Nederlandse Loterij onderzocht lagere uitkeringspercentages vanwege hogere kansspelbelasting

Het ministerie van Financiën vroeg Nederlandse Loterij in de zomer van 2024 om inzicht te geven in de mogelijkheden om de hogere kansspelbelasting op te vangen. Daarbij vroeg het onder meer naar mogelijke managementmaatregelen en de gevolgen van het doorberekenen van de verhoogde kansspelbelasting aan spelers. Als mogelijke gedragseffecten werden onder meer genoemd dat spelers hun inzet of speelduur zouden beperken of zouden overstappen naar het illegale aanbod.

Verlaging van uitkeringspercentages

Een van de mogelijkheden die werd onderzocht, was het verlagen van de uitkeringspercentages van verschillende loterijen. In een van de documenten die openbaar is gemaakt over de impact van de verhoging van de kansspelbelasting wordt gevraagd om door te rekenen wat het zou opleveren als de uitkeringspercentages zouden worden verlaagd tot de minima die zijn vastgelegd in regelgeving of vergunningen.

Voor Staatsloterij werd daarbij gerekend met een verlaging naar het minimale uitkeringspercentage van 60%. Voor de sportweddenschappen van TOTO Winkel en de Instantloterij werd gerekend met het wettelijke minimum van 47,5%. Welke bedragen Nederlandse Loterij hiermee aan extra marge zou kunnen realiseren, is in de openbaar gemaakte documenten niet zichtbaar.

Bij online kansspelen werd eveneens gekeken naar de mogelijkheden om het uitkeringspercentage aan te passen, waar geen wettelijke beperkingen aan het uitkeringspercentage gelden.

Uit eerdere correspondentie tussen het ministerie en Nederlandse Loterij blijkt dat de ruimte voor een verlaging van de prijzen al onderwerp van gesprek was. Het ministerie wees erop dat het uitkeringspercentage van Staatsloterij op dat moment 67,9% bedroeg, terwijl minimaal 60% moest worden uitgekeerd. Daarop is explicitet gevraagd of de hogere lasten van de kansspelbelasting aan spelers konden worden doorberekend door het uitkeringspercentage te verlagen.

Bijna € 100 miljoen aan kansspelbelasting

De discussie over het doorberekenen van de belasting speelde onder meer vanwege de forse stijging van de verwachte belastingafdracht. In de correspondentie wordt verwezen naar een rapport, waarin de kansspelbelasting voor Nederlandse Loterij zou stijgen van € 63 miljoen naar € 92 miljoen na een verhoging van het belastingtarief. Financiën stelde vragen bij die berekening, want een eenvoudige doorrekening van het bestaande bedrag met het hogere belastingpercentage kwam volgens het ministerie namelijk lager uit.

Het verschil had te maken met de manier waarop prijzen bij loterijen worden gecommuniceerd, zo legde Nederlandse Loterij uit. Als een loterij een brutoprijs communiceert, kan een hogere kansspelbelasting ten koste gaan van het bedrag dat uiteindelijk aan de winnaar wordt uitgekeerd. Bij loterijen met netto geldprijzen, blijft het aangekondigde prijzenpakket volgens Nederlandse Loterij echter gelijk en komen de hogere belastinglasten voor rekening van de aanbieder.

Als voorbeeld noemde Nederlandse Loterij een geadverteerde nettoprijs van € 1 miljoen. Om die prijs netto uit te kunnen keren, moet de loterij rekening houden met de kansspelbelasting die over de brutoprijs verschuldigd is.

Gevolgen voor spelersgedrag

Het verlagen van de uitkeringspercentages zou volgens de onderzochte scenario’s niet zonder gevolgen blijven voor het gedrag van spelers. Een deel van de spelers zou ondanks de hogere kosten blijven doorspelen, terwijl andere spelers binnen hetzelfde budget zouden blijven en daardoor hun speelduur of inzet zouden beperken.

Ook werd rekening gehouden met spelers die zouden overstappen naar illegale kansspelaanbieders. In de stukken wordt daarbij expliciet de koppeling gemaakt met de doelstellingen van het Nederlandse kansspelbeleid. Illegale kansspelen zouden relatief aantrekkelijker kunnen worden wanneer de hogere kansspelbelasting aan spelers wordt doorberekend.

Daarnaast is gekeken naar mogelijke gevolgen voor verslavingspreventie, want hogere uitgaven van spelers zouden volgens de documenten kunnen leiden tot meer verslavingsproblematiek. Naast de gevolgen voor spelers keek Nederlandse Loterij ook naar de financiële gevolgen voor sport en goede doelen. De organisatie draagt vanuit verschillende loterijen geld af aan deze beneficianten, maar de verhoging van de kansspelbelasting zou deze afdrachten kunnen beperken.

Bij de verschillende belastingtarieven en invoeringsscenario’s werd gekeken naar de gevolgen voor de winstgevendheid van Nederlandse Loterij en de afdrachten aan beneficianten, maar de bijbehorende financiële bedragen zijn in de openbaar gemaakte stukken niet zichtbaar.