Mirjam Bikker en Michiel van Nispen hebben opnieuw Kamervragen gesteld aan minister Franc Weerwind. De Kamervragen zijn het gevolg van het NRC-artikel waarin wordt verteld dat de regering in 2019 al gewaarschuwd werd door de Kansspelautoriteit voor de hoeveelheid reclame die zou volgen na invoering van de Wet Koa.
Ondanks het zomerreces dienden Mirjam Bikker (ChristenUnie) en mede-Kamerlid Michiel Van Nispen (SP) dinsdag Kamervragen in over het NRC-artikel ‘Keer op keer werd de minister gewaarschuwd, en nu heeft Nederland 450.000 nieuwe gokkers'. In het artikel wordt uiteengezet hoe de toenmalig minister voor Rechtsbescherming Sander Dekker meermaals werd gewaarschuwd over de mogelijke vloedgolf aan gokreclames die zou volgen na opening van de gokmarkt.
Ondanks de waarschuwingen van onder andere de Kansspelautoriteit (Ksa) werd de Wet Kansspelen op afstand vanaf 1 oktober 2021 actief. Op dat moment bestond er nog geen Reclamecode Online Kansspelen. Dit zorgde ervoor dat gokbedrijven, waaronder de staatsdeelneming TOTO, veelvuldig te zien waren met tv-reclames.
Dit zou, zo stelt het NRC, ervoor gezorgd hebben dat er veel nieuwe gokkers in Nederland zijn gekomen. Dit staat haaks op de doelstellingen van de Nederlandse gokwet. Spelers zouden namelijk gekanaliseerd moeten worden naar het legale aanbod. Het verwerven van nieuwe spelers zou geen doel moeten zijn van de reclame-uitingen.
Welke waarschuwingen waren er en wat is er met de waarschuwingen gedaan?
Bikker en Van Nispen vragen aan minister Weerwind of hij duidelijk kan maken welke waarschuwingen de regering voor de invoering van de online gokwet heeft gekregen. Zij vragen de minister om per waarschuwing aan te geven van wie deze afkomstig is, wanneer deze is ontvangen, en welk vervolg er is gegeven naar aanleiding van de waarschuwing.
De Kamerleden willen dat er in ieder geval meer duiding wordt gegeven rondom de waarschuwingen van de Kansspelautoriteit in 2019 en de communicatie van Sander Dekker richting de gokbedrijven. In het NRC-artikel was te lezen dat Sander Dekker contact had met de gokindustrie over de plannen van de regering.
Ook wordt aan minister Weerwind gevraagd om de waarschuwingen die binnenkwamen na 1 oktober 2021. Zij willen onder andere weten hoe de vork in de steel zit als het gaat om de situatie waarin de Nederlandse Loterij niet tot gedragsverandering gedwongen kon worden door het minister van Financiën.
Invloed van de gokbedrijven
Verder wordt minister Franc Weerwind gevraagd naar de invloed van de gokbedrijven bij de totstandkoming van het reclameverbod. Bikker wil weten of de kansspelindustrie ervoor heeft kunnen zorgen dat het reclameverbod geen totaalverbod werd. Zij vraagt zich af welke invloed de gokbedrijven hebben gehad bij het besluit om online reclame (deels) toe te staan en om sponsoring tijdelijk uit te sluiten van het verbod.
Tot slot grijpt Bikker terug naar een Eerste Kamermotie uit 2019. In dat jaar diende Diederik van Dijk (SGP) een motie in om te overwegen om gokreclames te verbieden. Deze motie werd dus al twee jaar voor de invoering van de Wet Kansspelen op afstand ingediend:
MOTIE VAN HET LID D. VAN DIJK C.S.
Voorgesteld 12 februari 2019
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende, dat reclame voor roken vrijwel verboden is en voor
(soft)drugs een volledig reclameverbod geldt;
overwegende, dat het kabinet wel de nodige ruimte biedt om reclame
voor gokken mogelijk te maken, hoewel een doelstelling van het
vigerende gokbeleid is om speelzucht tegen te gaan;
voorts overwegende, dat niet vaststaat dat reclame noodzakelijk is om
spelers van het illegale aanbod naar het legale aanbod te geleiden;
verzoekt het kabinet een verbod op reclame voor (online) gokken te
overwegen, de consequenties daarvan in kaart te brengen en de Kamers
hierover vóór 1 september 2019 nader te informeren
en gaat over tot de orde van de dag.
D. van Dijk
Gerkens
Bikker
Koffeman
Schalk
De motie werd aangenomen, maar werd kreeg geen vervolg. Weerwind wordt gevraagd of hij het achteraf verstandig vindt dat er geen actie is ondernomen naar aanleiding van de motie.
