Het CDA en de SGP hebben een initiatiefnota ingediend om de legalisering van online gokken terug te draaien. Volgens de Kamerleden is er ‘gegokt en verloren' met de Wet Koa en is het daarom tijd om online gokken weer te verbieden.
Kamerleden Diederik van Dijk (
) en Derk Boswijk (
) hebben woensdag een initiatiefnota ingediend met als doel om de legalisering van online gokken terug te draaien. In de initiatiefnota met de titel ‘Gegokt en verloren' worden zes voorstellen gedaan om de kansspelwetgeving aan te passen, waarvan de eerste het meest ingrijpende voorstel is:
- Draai het besluit tot legalisering van online gokken terug.
- Verbied alle online gokreclames, zowel gericht als ongericht.
- Scherp de zorgplicht van gokbedrijven aan.
- Verlaag de drempels voor gokkers om aan te kloppen bij hulporganisaties.
- Intensiveer het toezicht op buitenlandse online casino’s en voorkom dat zij de wettelijke eisen omzeilen.
- Breid de bescherming van Cruks uit.
Van Dijk en Boswijk openen hun initiatiefnota met een citaat van voormalig minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind. Tijdens een vragenuur in september 2023 ging Weerwind in op een opmerking van toenmalig CDA-Kamerlid Anne Kuik dat de Wet Kansspelen op afstand, die in 2021 werd ingevoerd, moest worden teruggedraaid:
“De wet is aangenomen. Het terugdraaien bepaalt de Kamer op het juiste moment.”
Franc Weerwind, voormalig minister voor Rechtsbescherming
De initiatiefnemers beschrijven in de initiatiefnota waarom het volgens hen nu het moment is om de wet terug te draaien. Ze wijzen op de ontwikkeling van het aantal nieuwe gokkers in Nederland, de jongvolwassenen die ‘gevangen achter hun beeldschermen zitten om aan de lopende band geld te vergokken‘, en het verband tussen gokverslavingen en suïcidaliteit.
Van Dijk en Boswijk hopen met de initiatiefnota te voorkomen dat er nog meer nieuwe gokkers, verslavingen, en geldproblemen bijkomen in de toekomst. Ze zeggen te begrijpen dat het terugdraaien van de legalisering niet zomaar uitgevoerd is, maar denken dat het toekomstige generaties kan beschermen.
Het verbod is volgens het tweetal goed uit te voeren door online goksites in vervolg te verbieden. De Kansspelautoriteit vraagt al langer om de bevoegdheid om online casino's zonder vergunning te verbieden, maar in het geval van een verbod op online gokken zou de Digital Services Act uitkomst moeten bieden:
“Bovendien achten de initiatiefnemers een algeheel verbod goed handhaafbaar, waarbij bijvoorbeeld kan worden ingezet op het direct offline laten halen van websites die online kansspelen blijken aan te bieden. De Digital Services Act (DSA) zou hier een rol in kunnen spelen.”
Derk Boswijk en Diederik van Dijk
In de initiatiefnota wordt in het laatste hoofdstuk gesproken over de financiële gevolgen van de aanbevelingen. Boswijk en Van Dijk verwachten geen financiële gevolgen als de plannen worden uitgevoerd, omdat er al budget is vrijgemaakt bij het ministerie van Justitie en Veiligheid voor ‘een meerjarige modernisering van het kansspelbeleid'.
Een initiatiefnota in de Tweede Kamer is een voorstel van een Kamerlid waarin een idee of plan wordt uitgewerkt om een bepaald probleem aan te pakken of een wet te veranderen. In tegenstelling tot wetsvoorstellen, die meestal van de regering komen, komt een initiatiefnota vanuit de Kamer.
Initiatiefnota's worden vaak gebruikt om een discussie in de Tweede Kamer op gang te brengen. De betrokken commissies in de Tweede Kamer zullen de nota bespreken, waarna mogelijk een debat volgt.
