Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid ziet geen aanleiding om Nederlandse Loterij te verplichten meer informatie openbaar te maken over de verdeling van online en fysiek verkochte loten en de daarbij behaalde prijzen. Dat blijkt uit de beantwoording van de Kamervragen van Joost Eerdmans en Ingrid Coenradie van JA21.
Eerdmans en Coenradie stelden in mei Kamervragen over de transparantie van Nederlandse Loterij en de rol van de overheid als aandeelhouder van het kansspelbedrijf. De Kamerleden riepen onder meer op tot meer inzicht in de verhouding tussen online en fysiek verkochte loten bij spellen als Lotto, Staatsloterij, en Eurojackpot.
Van Bruggen bevestigt dat Nederlandse Loterij deze gegevens niet publiceert. Volgens de staatssecretaris bestaat er geen wettelijke verplichting om informatie te delen over het aantal online verkochte loten, het aantal winnende online loten, of de verdeling van prijzen over verschillende verkoopkanalen. Omdat de keuze voor een online of fysiek gekocht lot geen invloed heeft op de winstkans, ziet Van Bruggen geen meerwaarde in het openbaarmaken van deze gegevens.
De staatssecretaris wijst erop dat voor loterijen strenge wettelijke eisen gelden om een eerlijk verloop van de trekkingen te waarborgen. Trekkingsapparatuur wordt gekeurd, trekkingen vinden openbaar plaats in aanwezigheid van een notaris, en staan onder toezicht van de Kansspelautoriteit, aldus de staatssecretaris.
Dubbele rol
JA21 stelde ook vragen over wat de partij omschrijft als de dubbele rol van de overheid: enerzijds als aandeelhouder van Nederlandse Loterij en anderzijds als verantwoordelijke voor het beperken van gokschade.
Van Bruggen stelt dat een staatsdeelneming zich, net als andere kansspelaanbieders, aan de geldende wet- en regelgeving moet houden. Daarnaast mag van Nederlandse Loterij worden verwacht dat zij haar maatschappelijke opdracht centraal stelt, waaronder de bescherming van spelers en het aanbieden van een betrouwbaar en veilig kansspelaanbod.
De staatssecretaris verwijst daarbij naar haar collega van Financiën, die als aandeelhouder het verantwoord aanbieden van kansspelen als de belangrijkste strategische doelstelling van Nederlandse Loterij heeft aangemerkt.
Op vragen over de maatschappelijke kosten van kansspelverslaving verwijst Van Bruggen naar een kosten-batenanalyse uit 2023, waarin deze kosten voor 2019 indicatief werden geschat op € 1,137 miljard. Volgens de staatssecretaris dateren deze cijfers van vóór de legalisering van online kansspelen en verschillen de maatschappelijke kosten per type kansspel.
Uit het jaarverslag van Nederlandse Loterij blijkt dat de staatsdeelneming in 2025 € 126,4 miljoen heeft afgedragen aan de Nederlandse staat.
Audits niet openbaar
Ook vroeg JA21 welke instantie controleert of online en fysiek verkochte loten dezelfde kansverdeling hebben en of auditrapporten hierover openbaar gemaakt kunnen worden.
Volgens Van Bruggen moeten vergunninghouders hun systemen laten keuren door een onafhankelijke deskundige en jaarlijks een IT-audit laten uitvoeren volgens de regels van de Kansspelautoriteit. De staatssecretaris is niet bereid deze rapporten openbaar te maken, omdat ze bedrijfsgevoelige informatie bevatten en bedoeld zijn voor het toezicht door de Kansspelautoriteit.
Structurele monitoring
Op het verzoek van JA21 om onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de maatschappelijke effecten van de groei van online deelname aan kansspelen van Nederlandse Loterij, antwoordt Van Bruggen dat de relatie tussen kansspeldeelname en problematisch speelgedrag al wordt gemonitord.
Daarbij maakt zij onderscheid tussen loterijen en online kansspelen. Volgens de staatssecretaris vallen loterijen zoals Lucky Day onder de regels voor landgebonden kansspelen, ook wanneer loten via internet worden verkocht. In de wet wordt geen onderscheid gemaakt tussen online en fysiek gekochte loten.
