Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert stelt dat DUO de studiefinanciering van een student niet uitsluitend kan stopzetten omdat deze zijn lening gebruikt om een gokverslaving in stand te houden. Dat schrijft de minister in de bijlage van een brief over de uitwerking van maatregelen rond de studiefinanciering.
In bijlage 3 gaat minister Letschert, mede namens de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, in op de problematiek van (spook)studenten die lenen bij DUO om te gokken. De bijlage maakt onderdeel uit van een bredere brief over maatregelen uit het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ om de financiële positie van (oud-)studenten structureel te verbeteren. De bijbehorende moties en toezeggingen worden met deze brief afgedaan, aldus de minister.
De minister noemt het zeer zorgelijk dat studenten hun studiefinanciering gebruiken om te gokken en benadrukt dat de regeling daar niet voor bedoeld is. Hoe groot deze groep precies is, is volgens haar niet bekend. DUO heeft geen inzicht in de omvang van de groep, mede omdat wettelijk niet is vastgelegd waaraan studenten hun studiefinanciering mogen besteden. Controle daarop zou volgens de minister in de praktijk bovendien niet mogelijk zijn.
Signalerende en doorverwijzende rol
Volgens de minister hebben zowel DUO als onderwijsinstellingen vooral een signalerende en doorverwijzende rol wanneer studenten kampen met gokproblemen. Onderwijsinstellingen kunnen studenten onder meer ondersteunen via studentdecanen en studentenpsychologen en hen, indien nodig, doorverwijzen naar passende zorg. Daarbij benadrukt de minister dat onderwijsinstellingen geen zorginstellingen zijn en daarom geen langdurige behandeling kunnen bieden.
Naast individuele begeleiding wordt ook op instellingsniveau ingezet op preventie van gokproblemen. Binnen het hbo en wo gebeurt dit onder meer via het Landelijk Kader Studentenwelzijn en het programma ‘Stijn’, waarin samenwerking met zorgprofessionals een belangrijke rol speelt.
Mbo-instellingen konden gebruikmaken van subsidie voor financiële educatie om docenten op te leiden, lessen over geldzaken te ontwikkelen, en voorzieningen voor hulp en informatie in te richten. Daarnaast bieden scholen onder meer budgetcoaches, studentendecanen, en financiële spreekuren aan.
Ook heeft het Trimbos-instituut het thema gokken opgenomen in het programma ‘Helder op School’, waarmee onderwijsprofessionals worden ondersteund bij het vroegtijdig signaleren van gokproblemen.
Weinig mogelijkheden om in te grijpen
De mogelijkheden voor DUO om in te grijpen zijn volgens de minister beperkt. Studiefinanciering kan alleen worden stopgezet op verzoek van de student zelf, op verzoek van iemand die bij DUO is gemachtigd om namens de student financiële beslissingen te nemen, of wanneer niet langer aan de voorwaarden voor studiefinanciering wordt voldaan bij bijvoorbeeld uitschrijving van de studie.
Voor studenten op mbo-niveau 1 en 2 geldt daarnaast dat de studiefinanciering kan worden stopgezet bij ongeoorloofde afwezigheid. Ouders kunnen DUO niet verzoeken de studiefinanciering stop te zetten vanwege een gokverslaving, tenzij zij daarvoor door de student zijn gemachtigd.
Ook onderwijsinstellingen beschikken slechts over beperkte mogelijkheden. Een student kan zijn recht op studiefinanciering verliezen wanneer een negatief bindend studieadvies leidt tot beëindiging van de inschrijving. Daarnaast bestaan er wettelijke mogelijkheden om een student in uitzonderlijke gevallen uit te schrijven. De minister merkt daarbij op dat een gokverslaving tot zo'n situatie kan leiden, maar dat dit zeker niet altijd het geval is.
Bestaande maatregelen
De aanpak van gokproblematiek onder studenten sluit aan bij het landelijke kansspelbeleid, waarin extra aandacht is voor de bescherming van jongeren. Hoewel minderjarigen niet mogen gokken, vinden zij via accounts van meerderjarigen of illegale aanbieders toch manieren om te gokken. Ook bij jongvolwassenen tussen de 18 en 23 jaar kunnen de gevolgen van gokschade langdurig doorwerken.
In de Kamerbrief verwijst de minister dan ook naar de bestaande maatregelen binnen het kansspelbeleid om jongeren te beschermen tegen gokschade. Zij schrijft dat jongvolwassenen tussen de 18 en 23 jaar extra kwetsbaar zijn voor de risico's van gokken. Daarom gelden voor deze groep lagere drempels voor speellimieten en stortingen dan voor andere volwassenen.
Wie als jongvolwassene een speellimiet van meer dan € 150 per maand wil instellen, moet eerst een contactmoment hebben met de aanbieder. Ook moeten aanbieders stortingen boven € 300 per maand blokkeren totdat is aangetoond dat deze financieel verantwoord zijn. Daarnaast mogen jongvolwassenen niet worden bereikt met online reclame voor online gokken en mogen zij geen bonussen bij een legaal online casino in Nederland ontvangen.
Herziening
De minister wijst verder op de aangekondigde herziening van de wetgeving rond online kansspelen. Daarbij wordt onder meer gewerkt aan een overkoepelende stortingslimiet, een verbod op reclame voor online gokken, verdere aanscherping van de zorgplicht voor aanbieders, en een intensievere aanpak van illegaal kansspelaanbod. Ook verwijst zij naar de eerder gepresenteerde meerjarenagenda Bescherming tegen gokschade.
Tot slot noemt de minister verschillende mogelijkheden voor studenten en hun omgeving om hulp te zoeken. Daarbij verwijst zij onder meer naar OpenOverGokken.nl, het Expertisecentrum Gokken van het Trimbos-instituut, Helderopvoeden.nl, en Geldfit.
Daarnaast kunnen betrokkenen bij de Kansspelautoriteit verzoeken om een naaste onvrijwillig in te schrijven voor een Gokstop. De toezichthouder beoordeelt vervolgens of de Gokstop wordt opgelegd. Als dat gebeurt, kan iemand minimaal zes maanden niet gokken bij een fysiek casino, speelautomatenhal, of vergund online casino.
In uitzonderlijke gevallen kunnen ouders de kantonrechter verzoeken hun meerderjarige kind onder bewind te laten stellen wegens verkwisting.
Heb je het gokken niet meer onder controle? Dan kan je jezelf inschrijven in Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen) via CruksRegister.nl. Eenmaal aangemeld voor die gokstop, kan je niet meer bij landgebonden en online casino’s spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Lees onze pagina over bewust spelen en zoek hulp als je er niet alleen uitkomt.
Lead-foto via NL Beeld / Jeroen Meuwsen.
