Studie vindt geen duidelijk beste aanpak tegen gokschade

Een internationale groep wetenschappers concludeert dat geen enkel huidig gokbeleid aantoonbaar beter werkt dan alternatieven om jongeren te beschermen tegen gokschade. Volgens de onderzoekers leiden gereguleerde markten vaak tot meer gokken en gokschade, terwijl verboden op online gokken moeilijk te handhaven zijn.

Deze conclusies komen uit een systematische literatuurstudie die begin mei werd gepubliceerd in het academische tijdschrift Current Addiction Reports. Het onderzoek werd geleid door Leon Y Xiao en analyseerde 36 empirische studies uit twaalf verschillende landen, waaronder Duitsland, Noorwegen, Canada, en Spanje.

De onderzoekers bekeken vier vormen van beleid:

1. Verbod op online gokken
2. Gereguleerde markten
3. Reclamebeperkingen
4. Maatregelen rondom verantwoord gokken

Daarbij richtten de onderzoekers zich specifiek op jongeren tot en met 25 jaar.

Verbod moeilijk te handhaven

Volgens de onderzoekers blijkt uit meerdere studies dat een verbod op online gokken in de praktijk lastig te handhaven is. In Indonesië wezen toezichthouders op een gebrek aan technische expertise, beperkte middelen, en onvoldoende samenwerking met internetproviders.

Ook in Duitsland leidde een verbod op online gokken in 2008 niet tot een afname van deelname. Online kaartspellen, zoals poker, werden toen juist populairder. In Israël gaf 13% van de ondervraagde gokkers aan alsnog deel te nemen aan illegaal gokken, ondanks het grotendeels geldende verbod.

Daarnaast stellen de onderzoekers dat VPN-diensten en offshore aanbieders geografische blokkades steeds eenvoudiger omzeilen.

Legalisering leidt tot meer deelname

Tegelijkertijd concluderen de onderzoekers dat legalisering van online gokken doorgaans samengaat met een stijging van zowel gokdeelname als gokschade.

In Noorwegen steeg de online gokdeelname volgens de onderzochte studies van ongeveer 4,5% naar 7% tussen 2014 en 2018. In Spanje nam het aantal jongeren dat behandeling zocht voor gokproblemen toe nadat online gokken en gokreclame in 2011 werden gelegaliseerd.

Volgens de onderzoekers blijkt bovendien dat gereguleerde markten spelers niet automatisch weghouden bij illegale aanbieders. In de Canadese provincie Québec gebruikte ruim 82% van de online gokkers na legalisering nog steeds ongereguleerde websites. Meer dan de helft van de ondervraagde Australische spelers gaf eveneens aan gebruik te maken van offshore aanbieders.

In een toelichting op LinkedIn schreef Xiao dat legalisering “gokdeelname en schade verhoogde en illegaal gokken niet effectief verminderde”.

Jongeren omzeilen leeftijdsgrenzen

De onderzoekers concluderen daarnaast dat leeftijdsgrenzen online relatief eenvoudig te omzeilen zijn. In Spanje gaf meer dan de helft van de ondervraagde jongeren tussen vijftien en zeventien jaar aan al eens gegokt te hebben, ondanks een wettelijke minimumleeftijd van achttien jaar.

Ook reclamebeperkingen blijken volgens de studie beperkt effectief. In Australië keek bijna 84% van de jongeren tussen elf en zestien jaar na 20:30 uur nog naar sportuitzendingen, waardoor beperkingen op gokreclame voor dat tijdstip hun doel deels misten.

‘Verantwoord gokken' heeft beperkt effect

Negen van de 36 geanalyseerde studies richtten zich op maatregelen rond verantwoord gokken, zoals stortingslimieten, zelfuitsluiting en waarschuwingsteksten. In Australië was ruim 60% van de ondervraagde spelers bekend met beschermingstools, maar gebruikte slechts een kwart stortingslimieten. Tijdelijke zelfuitsluiting werd door slechts 8,1% toegepast.

De algemene conclusie van de onderzoekers is dat aanbieders vaak wel voldoen aan de wettelijke verplichtingen door deze hulpmiddelen aan te bieden, maar dat de daadwerkelijke impact op gedrag beperkt blijft.

Ook wijzen de onderzoekers erop dat limieten eenvoudig kunnen worden omzeild doordat spelers actief zijn bij meerdere aanbieders. In Zweden speelde 83% van de ondervraagde gokkers bij meer dan één vergunde aanbieder.

Geen best werkend gokbeleid tegen gokschade

Volgens Xiao laat het huidige onderzoek niet zien dat één benadering tegen gokschade duidelijk beter werkt dan andere vormen van gokbeleid. De onderzoekers stellen dat veel vormen van gokbeleid wereldwijd nooit empirisch zijn geëvalueerd, waardoor onvoldoende bekend is welke specifieke regulering het meest effectief is.

Daarom pleiten de wetenschappers voor meer onafhankelijk onderzoek naar gokschade en de effectiviteit van regelgeving. Zij roepen overheden met gereguleerde gokmarkten op om een heffing op gokopbrengsten te gebruiken voor de financiering van wetenschappelijk onderzoek en verslavingszorg, vergelijkbaar met systemen in onder meer Alberta (Canada) en het Verenigd Koninkrijk.