Voor loterijen, landgebonden kansspelen, en kansspelen bij online casino's wordt de relatie met problematisch speelgedrag jaarlijks onderzocht. Daarnaast vindt voor online kansspelen, waaronder online sportweddenschappen, structurele monitoring plaats via monitoringsrapportages van de Kansspelautoriteit en onderzoek in opdracht van het WODC.
Van Bruggen geeft aan dat haar prioriteit momenteel ligt bij het verbeteren van de bescherming tegen gokschade bij online kansspelen, zo liet zij eerder ook weten in haar voortgangsbrief. Daarna zal zij bekijken of aanvullend onderzoek naar de maatschappelijke effecten van de groei van online verkoop van loterijproducten nodig is.
AH 2320
2026Z09493
Antwoord van staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 22 juni 2026)
Vraag 1
Bent u ermee bekend dat de Nederlandse Loterij — exploitant van o.a. Staatsloterij, Lotto, Eurojackpot, Miljoenenspel, Krasloten, Lucky Day en Toto — geen inzicht geeft in de verhouding tussen online en fysieke winnaars bij deze spellen, terwijl deze gegevens technisch eenvoudig beschikbaar zijn?
Antwoord op vraag 1
Ik ben ermee bekend dat Nederlandse Loterij (NLO) geen inzicht geeft in deze gegevens.
Vraag 2
Waarom publiceert de Nederlandse Loterij geen basisinformatie over het aantal online verkochte loten en deelnames, het aantal winnende online loten en deelnames, en de verdeling van grote prijzen per verkoopkanaal voor al deze kansspelen?
Vraag 3
Bent u bereid de Nederlandse Loterij te verplichten dergelijke transparantie indicatoren jaarlijks openbaar te maken voor alle door haar geëxploiteerde kansspelen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord op vragen 2 en 3
NLO is niet verplicht om informatie te publiceren over het aantal online verkochte loten, het aantal winnende online loten, en de verdeling van grote prijzen per verkoopkanaal voor deze kansspelen. Loten kunnen digitaal worden aangeschaft via de website van NLO of fysiek via één van de retailkanalen. De keuze voor het online dan wel fysiek aanschaffen van een lot heeft geen invloed op de winstkans. Hierdoor ontbreekt de meerwaarde van het openbaar maken van dergelijke indicatoren.
Van belang is dat loterijen eerlijk verlopen en hiervoor bestaan strenge wettelijke vereisten. Om een eerlijk verloop te borgen wordt de gebruikte trekkingsapparatuur gekeurd en zijn de trekkingen openbaar. Ook vinden trekkingen plaats in aanwezigheid van een notaris en wordt hiervan een proces-verbaal opgemaakt. De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt hier toezicht op.
Vraag 4
Hoe verhoudt het actief stimuleren van deelname aan kansspelen door een staatsbedrijf zich tot de verantwoordelijkheid van de overheid om gokschade te beperken, zeker gezien de groei van online deelname bij spellen als Lucky Day, Toto en Eurojackpot?
Vraag 5
Erkent u dat deze dubbele rol bestuurlijk onzuiver is en vergelijkbaar met een overheid die zelf alcohol produceert, consumptie stimuleert en tegelijkertijd waarschuwt voor de schadelijke gevolgen?
Vraag 6
Welke waarborgen bestaan er om te voorkomen dat omzetdoelen van de Nederlandse Loterij zwaarder wegen dan het beperken van maatschappelijke schade, gezien de sterke commerciële promotie van o.a. Toto en Eurojackpot?
Antwoord op vragen 4, 5 en 6
Een staatsdeelneming dient zich net als andere aanbieders van kansspelen te houden aan de wet- en regelgeving. De wet- en regelgeving ten aanzien van kansspelen is gericht op het realiseren van de doelstellingen van het kansspelbeleid, in het bijzonder de bescherming van mensen tegen gokschade. Daarnaast mag van een staatsdeelneming verwacht worden dat zij hun maatschappelijke opdracht centraal stellen. Hierbij gaat het onder meer om de bescherming van spelers en het aanbieden van een betrouwbaar en veilig kansspelaanbod.
