Voormalig NOGA-voorzitter Peter-Paul de Goeij was op 21 oktober aanwezig bij een lunchseminar van de Zweedse branchevereniging BOS in Stockholm over online gokregulering. In deze gastbijdrage doet hij verslag van de bevindingen en inzichten die tijdens het seminar naar voren kwamen, en wat Nederland daarvan kan leren.
Op 21 oktober organiseerde de Zweedse branchevereniging BOS in Stockholm een lunchseminar waarin juridisch adviesbureau Nordic Legal een diepgaande analyse presenteerde van de regulering en kanalisatie in Zweden en Denemarken.
Secretaris-generaal van BOS Gustaf Hoffstedt opende het lunchseminar en gaf het woord aan sociaaldemocratisch parlementslid Azadeh Rojhan. Zij uitte zorgen over het structureel niet behalen van het Zweedse kanalisatiedoel van minstens 90 procent. Volgens haar moet toezichthouder Spelinspektionen actiever optreden tegen illegale aanbieders en beter samenwerken met de sector, zoals in Denemarken gebruikelijk is.
Ze pleit voor uitbreiding van handhavingsinstrumenten, waaronder het blokkeren van websites. Verder pleit ze voor beschermingsmaatregelen zoals die bij tabak en alcohol bestaan.
Juristen Maria McDonald en Morten Rønde van Nordic Legal lichtten vervolgens hun rapport ‘The Channelisation Challenge' toe. Beide landen blijken onder toenemende druk te staan door opkomende illegale gokvormen zoals skin betting en cryptocasino’s. Nieuwe data van H2 Gambling Capital laat zien dat de Deense kanalisatiegraad lager ligt dan gedacht.
Kanalisatie zakt weg in beide landen
Denemarken is teruggevallen naar een kanalisatie van 72 procent, ten opzichte van eerdere ramingen van 87 tot 95 procent. Zweden scoort lager, tussen 68 en 72 procent. Vooral het online casinosegment is kwetsbaar: in Zweden speelt meer dan 40 procent van de spelers buiten het vergunde aanbod. In Denemarken neemt dat aandeel ook toe.
Zweden krijgt in het rapport bovendien kritiek vanwege een te rigide toezichtscultuur en beperkte promotieruimte voor het legale aanbod. Denemarken scoort veel beter op dialoog en retentie, maar schiet tekort in handhaving en innovatie.
BOS-voorzitter en Betsson-topman Amandus Jabin benadrukte dat succesvolle regulering draait om vertrouwen. Consumenten moeten erop kunnen rekenen dat het legale aanbod veilig is en voldoende aantrekkelijk. Volgens hem is regulering een evenwichtsoefening tussen bescherming en concurrentiekracht met de illegaliteit.
Hij waarschuwde dat de toezichthouder de aansluiting met de markt niet mag verliezen. Denemarken is jarenlang het voorbeeld geweest, mede dankzij open dialoog. Maar ook daar daalt nu de kanalisatie, mede door de groeiende druk van illegaal aanbod.
Jabin noemde daarnaast Duitsland als voorbeeld van hoe het níet moet: daar ligt de kanalisatie onder de 40 procent. In Nederland ging het eerst goed, met meer dan 90 procent in het eerste jaar, maar inmiddels is de kanalisatie gemeten in BSR gedaald tot onder de 50 procent. Volgens Jabin is dit het gevolg van elkaar snel opvolgende, gestapelde beperkingen op het legale aanbod.
Over Zweden is hij iets positiever: de basis is goed, maar onder andere het bonusverbod en de moeizame relatie met de toezichthouder ondermijnen de werking van de markt en de bescherming van de consument. Hij pleit voor duidelijke regels, goede begeleiding en een aantrekkelijk vergunningsstelsel. Het beste systeem is het systeem waarin de online gokker het legale aanbod kiest omdat het veiliger en aantrekkelijker is dan het illegale aanbod.
Lessen voor Nederland
Nederland reguleert online gokken pas sinds oktober 2021, met een minimumdoelstelling van 80 procent kanalisatie. Net als Zweden en Denemarken kent Nederland een open vergunningensysteem en een onafhankelijke toezichthouder. Verhoudingsgewijs slaagt vooral Nederland er onvoldoende in om spelers weg te houden bij illegale aanbieders. De les: een wettelijk kader, een toezichthouder en een open vergunningenstelsel alleen is niet genoeg en samenwerking en dialoog met de sector leidt tot meer consumentenbescherming.
Nordic Legal signaleert in haar rapport dat er zes randvoorwaarden zijn voor een succesvolle regulering van een online gokmarkt:
- een aantrekkelijk legaal spelaanbod, inclusief moderne spelvormen
- evenwichtige bonus- en promotievoorwaarden
- toezicht gebaseerd op samenwerking, niet op sancties
- proportionele AML- en compliance-eisen
- effectieve(re) handhaving tegen illegale aanbieders en affiliates en ruimte voor innovatie binnen veilige kaders.
Denemarken is niet langer onaantastbaar, maar nog altijd een leerzaam voorbeeld. De Scandinavische situatie toont aan dat zelfs goed gereguleerde markten kwetsbaar zijn voor nieuwe illegale vormen van online gokken.
Voor Nederland betekent dit: blijf kritisch op het gevoerde eigen beleid, draai ineffectieve beperkingen terug en versterk het legale aanbod. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Effectieve regulering vereist marktinzicht, flexibiliteit en samenwerking. Denemarken is niet langer onaantastbaar, maar nog altijd een leerzaam voorbeeld.
CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal
Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!
