Ondanks strengere regels rond gokreclame worden veel Belgen regelmatig blootgesteld aan promotie voor kansspelen. Dat blijkt uit recent onderzoek van de Universiteit Gent (UGent) en de gezondheidsenquête van het Belgische onderzoeksinstituut Sciensano. Volgens de onderzoekers hebben de beperkingen op gokreclame tot nu toe slechts een beperkt effect op de zichtbaarheid van dergelijke promotie.
Uit de gezondheidsenquête van 2023-2024, waaraan bijna 5.000 Belgen deelnamen, bleek dat bijna één op de drie Belgen ouder dan 15 jaar minstens één keer per jaar gokt. Ongeveer 8 procent deed dat zelfs wekelijks. Daarnaast liep bijna 3 procent van de bevolking risico op persoonlijke schade door gokgedrag.
Traditionele kansspelen, zoals krasloten, blijven het populairst. Tegelijk groeide het aandeel van online gokken, vooral onder jongvolwassenen tussen 25 en 34 jaar. Bij de enquête kwamen voor het eerst ook vragen voorbij over gokreclame, zo schrijft VRT.
Onderzoek naar gokreclame
Onderzoekers van de UGent onderzochten de impact van gokreclame en sponsoring op het gedrag en de houding van consumenten. Tijdens het Europees Kampioenschap voetbal in Duitsland voerden zij een studie uit onder 1.600 deelnemers.
Daaruit bleek dat mensen die vaker werden blootgesteld aan gokreclame of sponsoring rond sportevenementen ook vaker inzetten op wedstrijden. Volgens de onderzoekers speelt daarbij vooral normalisering een rol: wanneer mensen regelmatig gokmerken zien, wordt gokken sneller als iets gewoons of maatschappelijk geaccepteerd ervaren.
Die normalisering leidt niet automatisch tot problematisch gokgedrag, maar kan volgens experts wel bijdragen aan een groter risico voor kwetsbare groepen.
Weinig effect
Sinds 2023 geldt in België een verbod op gokreclame via televisie, radio, sociale media en in de openbare ruimte. Toch merkt nog altijd ongeveer de helft van de Belgen regelmatig gokreclame op. Bij sportsponsoring ligt dat aandeel zelfs nog hoger. Meer dan de helft van de respondenten zegt zelfs wekelijks gokreclame te zien. Dat niveau ligt volgens de onderzoekers ongeveer even hoog als voor de invoering van de strengere regels.
Dat komt onder meer doordat de regels soms worden omzeild. Zo maken sportclubs en gokbedrijven gebruik van alternatieve constructies, zoals nieuwswebsites met dezelfde naam als gokplatforms, die vervolgens zichtbaar zijn op sportshirts. Voor sportsponsoring geldt bovendien een overgangsregeling tot 2028.
Een andere opvallende uitzondering betreft de Nationale Loterij. In tegenstelling tot commerciële aanbieders mag deze organisatie nog steeds reclame maken voor loterijproducten en krasloten, bijvoorbeeld via televisie en radio. Volgens sommige experts draagt ook die zichtbaarheid bij aan de bredere normalisering van gokken. Zij pleiten daarom voor een uniform beleid waarbij voor alle kansspelvormen dezelfde reclameregels gelden.
Rol van media
Naast regelgeving rond gokreclame wijzen onderzoekers ook op andere factoren die bijdragen aan de normalisering van gokken. Zo kan de manier waarop media berichten over grote winsten of jackpots een positief beeld creëren, terwijl de mogelijke risico’s minder aandacht krijgen.
Daarnaast speelt internationalisering een rol, waarover Liselot Hudders van de UGent het volgende zegt:
“Er zijn buitenlandse influencers die nog gesponsord worden door gokmerken. Dat zou niet mogen. We moeten streven naar een gezamenlijke aanpak, zodat de regels overal hetzelfde zijn.”
Liselot Hudders, UGent
De resultaten van het onderzoek zijn ook nog gepresenteerd tijdens een studiedag waar ook beleidsaanbevelingen zijn besproken. Een van de aanbevelingen was een totaalverbod op gokreclame zijn, wat ook in Nederland in het coalitieakkoord staat. Volgens Michel Groothuizen zal dat spelers bij de legale aanbieders weghalen, en staatssecretaris Arno Rutte gaf aan dat dat de kern van het probleem niet aanpakt.
BIj de presentatie gaven de onderzoekers de volgende drie aanbevelingen:
- Herdefinieer gokken als een volksgezondheidsprobleem. De huidige framing van gokken draait om ‘spelen’ en ‘spelletjes’, wat een beeld oproept van onschuld, plezier en entertainment. We moeten die link doorbreken en zowel het commerciële als het potentieel schadelijke karakter van gokken erkennen;
- Ga naar een totaalverbod op gokreclame. Een alomvattend verbod elimineert uitzonderingen, interpretatieverschillen en mazen in de wet. Dit zou de structurele zichtbaarheid van gokken helpen verminderen en kwetsbare groepen beter beschermen tegen blootstelling. Dit zou ook moeten gelden voor de Nationale Loterij, waarvan de prominente reclame bijdraagt aan de normalisering van gokken;
- Versterk het toezicht en de handhaving. Effectieve regelgeving vereist een grensoverschrijdende aanpak, met sterkere Europese en internationale coördinatie om zinvolle bescherming te waarborgen. Ten slotte moet het beleid toekomstbestendig zijn en gebaseerd zijn op onafhankelijk onderzoek.
CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal
Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!
Lead-foto via PRO SHOTS / Isosport.