Het aandeelhouderschap in NLO valt onder de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van Financiën. In zijn brief van 8 juni jl. geeft de staatssecretaris van Financiën aan dat hij als aandeelhouder van NLO de nadruk legt op het borgen van het publiek belang van het verantwoord aanbieden van kansspelen.1 De staatssecretaris van Financiën ziet dit als de belangrijkste (strategische) doelstelling van NLO.
Vraag 7
Hoeveel bedragen de maatschappelijke kosten van gokverslaving jaarlijks, en hoe verhouden deze zich tot de totale afdracht van de Nederlandse Loterij aan de Staat?
Antwoord op vraag 7
Uit het recent gepubliceerde jaarverslag blijkt dat NLO in 2025 € 126,4 miljoen heeft afgedragen aan de Staat der Nederlanden. Ik beschik niet over precieze bedragen ten aanzien van de jaarlijkse maatschappelijk kosten van gokverslaving. Wel is in 2023 middels een indicatieve kosten-baten analyse getracht de maatschappelijke kosten en baten van kansspelen te kwalificeren en vervolgens indicatief te kwantificeren.2 In die analyse schatten de onderzoekers de maatschappelijke kosten van kansspelverslaving in 2019 op €1.137 miljoen. Echter, dat bedrag is van voor de legalisering van online kansspelen en de maatschappelijke kosten verschillen per type kansspel, waarbij de kosten de hoger zijn naarmate het kansspel meer risico op gokschade met zich meebrengt. Ik beschik niet over specifieke bedragen voor de maatschappelijke kosten van de producten van NLO. Het voorkomen van gokschade heeft mijn prioriteit, en zoals ik aan uw Kamer gecommuniceerd heb in de Kamerbrief van 12 juni jl. streef ik naar een structurele daling van de omvang van gokschade in Nederland.3
Vraag 8
Waarom vindt er geen structurele monitoring plaats van de relatie tussen online deelname aan loterijen en kansspelen (zoals Lucky Day en Toto) en problematisch speelgedrag, terwijl de risico’s van online kansspelen breed worden erkend?
Antwoord op vraag 8
Loterijen – zoals Lucky Day – vallen onder de wettelijke bepalingen voor landgebonden kansspelen en niet onder online kansspelen. In wet- en regelgeving wordt geen onderscheid gemaakt tussen loten die online of fysiek aangeschaft worden. In beide gevallen valt het kansspel onder de vergunning van loterijen, waarbij het internet een alternatief verkoopkanaal betreft. Loterijen kennen een lager risico op gokschade dan online kansspelen. In het jaarlijkse onderzoek ‘Deelname aan kansspelen’ wordt voor loterijen, landgebonden kansspelen en online kansspelen de relatie met problematisch speelgedrag gemonitord.4
Voor online kansspelen, waaronder online sportweddenschappen, geldt daarnaast dat structurele monitoring plaatsvindt middels de tweejaarlijkse monitoringsrapportages van de Kansspelautoriteit en het onderzoek ‘Perspectief van Nederlanders op Kansspelen’.5
Vraag 9
Bent u bereid onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de maatschappelijke effecten van de groei van online deelname aan alle kansspelen van de Nederlandse Loterij? Zo nee, waarom niet?
Antwoord op vraag 9
Zoals aangegeven bij vraag 8, vindt structurele monitoring plaats voor online kansspelen. NLO wordt als één van de aanbieders van online kansspelen meegenomen in die monitoring. Momenteel is het verbeteren van de bescherming tegen gokschade bij online kansspelen het meest urgent. Daar ligt dan ook mijn prioriteit.
Nadat dat traject is afgerond, zal ik bezien waar eventuele vraagstukken met betrekking tot landgebonden kansspelen resteren. Daarbij kan ook aandacht besteed worden aan de maatschappelijke effecten van de mogelijke groei van online verkoop van landgebonden kansspelen. Ik zal in die context bezien of, en zo ja, welk type onderzoek nodig is.
Vraag 10
Welke onafhankelijke instantie controleert of de kansverdeling tussen online en fysieke loten en deelnames identiek is bij alle spellen, en waarom worden deze auditbevindingen niet openbaar gemaakt?