2023Z13595
(ingezonden 11 juli 2023)
Vragen van de leden Bikker (ChristenUnie) en Van Nispen (SP) aan de minister voor Rechtsbescherming en de staatssecretaris van Financiën over het bericht ‘Keer op keer werd de minister gewaarschuwd, en nu heeft Nederland 450.000 nieuwe gokkers'
- Bent u bekend met het bericht ‘Keer op keer werd de minister gewaarschuwd, en nu heeft Nederland 450.000 nieuwe gokkers'? 1)
- Op welke momenten, vanaf aanname van de wet door de Eerste Kamer in februari 2019 tot en met feitelijke inwerkingtreding van de wet in oktober 2021, is de regering gewaarschuwd voor de gevolgen van deze wet voor een eventuele toename van het aantal gokkers en in het bijzonder van jonge gokkers?
- Kunt u in het feitenrelaas voor elk van deze momenten aangeven hoe met deze waarschuwingen is omgegaan waarin in elk geval wordt ingegaan op: de inhoud en afzender van de waarschuwing, het beleidsgevolg dat hieraan al dan niet is gegeven door het ministerie, hetzij door het ministerie van Justitie en Veiligheid, hetzij een ander ministerie zoals het ministerie van Financiën, en waarom dit gevolg werd gegeven, of de informatie de politieke top van het ministerie bereikte en hoe hier vanuit de politieke top intern dan wel extern op is geacteerd, of deze informatie met de Kamer is gedeeld en welke afweging hier aan ten grondslag lag, op welke wijze met de goksector is gesproken over deze zorgen en welke invloed deze gesprekken hebben gehad op de wijze waarop wel of geen gevolg is gegeven aan de waarschuwing?
- Kunt u in uw feitenrelaas heel specifiek ingaan op het in het artikel genoemde advies van de Kansspelautoriteit van 2019 en de communicatie hieromtrent met de goksector?
- Kunt u eveneens aangeven of vóór de aanname van de wet in februari 2019 de regering is gewaarschuwd voor de gevolgen van deze wet, specifiek waar het informatie betreft die niet naar de Tweede dan wel Eerste Kamer is gestuurd zodat deze die informatie niet bij de wetsbehandeling hebben kunnen betrekken? Kunt u ook hierbij aangeven op welke wijze hier op is geacteerd en waarom deze informatie de Kamers niet heeft bereikt?
- Kunt u voorts ingaan op waarschuwingen die na feitelijke inwerkingtreding van de wet in oktober 2021 zijn gedaan, in het bijzonder op de wijze waarop is omgegaan met de zorgen die de Kansspelautoriteit al in oktober 2021 heeft geuit richting het ministerie van Financiën?
- Welke duiding geeft u aan de correspondentie van het ministerie van Financiën met de Nederlandse Loterij die in het artikel wordt beschreven? Op welke wijze is de Kamer destijds geïnformeerd over het onvermogen van het ministerie om de Nederlandse Loterij te brengen tot gedragsverandering?
- Welk contact heeft naar aanleiding van de motie Van Nispen c.s. (Kamerstuk 24557-186) plaatsgevonden met de goksector vanaf indiening van de motie tot het aantreden van een nieuw kabinet, in het bijzonder vanuit de politieke top?
- Welke invloed heeft de goksector gehad op de verdere uitwerking van het verbod, waaronder de keuze om online reclame (deels) mogelijk te laten blijven en de keuze om sportsponsoring nog lange tijd uit te zonderen van het verbod?
- Waarom is de in 2019 aangenomen Eerste Kamermotie Van Dijk c.s. (33.996 N) nooit uitgevoerd? Is hier destijds contact over geweest met de goksector en zo ja, welke invloed heeft dit gehad op het besluit?
- Vindt u het met de kennis van nu verstandig dat geen gevolg is gegeven aan de motie Van Dijk?
- Klopt het beeld dat indieners hebben dat veel van de aan gokreclames gestelde beperkingen de afgelopen jaren niet afkomstig waren van het ministerie maar op voorspraak van de Kamer er zijn gekomen, en dat dit zeker tot en met eind 2021 vrijwel altijd tegen de wens van het ministerie in gebeurde omdat moties voor beperkingen steevast werden ontraden?
- Kijkt u met tevredenheid terug op de wijze waarop het reclamebeleid voor online gokken de afgelopen jaren is vormgegeven? Kunt u hierbij in het bijzonder reflecteren op de invloed die de goksector heeft en had op dit beleid?
- Ziet u met de vraagstellers dat het hoog tijd is voor een heroriëntatie op de wijze waarop de goksector invloed kan hebben op het gokbeleid in het geheel en het reclamebeleid in het bijzonder?
1) NRC, 4 juli 2023, ‘Keer op keer werd de minister gewaarschuwd, en nu heeft Nederland 450.000 nieuwe gokkers', Keer op keer werd de minister gewaarschuwd, en nu heeft Nederland 450.000 nieuwe gokkers – NRC
Op dinsdag 1 augustus heeft minister Weerwind aan Bikker en Van Nispen laten weten dat het niet zal lukken om binnen de daarvoor gestelde deadline te reageren op de Kamervragen. Dit zou niet zijn gelukt omdat nog niet alle benodigde informatie is ontvangen. De minister laat weten dat hij zo spoedig mogelijk antwoord zal geven op de vragen.
Lead-foto Mirjam Bikker via Anne Paul Roukema via ChristenUnie.nl en Michiel van Nispen via Pro Shots / Koen Verweij.
