De Raad van State heeft in het voordeel van een smartshop-eigenaar in Utrecht geoordeeld in een zaak tegen de gemeente. De burgemeester van Utrecht had de smartshop gesloten omdat er een Cash Center – een terminal waarop illegaal gegokt kan worden – stond. De hoogste rechter van het land vond de aanwezigheid van een Cash Center niet genoeg om de smartshop te sluiten.
Wat zijn Cash Centers?
Cash Centers zijn terminals die te vinden zijn in diverse gelegenheden in Nederland. De terminals accepteren cashgeld en geven daarvoor in ruil toegang tot bepaalde diensten. Zo kan er bij de Cash Centers met contant geld belkaarten en waardebonnen worden gekocht.
De voornaamste functie van een Cash Center is doorgaans een betaalterminal, maar ze worden ook gebruikt om toegang te geven tot online gokken voor contant geld. De websites waarop gegokt wordt voor contant geld, hebben geen vergunning van de Kansspelautoriteit en zijn dus illegaal in Nederland. Het aanmaken van het account en het storten van geld gaat via het Cash Center. Als op het Cash Center een account is aangemaakt, print dat een ticket met het wachtwoord en de gebruikersnaam.
Met eenmaal een account kan je vervolgens wel op je eigen computer of telefoon gokken bij die illegale aanbieders met het tegoed dat op je account staat. Het gaat daarbij uitsluitend om het wedden op sport, veelal wedden op voetbal. Extra storten of uitcashen van je account gaat vervolgens via het Cash Center.
Het Cash Center geeft zelf geen geld uit. Het print een bonnetje met een barcode die via de kassa van de gelegenheid waar de gokzuil staat voor contant geld omgewisseld kan worden.
Op 28 maart 2019 voerde de gemeente Utrecht in samenwerking met de Kansspelautoriteit een controle uit bij een smartshop in Utrecht. Bij de controle werd een Cash Center aangetroffen, en diverse materialen die gebruikt worden voor de handel in drugs. Ze namen de gokzuil in beslag en op 3 juni besloot de burgemeester van Utrecht dat de smartshop voor 12 maanden dicht moest.
De eigenaar van de smartshop tekende daarop beroep aan, dat in december van dat jaar ongegrond werd verklaart door de burgemeester. Ook bij de rechter ving de smartshop-eigenaar bot. In juni 2020 verklaarde die het beroep ongegrond.
De smartshop-eigenaar liet het er niet bij zitten en op 1 oktober 2021 kwam de zaak voor de Raad van State. Die heeft vandaag uitspraak gedaan en in het voordeel van de smartshop-eigenaar geoordeeld.
Hoewel vaststaat dat ze het Cash Center gebruikten om illegaal gokken te faciliteren, was de aanwezigheid van die ene terminal niet genoeg reden om de zaak te sluiten. Dat was het oordeel van de Raad van State.
Het standpunt van de burgemeester dat de aanwezigheid van het Cash Center de openbare orde zou verstoren, vond de Raad van State onvoldoende bewezen. De burgemeester voerde enkel de algemene nadelen van illegaal gokken voor de samenleving aan. Hij ging niet specifiek in op de situatie rondom de smartshop. Er waren geen verdere meldingen van overlast rondom de smartshop:
“Er zijn onvoldoende aanknopingspunten om ervan uit te gaan dat er een reële dreiging was dat door de enkele aanwezigheid van een cash center in combinatie met de verkoop van de goederen ongeregeldheden en gewelddadigheden zouden ontstaan in de smartshop. In het besluit staat ook niet dat meldingen van overlast zijn gedaan of dat er andere aanwijzingen voor ongeregeldheden of verstoringen van de openbare zijn geweest in de buurt van de smartshop.”
Raad van State
De Afdeling bestuursrecht van de Raad van State verklaarde het hoger beroep gegrond en vernietigde de uitspraak van de rechtbank. De gemeente moet de proceskosten (€ 2.244) en het griffierecht (€ 443) van de smartshop-eigenaar betalen. Eventuele schadevergoedingen voor de onterechte sluiting, vallen buiten deze procedure.
Niet omstreden is dat het aanwezig hebben van Cash Center waarop illegaal gegokt kan worden, een overtreding van de wet is. Het was in dit geval echter niet genoeg om de smartshop te sluiten.
In 2018 kwam het Cash Center als illegale gokzuil voor het eerst op de radar bij de Kansspelautoriteit. In maart 2019 werden tal van gelegenheden binnengevallen door de Kansspelautoriteit en politie, om Cash Centers in beslag te nemen. De Kansspelautoriteit (persbericht), het Openbaar Ministerie (persbericht), en de politie (persbericht) werkten toen samen aan een grootschalige operatie om de terminals te verwijderen.
In februari van dit jaar deelden minister Grapperhaus en Dekker dat Cash Centers en andere illegale gokzuilen veel voorkomen in Nederland.
Het is de tweede keer in korte tijd dat de Raad van State Jan van Zanen, de voormalig burgemeester van Utrecht, ongelijk geeft. Op 26 november oordeelde de Raad van State dat hij ten onrechte een koffiehuis had gesloten die bingo-avonden organiseerde.
Legaal online wedden op sport, kan bij de volgende online casino's:
Tonybet
Oranje Palace
Starcasino
bet365
BetMGM
888
VBET
Circus.nl
Unibet
LeoVegas
One Casino
TOTO
JACKS.NL
ZEbet
711
Lead-foto achtergrond via Raad van State op VIMEO. Cash Center uitsnede via operadoradelsur2016.es (PDF, 187 kB). Foto's via OpenbaarMinisterie.nl en politie.nl.