Antwoord op vraag 10
Zoals vermeld in het antwoord op vraag 8, wordt in wet- en regelgeving geen onderscheid gemaakt tussen online en fysiek gekochte loten. Voor zowel online als fysiek gekochte loten geldt dat er regels zijn voor het proces van prijsbepaling, om te waarborgen dat het proces eerlijk verloopt. Bij prijsbepaling dient een methode te worden toegepast die beïnvloeding van buitenaf uitsluit en waarbij het toevalskarakter is gewaarborgd.
De vergunninghouder moet processen die gebruikt worden bij prijsbepaling laten keuren door een door de minister aangewezen keuringsinstelling of onafhankelijke deskundige. Verder moet de vergunninghouder jaarlijks een IT-audit laten uitvoeren volgens door de Ksa vastgestelde regels.6 Daarnaast moeten alle trekkingen openbaar en in aanwezigheid van een notaris plaatsvinden.
Vraag 11
Bent u bereid deze audits voortaan te publiceren, zodat burgers kunnen controleren of het systeem eerlijk functioneert?
Antwoord op vraag 11
De keurings- en auditrapporten bevatten bedrijfsgevoelige informatie. Ze dienen alleen voor het toezicht door de Kansspelautoriteit, die zo nodig aanwijzingen aan de vergunninghouders geeft. Ik zal daarom het publiceren van de keurings- en auditrapporten niet verplichten.
Vraag 12
Waarom gelden voor online loterijen en kansspelen van de Nederlandse Loterij niet dezelfde zorgplichten als voor andere online kansspelen, terwijl de drempelloze beschikbaarheid van online deelname vergelijkbare risico’s met zich meebrengt?
Antwoord op vraag 12
Het beschermen van burgers tegen gokschade is een centrale doelstellingen in het kansspelbeleid. Uitgangspunt daarbij is risicogebaseerde bescherming, waarbij de mate van ingrijpen en benodigde bescherming voor een bepaald kansspel afhankelijk is van het risico op gokschade van dat kansspel. Ik wijs hierbij op het onderzoek ‘risico’s op gokschade: Een rangorde van gokproducten’ dat ik op 17 april jl. naar uw Kamer gestuurd heb.7
De risicoclassificatie zoals in het onderzoek wordt gepresenteerd, geeft inzicht in de mate van risico op gokschade van verschillende typen kansspelen. Loterijen, ongeacht het verkoopkanaal, kennen andere kenmerken dan online kansspelen. Hierdoor hebben loterijen een ander, lager, risicoprofiel dan online kansspelen. Voor online kansspelen gelden in lijn daarmee meer verplichtingen en verboden, bijvoorbeeld met betrekking tot de zorgplicht en reclame.
Ik werk aan een wetswijziging voor online gokken, waarin ik extra maatregelen neem om de bescherming tegen gokschade te verbeteren. Onderdeel van die wetswijziging is het verstevigen van de zorgplicht. Zoals aangegeven bij vraag 9 zal ik, nadat dat traject is afgerond, bezien waar eventuele vraagstukken met betrekking tot landgebonden kansspelen resteren.
1 Kamerstukken II, 2025/26, 28165, nr. 476.
2 Onderzoeksrapport Atlas Research ‘Rood-zwart ontward’, bijlage bij: Kamerstukken II 2023/24, 24557, nr. 210.
3 Kamerstukken II, 2026/26, 24557, nr. 282
4 Onderzoeksrapport van Ipsos I&O in opdracht van het WODC ‘Deelname aan kansspelen in Nederland, meting 2025’, bijlage bij: Kamerstukken II 2024/25, 24 557, nr. 273, p. 50.
5 Monitoringsrapportage Ksa najaar 2025, bijlage bij: Kamerstukken II 2025/26, 24 557, nr. 276; Onderzoeksrapport van Ipsos I&O in opdracht van het WODC ‘Perspectief van Nederlanders op kansspelen, meting 2025’, bijlage bij: Kamerstukken II 2025/26, 24 557, nr. 278.
6 Zie https://kansspelautoriteit.nl/sites/default/files/ksa_it-audit_programma_loterijen_2024.pdf
7 Onderzoeksrapport van Dialogic in opdracht van het WODC: ‘Risico’s op gokschade: een rangorde van gokproducten’, bijlage bij Kamerstukken II, 2025/26, 24 557, nr. 281.
Lead-foto via NL Beeld / Regiofotografie.