Totaal verbod op gokreclames
Naast de aanbeveling om online gokken weer te verbieden worden er nog vijf andere voorstellen gedaan om de Nederlandse gokkers te beschermen. Zo zouden alle vormen van reclame voor online gokken moeten worden verboden, zo stellen de Kamerleden.
Zij zijn van mening dat Nederland het voorbeeld van België en Italië moet volgen op het gebied van gokreclames. Zo zijn in België ook gerichte reclame verboden en dat hopen Boswijk en Van Dijk ook in Nederland te zien.
Eerder dit jaar diende Boswijk al eens een motie in voor een totaalverbod op gokreclames. Het CDA-Kamerlid vond toen geen meerderheid in de Kamer waardoor de motie niet werd aangenomen. Enkele maanden later volgde een motie van Van Nispen om online gokreclames te verbieden, welke wel de benodigde meerderheid kreeg.
Eerder liet staatssecretaris Struycken weten dat hij in zijn voortgangsbrief, die donderdag wordt verwacht, in zal gaan op de moties die zijn ingediend in 2024.
Zorgplicht verder aanscherpen
Verder staat in de initiatiefnota beschreven dat de zorgplicht voor online gokbedrijven moet worden aangescherpt. Het CDA en de SGP vinden dat het beleid rondom de zorgplicht door de overheid moet worden ingevuld. In de huidige situatie wordt dit neergelegd bij de legale online casino's die daar gedeeltelijk een eigen invulling aan moeten geven.
Op dit specifieke onderwerp denken Van Dijk en Boswijk dat Nederland naar het Oostenrijkse voorbeeld moet kijken. Hier worden aanbieders verantwoordelijk gehouden voor de schade die zij aanrichten als zij niet tijdig ingrijpen bij gokproblematiek.
Ook moet het makkelijker worden om hulp te zoeken voor mensen die kampen met een gokverslaving. Spelers die kampen met gokproblematiek zoeken doorgaans pas na acht jaar hulp voor hun verslaving, zo schrijven de initiatiefnemers. Door meer bewustwordingscampagnes te voeren moet de bekendheid van Loket Kansspel en Cruks worden vergroot. Dit zou de drempel moeten verlagen om hulp te zoeken bij kansspelverslaving.
Ook zou Cruks spelers beter moeten beschermen dan nu het geval is, aldus Boswijk en Van Dijk. Ze vinden dat aanbieders moeten kunnen zien welke spelers ooit ingeschreven hebben gestaan in het uitsluitingsregister. Daarnaast zou het tussentijds uitschrijven uit het register, wat nu na zes maanden mogelijk is, niet meer mogelijk moeten zijn.
Spelers die veel geld verloren bij illegale aanbieders moeten geld kunnen terugvorderen
Tot slot richten de Kamerleden zich op de buitenlandse online casino's die actief zijn in Nederland. Ze noemen de huidige kanalisatiegraad van 90% een positief punt, maar zeggen wel dat dit een vertekend percentage is. De kanalisatiegraad zou vooral gevormd worden door nieuwe spelers die niet gekanaliseerd zijn van het illegale aanbod naar het legale aanbod.
De online casino's in het buitenland zouden niet onder de indruk zijn van de boetes van de Kansspelautoriteit, mede door de Bill 55-wetgeving op Malta. Volgens Boswijk en Van Dijk moet de Nederlandse overheid ervoor zorgen dat de op Malta gevestigde gokbedrijven hier geen beroep op kunnen doen. Het is volgens hen van belang dat spelers hun verloren geld kunnen terugeisen bij de aanbieders die zonder vergunning actief waren in Nederland:
“Daarnaast is het van belang dat gedupeerde personen die veel geld zijn verloren bij buitenlandse casino’s zonder vergunning, hun geld kunnen terugvorderen bij deze illegale bedrijven.”
Derk Boswijk en Diederik van Dijk
