JA21 roept in Kamervragen op om Nederlandse Loterij transparanter te laten zijn over de resultaten die worden geboekt. Ingrid Coenradie en Joost Eerdmans noemen de dubbele rol van de Nederlandse staat ‘bestuurlijk onzuiver' en roepen op om onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de maatschappelijke effecten van de groei van Nederlandse Loterij. Begin juni heeft minister David van Weel aangegeven meer tijd nodig te hebben voor de beantwoording.
Kamerleden Joost Eerdmans en Ingrid Coenradie van JA21 hebben Kamervragen gesteld over staatsdeelneming Nederlandse Loterij en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat. Het tweetal wil onder andere dat het gokbedrijf transparanter gaat zijn over de resultaten die worden behaald.
Volgens Eerdmans en Coenradie moet er meer inzicht komen in de prijzen die worden gewonnen bij de spellen van Nederlandse Loterij. Voor spellen zoals Lotto, Staatsloterij, en Eurojackpot worden zowel online als bij fysieke verkooppunten loten verkocht, maar hoe de verkopen verdeeld zijn over deze kanalen wordt nooit bekendgemaakt.
JA21 wil dat hier meer duidelijkheid over wordt gegeven door Nederlandse Loterij. De partij hoopt dat de staatsdeelneming zal delen welk percentage van de loten online wordt verkocht en hoe de verdeling van de prijzen doorgaans is: hoeveel prijzen worden er gewonnen op fysieke loten en hoeveel op loten die via internet zijn verkocht.
Onzuivere dubbele rol
Verder wordt David van Weel, minister van Justitie en Veiligheid, gevraagd naar de ‘dubbele rol' van de Nederlandse staat. Deze rol wordt als ‘bestuurlijk onzuiver' omschreven door de JA21-Kamerleden, waarbij het tweetal de vergelijking maakt met de overheid als alcoholproducent:
“Erkent u dat deze dubbele rol bestuurlijk onzuiver is en vergelijkbaar met een overheid die zelf alcohol produceert, consumptie stimuleert en tegelijkertijd waarschuwt voor de schadelijke gevolgen?”
Ingrid Coenradie en Joost Eerdmans, JA21
Coenradie en Eerdmans wijzen daarbij op de groei in deelname aan de spellen van Nederlandse Loterij. Ze willen van de minister weten hoe dit zich verhoudt tot de verantwoordelijkheid van Nederlandse Loterij om gokschade te beperken. Ook vragen ze Van Weel welke waarborgen er zijn ingebouwd om te voorkomen dat de omzetdoelen van de loterijaanbieder zwaarder gaan wegen dan het beperken van de maatschappelijke schade.
Tot slot willen de Kamerleden weten wat de maatschappelijke kosten van gokverslaving ieder jaar zijn en hoe deze kosten zich verhouden tot de afdracht van de staatsdeelneming aan de staatskas. Ze roepen op om onafhankelijk onderzoek te laten doen naar de maatschappelijke effecten van het groeiende aantal deelnames aan de verschillende kansspelen van Nederlandse Loterij.
Op maandag 1 juni heeft Van Weel aangegeven dat de beantwoording van de Kamervragen niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord. In de bekendmaking geeft hij aan dat nog niet alle benodigde informatie is ontvangen.
2026Z09493
(ingezonden 11 mei 2026)
Vragen van de leden Eerdmans en Coenradie (beiden JA21) aan de minister van Justitie en Veiligheid over de transparantie bij de Nederlandse Loterij en de publieke verantwoordelijkheid van de Staat in relatie tot gokschade
- Bent u ermee bekend dat de Nederlandse Loterij — exploitant van o.a. Staatsloterij, Lotto, Eurojackpot, Miljoenenspel, Krasloten, Lucky Day en Toto — geen inzicht geeft in de verhouding tussen online en fysieke winnaars bij deze spellen, terwijl deze gegevens technisch eenvoudig beschikbaar zijn?
- Waarom publiceert de Nederlandse Loterij geen basisinformatie over het aantal online verkochte loten en deelnames, het aantal winnende online loten en deelnames, en de verdeling van grote prijzen per verkoopkanaal voor al deze kansspelen?
- Bent u bereid de Nederlandse Loterij te verplichten dergelijke transparantie‑indicatoren jaarlijks openbaar te maken voor alle door haar geëxploiteerde kansspelen? Zo nee, waarom niet?
- Hoe verhoudt het actief stimuleren van deelname aan kansspelen door een staatsbedrijf zich tot de verantwoordelijkheid van de overheid om gokschade te beperken, zeker gezien de groei van online deelname bij spellen als Lucky Day, Toto en Eurojackpot?
- Erkent u dat deze dubbele rol bestuurlijk onzuiver is en vergelijkbaar met een overheid die zelf alcohol produceert, consumptie stimuleert en tegelijkertijd waarschuwt voor de schadelijke gevolgen?
- Welke waarborgen bestaan er om te voorkomen dat omzetdoelen van de Nederlandse Loterij zwaarder wegen dan het beperken van maatschappelijke schade, gezien de sterke commerciële promotie van o.a. Toto en Eurojackpot?
- Hoeveel bedragen de maatschappelijke kosten van gokverslaving jaarlijks, en hoe verhouden deze zich tot de totale afdracht van de Nederlandse Loterij aan de Staat
- Waarom vindt er geen structurele monitoring plaats van de relatie tussen online deelname aan loterijen en kansspelen (zoals Lucky Day en Toto) en problematisch speelgedrag, terwijl de risico’s van online kansspelen breed worden erkend?
- Bent u bereid onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de maatschappelijke effecten van de groei van online deelname aan alle kansspelen van de Nederlandse Loterij? Zo nee, waarom niet?
- Welke onafhankelijke instantie controleert of de kansverdeling tussen online en fysieke loten en deelnames identiek is bij alle spellen, en waarom worden deze auditbevindingen niet openbaar gemaakt?
- Bent u bereid deze audits voortaan te publiceren, zodat burgers kunnen controleren of het systeem eerlijk functioneert?
- Waarom gelden voor online loterijen en kansspelen van de Nederlandse Loterij niet dezelfde zorgplichten als voor andere online kansspelen, terwijl de drempelloze beschikbaarheid van online deelname vergelijkbare risico’s met zich meebrengt?
Lead-foto via NL Beeld / Jeroen Meuwsen. Dit artikel is op dinsdag 2 juni 2026 geüpdatet, nadat minister David van Weel heeft aangegeven meer tijd nodig te hebben voor beantwoording.
