouders te gebruiken.

Ook signaleren de deskundigen dat jongeren bepaalde vormen van risicovol handelen in crypto en aandelen steeds vaker als gokken ervaren. Daarnaast zouden jongeren steeds specifiekere weddenschappen afsluiten, bijvoorbeeld op wedstrijden uit lagere voetbaldivisies of op gebeurtenissen tijdens wedstrijden, waarbij vreemde sportcompetities of gebeurtenissen niet worden geschuwd. Een hulpverlener zegt hier het volgende over:

“Er wordt ook ingezet op willekeurige sportevenementen, zoals amateur pingpongwedstrijden in Australië. Voetbal blijft het populairst. Mensen met een gokverslaving kunnen vaak niet wachten tot een wedstrijd begint en zoeken daarom alternatieven. Ik heb zelfs weddenschappen gezien op wedstrijden in Japan, waarbij spelers inzetten op een vierkante meter gras, het aantal wormen onder dat gras of het tijdstip waarop het regent.”

Hulpverlener

Snel oplopende schulden

De bedragen die jongeren inzetten lopen volgens het onderzoek uiteen van enkele euro’s tot honderden euro’s per weddenschap. In verschillende beschreven gevallen lopen schulden op tot enkele duizenden of tienduizenden euro’s. Het rapport beschrijft onder meer een casus waarbij een jongere € 27.000 aan schulden had opgebouwd. Om deze schuld versneld af te lossen werkt hij als onderwaterlasser op een booreiland, zo valt te lezen in het rapport.

Jongeren kunnen volgens de professionals daardoor in financiële problemen komen en moeite krijgen om huur of boodschappen te betalen. In sommige gevallen ontstaan problemen binnen de familie of worden ouders gevraagd om schulden over te nemen. Ook worden situaties beschreven waarin jongeren via misleidende crowdfunding proberen geld te krijgen.

Aanbevelingen

De deskundigen pleiten in het rapport voor meer aandacht voor vroegtijdige preventie en voorlichting (onder meer op scholen) over geld en de risico’s van gokken. Ook noemen zij een grotere rol voor ouders, jongerenwerkers, ervaringsdeskundigen, en rolmodellen bij het voorkomen en herkennen van gokproblemen.

Daarnaast wordt gepleit voor strengere maatregelen rond gokreclame en het verder loskoppelen van gokken en sport. In de voortgangsbrief van staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, Claudia van Bruggen, staat vermeld dat er een reclameverbod voor online gokken moet komen. Hierbij zou een uitzondering voor de eigen websites van de gokbedrijven en de zoekresultaten voor online goksites gelden.

De deskundigen noemen ook mogelijkheden om in te grijpen bij grote verliezen of grote overboekingen door minderjarigen. Verder moet er volgens hen binnen de hulpverlening meer aandacht komen voor gokproblematiek, met meer ruimte voor persoonlijk contact, begeleiding bij financiën, en een vaste dagstructuur.

Tot slot vragen de geïnterviewden aandacht voor culturele verschillen en voor de ontwikkeling van betere behandelrichtlijnen, en meer onderzoek naar gokproblematiek.