De legalisering van online gokken in Nederland heeft volgens Tweede Kamerlid Don Ceder (ChristenUnie) bijgedragen aan een groeiende schuldenproblematiek. In een initiatiefnota stelt hij onder andere dat het huidige kansspelbeleid te weinig rekening houdt met persoonlijkheidskenmerken die sommige spelers kwetsbaarder maken voor gokschulden.
De initiatiefnota van ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder richt zich op het effectiever voorkomen en oplossen van problematische schulden. Volgens aangehaalde cijfers hebben in Nederland meer dan 720.000 huishoudens te maken met problematische schulden, waarbij de maatschappelijke kosten hiervan op ongeveer € 8,5 miljard worden geraamd.
Volgens Ceder gaat het beleid nog te veel uit van een rationeel handelende burger, terwijl onderzoek laat zien dat impulsiviteit, lage zelfcontrole, en andere psychologische factoren een doorslaggevende rol spelen bij het ontstaan van financiële problemen en problematisch gokgedrag.
In de initiatiefnota pleit Ceder er daarom voor om persoonlijkheidskenmerken een grotere rol te geven in het beleid en de wetgeving rondom schulden. Online gokken noemt hij daarbij als voorbeeld.
Sinds de legalisering van online gokken is het aantal spelers, vooral onder jongeren, explosief gestegen, zo schrijft Ceder in de initiatiefnota. Het Tweede Kamerlid waarschuwt dat deze trend mogelijk gepaard gaat met een toename van hoog-risicogokkers. Schuldhulpverleners zien deze ontwikkeling in de praktijk terug, zo stelt hij. In de nota wordt vermeld dat deze stijging voorkomen had kunnen worden als online gokken destijds niet was gelegaliseerd in Nederland.
Onderliggende problemen
Uit de nota komen drie onderliggende problemen naar voren door het gebrek aan aandacht voor psychologische kwetsbaarheid in de wet- en regelgeving.
- Zelfregulatie: Een deel van de bevolking gokt recreatief, maar mensen met lage zelfcontrole lopen een veel groter risico op problematisch gokgedrag.
- Beschermingsbehoefte: Het beleid houdt onvoldoende rekening met de specifieke bescherming die deze groep nodig heeft.
- Gedrag versus inkomen: Financiële problemen hangen slechts deels samen met inkomen. Impulsief koop- en gokgedrag zijn belangrijkere verklarende factoren.
De initiatiefnota benadrukt dat deze factoren verklaren waarom generiek beleid, dat uitgaat van een gemiddelde speler, onvoldoende bescherming biedt en dat er extra aandacht nodig is voor het voorkomen en duurzaam oplossen van schulden bij kwetsbare spelers.
Ceder roept expliciet op tot meer onderzoek naar de rol van persoonlijkheidskenmerken bij het ontstaan en duurzaam oplossen van schulden. Dit moet inzicht bieden in hoe mensen met lage zelfcontrole beter ondersteund kunnen worden, zowel om schulden te voorkomen als schuldenvrij te blijven.
Risicovolle producten
Daarnaast roept Ceder de overheid verder op om haar rol in de problematiek kritisch te herzien. Volgens hem begint dat bij de vraag welke risicovolle producten de overheid legaal toestaat, waaronder online gokken en buy-now-pay-later-diensten (BNPL). Het huidige beleid rond deze producten kan bijdragen aan het ontstaan van schulden.
Voor BNPL-diensten diende Ceder eerder al een motie in waarin hij pleit voor een zelfuitsluitingsregister voor consumptieve kredieten, leningen, en achteraf betalen. Deze motie werd, nadat de eerste versie werd aangepast, aangenomen in de Tweede Kamer.
Heb je het gokken niet meer onder controle? Dan kan je jezelf inschrijven in Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen) via CruksRegister.nl. Eenmaal aangemeld voor die gokstop, kan je niet meer bij landgebonden en online casino’s spelen. Cruks is een middel, niet de ultieme oplossing. Lees onze pagina over bewust spelen en zoek hulp als je er niet alleen uitkomt.
Lead-foto via NL Beeld / Regiofotografie.
