Zaterdag 19 juni 2021

Raad van State: monopolie Lotto geoorloofd

Raad van State: Monopolie Lotto geoorloofd

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft geoordeeld dat de Kansspelautoriteit een monopolie mag hanteren bij het verlenen van de vergunning voor het organiseren van lotto’s. Ook bij het wijzigen van de tenaamstelling van de vergunning in 2016 stond de Ksa in haar recht, aldus de Raad van State.

Eén lottospel, meerdere loterijen

In de Wet op de kansspelen is opgenomen dat er voor het organiseren van het lottospel in Nederland maar een enkele vergunning verleend mag worden. In Nederland is die vergunning verleend aan Lotto B.V., onderdeel van staatsbedrijf Nederlandse Loterij B.V..

Het monopoliestelsel voor de lottovergunning blijft in stand.

Ook voor het organiseren van de staatsloterij is er maar een enkele vergunning beschikbaar. In Nederland is die vergunning vergeven aan Staatsloterij B.V., eveneens onderdeel van staatsbedrijf Nederlandse Loterij B.V..

Het organiseren van loterijen an sich is niet enkel voorbehouden aan de Staatsloterij want er is een uitzondering. Als de opbrengst van de loterij “enig algemeen belang” dient, dan kan iedereen een vergunning aanvragen. En dus heb je in Nederland nog veel meer loterijen zoals bijvoorbeeld de PostcodeLoterij, de Bankgiro Loterij, en de VriendenLoterij die allemaal veel geld afdragen aan goede doelen.

Voor het organiseren van loterijen is dus een uitzondering en bestaat er een open stelsel, terwijl voor het organiseren van het lottospel geen uitzondering is en er maar één vergunde aanbieder bestaat.

Betfair, een van de grootste online kansspelaanbieders ter wereld, vond die situatie niet door de beugel kunnen. ‘Hoe kan het dat in het geval van loterijen er een uitzondering gemaakt kan worden, maar voor het lottospel niet?’ zo vroeg het zich af. Betfair stapte daarop naar de rechter.

De zaak werd uiteindelijk uitgevochten tot aan de Raad van State die in mei 2018 bepaalde dat de Kansspelautoriteit beter moest motiveren waarom zij voor het organiseren van lotto’s slechts één vergunning verleent, terwijl zo’n beperking in het aantal vergunningen niet geldt voor het organiseren van (goededoelen)loterijen.

De Ksa ging er nog eens goed voor zitten en bracht haar motivatie daarop naar buiten. De Raad van State vatte die motivatie van de Ksa in haar persbericht als volgt samen:

“Er zijn weliswaar overeenkomsten tussen lotto’s en goededoelenloterijen, maar ook belangrijke verschillen. Zo is het voor de kanalisatiefunctie, waarbij het streven is om zoveel mogelijk mensen via een legale aanbieder te laten gokken, belangrijk dat de markt voor lotto’s niet wordt verdeeld onder meerdere aanbieders. Anders bestaat het risico dat geen van de aanbieders krachtig genoeg is om een zo grote prijzenpot te presenteren dat de kanalisatiefunctie kan worden waargemaakt. Ook verschilt de aard van de kansspelen. Zo is het aantal trekkingen bij lotto’s veel hoger dan bij goededoelenloterijen, maar dragen lotto’s weer een veel lager percentage van de opbrengsten af aan goede doelen.

Persbericht Raad van State

Betfair was het met die motivering niet eens en ging opnieuw een juridische strijd met de toezichthouder aan.

De Raad van State maakte vandaag bekend dat het van mening is dat de Kansspelautoriteit voldoende het verschil tussen de twee stelsels gemotiveerd heeft. Dit betekent dat het monopoliestelsel voor de lottovergunning in stand blijft.

Tenaamstelling Lotto en Staatsloterij

Voor 2016 werd de Toto georganiseerd door Stichting de Nationale Sporttotalisator (SNS) en had het de enige vergunning in handen om Sportprijsvragen en Lotto te organiseren. De Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij (SENS) was de stichting die de Staatsloterij organiseerde en het had de enige vergunning in handen om op die manier een loterij te mogen organiseren in Nederland.

