Ksa meldt duizenden illegale gokadvertenties bij Facebook en Instagram

Dweilen met de kraan open

De Kansspelautoriteit meldde deze week dat zij in één maand tijd ruim 4.600 meldingen heeft gedaan bij Meta van illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram. Vrijwel alle advertenties zouden inmiddels zijn verwijderd. Op papier klinkt dat daadkrachtig. In werkelijkheid laat het vooral zien hoe gigantisch het probleem inmiddels is geworden.

Want laten we eerlijk zijn: dit is dweilen met de kraan open.

Terwijl legale aanbieders in Nederland worden geconfronteerd met steeds strengere reclameverboden, stortingslimieten, zorgplichten, bonusrestricties en een steeds verder dichtgereguleerd speelveld, overspoelen illegale casino’s sociale media zonder enige effectieve barrière. Met misleidende advertenties, bekende Nederlanders, nepnieuwsartikelen en gestolen logo’s bereiken zij miljoenen Nederlanders volledig buiten het toezicht van de Nederlandse wetgeving.

En het meest pijnlijke? De legale markt betaalt hiervoor uiteindelijk de prijs.

Waar vergunde aanbieders iedere banner, iedere campagne en iedere uiting langs compliance-afdelingen en regelgeving moeten loodsen, kunnen illegale partijen vrijwel onbeperkt adverteren via Big Tech-platforms. Zelfs advertenties van bekende illegale casino’s zoals Foxy Gold konden volgens eerdere berichtgeving meer dan een miljoen Nederlandse weergaven genereren, terwijl Meta deze advertenties aanvankelijk niet eens in strijd vond met haar eigen beleid.

Dat legt de kern van het probleem bloot.

De Nederlandse politiek en toezichthouders blijven de druk opvoeren op de legale sector, terwijl het echte lek elders zit: handhaving op het illegale aanbod en vooral op de distributiekanalen waar deze partijen hun spelers werven. Zolang Facebook, Instagram, TikTok en andere platformen niet structureel worden afgesloten voor illegale gokreclame, blijft iedere extra beperking voor legale aanbieders vooral symbolisch beleid.

Ook de huidige handhaving richting illegale aanbieders roept fundamentele vragen op. De Ksa investeert veel tijd, capaciteit en publieke middelen in onderzoeken, dossiers en miljoenenboetes voor buitenlandse illegale casino’s. Maar in de praktijk blijken deze boetes vaak nauwelijks inbaar. Veel van deze partijen opereren vanuit verre jurisdicties, buiten het bereik van de Nederlandse handhaving, waardoor sancties vooral symbolische waarde hebben.

Dat betekent niet dat handhaving onbelangrijk is integendeel. Maar het onderliggende probleem wordt hiermee niet opgelost. Zolang de infrastructuur achter illegale reclame intact blijft en Big Tech-platforms advertenties blijven toelaten, blijft de toestroom richting illegale aanbieders doorgaan.

Sterker nog: het risico bestaat dat een steeds strenger gereguleerde legale markt juist spelers richting het illegale circuit duwt. Daar bestaan geen stortingslimieten, geen CRUKS-controles, geen zorgplicht en geen toezicht. Dat is precies het tegenovergestelde van wat de regulering ooit moest bereiken.

Natuurlijk moet illegaal aanbod hard worden aangepakt. Maar zolang duizenden illegale advertenties per maand probleemloos online kunnen verschijnen, is het simpelweg ondenkbaar om tegelijkertijd te pleiten voor een totaalverbod op reclame door legale aanbieders. Dat zou betekenen dat uitsluitend de illegale markt nog zichtbaar overblijft voor consumenten.

Een gereguleerde markt kan alleen functioneren als legale aanbieders zichtbaar mogen blijven én illegale aanbieders daadwerkelijk worden buitengesloten. Zonder die balans ontstaat geen consumentenbescherming, maar een schijnwerkelijkheid waarin de gecontroleerde sector steeds verder wordt afgeknepen terwijl de illegale markt ongehinderd groeit.

En dan blijft er uiteindelijk maar één conclusie over:

We zijn niet bezig met het oplossen van het probleem. We zijn aan het dweilen met de kraan open.