De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft stevige kritiek geuit op de huidige praktijk rond de Wet Kansspelen op afstand (Wet Koa). Volgens gemeenten profiteert het Rijk financieel van de gelegaliseerde online gokmarkt, terwijl een groot deel van de maatschappelijke kosten juist lokaal terechtkomt.
De kritiek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) blijkt uit een recent artikel van vakblad Binnenlands Bestuur over de Wet Koa. Daarin wordt geschetst dat gemeenten zich steeds vaker geconfronteerd zien met de gevolgen van problematisch gokken, zonder dat zij invloed hebben op het landelijke kansspelbeleid.
Volgens de VNG zit de kern van het probleem in de verdeling van baten en lasten. De inkomsten uit kansspelbelasting en de economische opbrengsten van de online gokmarkt komen grotendeels bij het Rijk en bij gokbedrijven terecht. Tegelijkertijd belanden de maatschappelijke gevolgen, zoals schuldenproblematiek en verslavingszorg, vooral bij gemeenten.
De gemeenten zijn immers verantwoordelijk voor schuldhulpverlening, preventie en een groot deel van de verslavingszorg. Daarmee krijgen zij volgens de VNG de rekening van een beleid waar zij zelf nauwelijks invloed op hebben.
Preventie op lokaal niveau
Veel gemeenten proberen de negatieve gevolgen van gokken te beperken via lokale initiatieven, zo wordt omschreven bij Binnenlands Bestuur. Er wordt ingezet op voorlichting op scholen en signalering door jongerenwerkers en lokale gezondheidsdiensten. Daarbij ligt de focus vaak op jongeren en jongvolwassenen.
Toch voelen gemeenten zich volgens betrokken bestuurders beperkt in hun mogelijkheden. Preventiecampagnes en lokale interventies worden omschreven als “druppels op een gloeiende plaat”, terwijl het landelijke beleid juist gericht is op het faciliteren van een gereguleerde online gokmarkt.
VNG pleit daarom voor een herbezinning op de manier waarop de online gokmarkt is ingericht sinds de invoering van de Wet Koa in 2021. Volgens de organisatie moet er serieus gekeken worden naar strengere grenzen voor de online gokindustrie.
Meting van Atlas Research
Ook onderzoek van Atlas Research liet zien dat de maatschappelijke impact van kansspelen aanzienlijk kan zijn. In een studie uit 2023 concludeerde het onderzoeksbureau dat de kosten van gokproblematiek voor een belangrijk deel bij publieke partijen terechtkomen, waaronder gemeenten.
Tegelijkertijd stelde Atlas destijds vast dat de economische baten van kansspelen de maatschappelijke kosten nog altijd overtroffen. In de analyse kwam het saldo uit op ongeveer €2 miljard positief. Door de legalisering van online kansspelen zou dit positieve saldo bovendien met ongeveer een half miljard euro zijn gestegen. Volgens de onderzoekers hing dat samen met belastinginkomsten die eerder werden misgelopen door illegaal aanbod, gecombineerd met hogere maatschappelijke kosten die juist bij ongereguleerd gokken ontstaan.
Volgens Rein Halbersma, directeur van Atlas Research en voormalig onderzoekscoördinator bij de Kansspelautoriteit, is het beeld inmiddels echter veranderd. De verwachting van de overheid was dat de invoering van de Wet Kansspelen op afstand spelers naar legale aanbieders zou leiden, waar meer toezicht is en waar controles moeten voorkomen dat spelers te veel gokken. Op basis van de beschikbare gegevens leek dat in eerste instantie een redelijk succes en werd aangenomen dat de baten de kosten zouden overtreffen.
Later bleek echter dat een belangrijk effect van de legalisering mogelijk is onderschat, zo geeft Halbersma aan. De opening van de online markt heeft namelijk ook veel nieuwe spelers aangetrokken. De gevolgen daarvan worden pas met vertraging zichtbaar in verslavingscijfers. Tegelijkertijd hebben latere maatregelen, zoals een verbod op ongerichte gokreclame en stortingslimieten, er volgens hem toe geleid dat een deel van de intensieve spelers weer uitwijkt naar illegale websites. Naar schatting gaat nog altijd ongeveer de helft van het geld dat online wordt vergokt naar illegale aanbieders.
CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal
Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!