SNS en SENS wilden fuseren maar moesten daarvoor hun rechtsvorm van stichting omzetten naar een besloten vennootschap (B.V.). Uit die fusie ontstonden Lotto B.V. als opvolger van SNS en Staatsloterij B.V. als opvolger van SENS. Lotto B.V. en Staatsloterij B.V. werden vervolgens binnen een holding geplaatst met als naam Nederlandse Loterij B.V. (NLO in de volksmond).

De Raad van State oordeelde dat de Kansspelautoriteit nu wel haar beslissingen voldoende gemotiveerd had.

Stichting Speel Verantwoord, een stichting waar grote internationale online gokbedrijven bij zijn aangesloten zoals Unibet, PokerStars, bwin, betsson, en Bet365, was het oneens met de fusie van SNS en SENS en stapte naar de rechter. Na een jarenlange juridische strijd besloot de rechter vorig jaar november dat de fusie rechtsgeldig was en in stand bleef.

Tegelijkertijd moesten beide vergunningen uit het éénvergunningstelsel – de sporttotalisatorvergunning en de Beschikking Staatsloterij – verlengd worden in 2016. De Kansspelautoriteit, die in Nederland belast is met het toekennen van vergunningen op het gebied van kansspelen, veranderde de tenaamstelling van SNS naar Lotto B.V. en SENS naar Staatsloterij B.V. en verlengde de vergunningen onderhands.

Stichting Speel Verantwoord – tegenwoordig Nederlandse Online Gaming Associatie (NOGA) – was het met die gang van zaken niet eens en tekende bezwaar aan. De Kansspelautoriteit wees die bezwaren van de hand.

NOGA stapte daarop naar de rechter maar die verklaarde het beroep ongegrond. NOGA tekende hoger beroep aan en haalde daar wel haar gelijk. De Raad van State kon zich wel in de argumentatie van NOGA vinden en verklaarde het hoger beroep gegrond. De hoogste rechtgevende macht van Nederland instrueerde de Ksa om een nieuw besluit te nemen over de wijziging van de tenaamstelling van de vergunning. De rechter benadrukte daarbij dat de Ksa zich moest realiseren dat de wijziging van stichting naar BV niet automatisch betekende dat ook de tenaamstelling van de vergunning kon worden gewijzigd. De Kansspelautoriteit moest motiveren waarom zij een éénvergunningstelsel hanteert voor zowel de Lotto als de Staatsloterij, en of daarmee aan de voorwaarden van het Europese recht wordt voldaan.

De Kansspelautoriteit keek nog eens naar de bezwaren van NOGA maar wees ze andermaal van de hand en het motiveerde haar inzicht op het gebied van het eenvergunningstelsel.

Daarop stapte NOGA weer naar de Raad van State die de zaak op 20 oktober 2020 behandelde. Die oordeelde dat de Ksa nu wel haar beslissingen voldoende gemotiveerd had.

Einde aan jarenlang juridisch getouwtrek

Met de uitspraken lijkt een einde gekomen aan een jarenlange procedure want de juridische mogelijkheden binnen Nederland zijn nu uitgeput.

Op hun website schrijft NOGA de uitspraak te betreuren:

“NOGA betreurt dat de Afdeling in haar oordeel over het nieuwe besluit van de Kansspelautoriteit tot de slotsom is gekomen dat de wijziging van de tenaamstelling van de vergunningen voor de loterijen dit maal niet indruist tegen het Europese recht.”

Nederlandse Online Gambling Associatie (NOGA) 

De Kansspelautoriteit verwijst op haar website enkel naar het persbericht van de Raad van State.

Op 1 april treedt de Wet Kansspelen op afstand in werking in Nederland. Daarmee wordt de markt voor online kansspelen geopend en kunnen (internationale) gokbedrijven een vergunning aanvragen. Op 1 oktober mogen de eerste online goksites Nederlandse spelers legaal ontvangen. Veel internationale gokbedrijven hebben de regels de afgelopen jaren overtreden en moeten nog even wachten voordat ze legaal in Nederland mogen opereren.

Laat een reactie achter