Justitie noemde Ministerie van Financiën “lobbyclub” van staatsdeelnemingen

Interne documenten van het ministerie van Justitie en Veiligheid en Nederlandse Loterij (NLO) laten zien hoe staatsdeelnemingen structureel invloed uitoefenen op het Nederlandse kansspelbeleid. Centraal staat dat NLO zowel marktpartij is alsmede een voorbeeldfunctie heeft en via overleg, beleidsdialoog, en politieke contacten invloed kan uitoefenen op wet- en regelgeving.

Nederlandse Loterij neemt een uitzonderlijke positie in. Als staatsdeelneming heeft het als enige marktpartij directe toegang tot het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV), terwijl andere aanbieders in de open online kansspelmarkt zijn aangewezen op vertegenwoordiging via brancheorganisaties. Binnen JenV wordt deze constructie als problematisch ervaren, juist omdat NLO inmiddels ook een grote commerciële speler is op de KOA-markt, zo blijkt uit document 0103.

Interne beleidsstukken laten zien dat de maatschappelijke voorbeeldrol van NLO onder druk staat. Ambtenaren wijzen op boetes voor de staatsdeelnemingen Nederlandse Loterij en Holland Casino, negatieve media-aandacht, en de grote hoeveelheid gokreclame die “inhoudelijk niet past bij de voorbeeldrol” van een staatsdeelneming. Dat botst met het maatschappelijke profiel dat de staat voor ogen heeft en roept vragen op over de invloed van de overheid, zo staat in document 0856.

Die scheve verhouding wordt volgens de interne stukken versterkt door de rol van het ministerie van Financiën. “FIN is soms lobbyclub van de deelnemingen”, tekent het Ministerie van Justitie en Veiligheid op in de interne stukken, waarbij staatsbedrijven als NLO “constant rand van de wet” opzoeken ^{(document 0856)}. Dat vergroot de beleidsmatige invloed van NLO verder, terwijl andere concurrerende marktpartijen die toegang niet hebben, zo staat in de interne stukken.

NLO wilde bovendien beleidsoverleggen niet meer laten notuleren na Wob-verzoeken (tegenwoordig Woo-verzoeken). JenV en Financiën wezen dit af, omdat duidelijke afspraken noodzakelijk zijn ^{(document 0103)}.

Invloed op regelgeving

NLO oefent actief invloed uit op regelgeving, zo is de onmiskenbare conclusie uit de vrijgegeven stukken. Zo wilde het dat alle hoogrisico kansspelen onder het reclameverbod vallen, omdat concurrenten daar waarschijnlijk harder door geraakt worden dan NLO zelf ^{(document 0103)}.

In oktober 2021 gaf NLO verder aan dat het niet logisch zou zijn om reclame voor TOTO te verminderen ^{(document 0102)}. Ook is NLO van mening dat de hoeveelheid reclame er alleen is voor de groep mensen die er veel op letten. Het zou volgens de staatsdeelneming een kwestie van perceptie zijn.

Een beleidsnota laat daarnaast zien dat een sponsorverbod politiek alleen haalbaar wordt geacht als loterijen worden ontzien en de sport financieel wordt gecompenseerd. Die randvoorwaarden worden in de nota expliciet gekoppeld aan de positie van de VVD binnen het besluitvormingsproces ^{(document 1678)}.

Unieke positie

In beleidsoverleggen wordt erkend dat NLO een unieke en invloedrijke positie heeft, mede dankzij nauwe banden met de politiek. In een overzicht van het kansspelbeleid wordt verwezen naar drie grote én invloedrijke stakeholders op het dossier; NLO, Nationale Goede Doelen Loterijen, en Goede Doelen Platform. ^{(document 1651)}

De invloed van NLO strekt zich ook uit tot het segment van incidentele loterijen. Via het eigen platform Lotify faciliteert NLO loterijen voor goede doelen en verenigingen. JenV spreekt in interne stukken zorgen uit over het gebrek aan toezicht, omdat de vergunningen formeel bij de initiatiefnemers liggen.

Omdat Lotify daarmee buiten direct toezicht van de Kansspelautoriteit opereert, overweegt JenV een beleidsverkenning naar de risico’s van dit snelgroeiende marktsegment ^{(document 0103)}.

CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal

Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!