Dinsdag 16 juli 2024

Speel bewust

Mirjam Bikker en Eric Konings bij BNR over online gokken

Bikker Konings Online gokken

Was het online gokken legaliseren wel zo’n goed idee? ChristenUnie-leider Mirjam Bikker en Eric Konings van branchevereniging NOGA gaan met de presentatoren van BNR Nieuwsradio in gesprek over legaal online gokken in Nederland, gokverslaving onder jongeren en volwassenen, en overkoepelende speellimieten.

De invoering van de Wet Kanspelen op afstand in 2021 heeft volgens Mirjam Bikker (ChristenUnie) geleid tot een normalisering van gokken, wat vooral voor jongeren een groot risico inhoudt. Bikker stelt dat Nederland hierin naïef is geweest en benadrukt de noodzaak van een overkoepelende limiet om gokverslaving beter te beheersen. Sinds de wet van kracht is, is het aantal behandelde gokverslaafden flink gestegen zo bijkt uit het rapport van LADIS. Bikker is niet verbaasd over de stijging, zo geeft ze aan tijdens de nieuwsuitzending van BNR.

Bikker waarschuwde destijds al voor de mogelijke catastrofale gevolgen van de nieuwe gokwet. Ze wijst op de zorgwekkende signalen van verslavingsinstellingen en benadrukt dat de overvloed aan gokreclames bij de invoering van de wet het probleem alleen maar heeft verergerd door gokken te normaliseren. De gemakkelijke toegang tot online casino’s en bookmakers via smartphones maakt het nog zorgwekkender, vooral voor jongeren die daardoor vaker in financiële problemen raken.

Online gokken hoort bij digitale tijdperk

Eric Konings, directeur van branchevereniging NOGA, beschouwt, in tegenstelling tot Bikker, de regulering van online gokken als een positieve stap. Want ook toen gokken nog niet gelegaliseerd was, gokten Nederlanders al online, aldus Konings. De regulering biedt Nederlanders de kans om in een legaal en gecontroleerd systeem te gokken, waarbij aanbieders aan strikte zorgplichten moeten voldoen. Dit staat in contrast met de illegale gokmarkt, waar betalingen onbetrouwbaar zijn en er geen zorgplicht heerst. Hoewel Konings de zorgen van Bikker begrijpt, ziet hij de legalisering als een noodzakelijke aanpassing aan het digitale tijdperk, waarin online diensten zoals boodschappen doen en eten bestellen ook heel normaal zijn.

Bikker blijft echter pleiten voor strengere maatregelen om online gokken minder toegankelijk en normaal te maken, vooral voor jongeren. Het Kamerlid is tegen de voortdurende aanwezigheid van gokreclames rondom sportevenementen en het gebruik van gokbedrijven als shirtsponsors bij voetbalelftallen, die gedragen worden door voetballers die door jongeren worden geïdealiseerd. Ze roept op tot snelle actie om deze praktijken te stoppen en benadrukt dat er al stappen in de goede richting zijn gezet. Zo is vanaf 1 juli 2025 sponsoring van sportlocaties en sportclubs door gokbedrijven verboden, overeenkomstig het Besluit Orka.

Overkoepelende limieten

Een van Bikkers belangrijkste voorstellen is het instellen van een overkoepelende limiet, zodat spelers niet bij verschillende aanbieders kunnen blijven gokken als ze hun limiet bij één aanbieder hebben bereikt. Ze vindt het onacceptabel dat dit nog steeds mogelijk is en roept de gokbedrijven op om samen met de overheid belangrijke stappen te zetten om dit probleem aan te pakken.

Bikker benadrukt ook dat verslavingsklinieken net zo gemakkelijk toegang moeten hebben tot beleidsmakers als de gokindustrie, om effectief beleid te kunnen maken dat voorkomt dat mensen steeds opnieuw in de schulden raken. Konings steunt het idee van Bikker voor overkoepelende speellimieten, omdat online gokken van nature risicovol is en het belangrijk is dat er een legaal kader is met voldoende veiligheidsmaatregelen.

Hieronder is het volledige transcript te lezen van de dialoog tussen Bikker en Konings.

Presentatrice: Wat is het beste van die nieuwe wet drie jaar geleden volgens u?

Konings: Het feit dat Nederlanders nu in een legaal systeem kunnen spelen. Op het moment dat het gereguleerd werd, speelden er al een hoop Nederlanders online. Schattingen lopen uiteen van enkele honderdduizenden tot 1,8 miljoen. Zij kunnen dat nu doen bij een door de Nederlandse overheid betrouwbaar geachte aanbieder.

Presentatrice: wat is het verschil tussen een gelegaliseerde en een niet-gelegaliseerde aanbieder, behalve dat het dan illegaal is?

Konings: Nou, de Nederlandse vergunninghouders moeten zich houden aan de zorgplicht die de Nederlandse wet heeft opgelegd. En dat is een groot verschil met de illegale aanbieders waar dat niet zo is. Dus waar je zonder te registreren kunt spelen, waar je kunt betalen met anonieme cryptowallets, waar je maar moet zien of je je uitbetalingen krijgt, waar minderjarigen ook moeiteloos terecht kunnen. Dus in die zin vinden wij dat regulering absoluut een stap vooruit is geweest.

Presentatrice: Maar wat ik net voorlas, ruim 24% van het aantal gokverslaafden dat behandeld wordt is erbij gekomen ten opzichte van een jaar eerder, in 2023. Werkt die wet dan wel naar behoren?

Konings: Ja, die wet werkt wel naar behoren, al is het natuurlijk wel zorgwekkend. Het zijn 2.456 gezinnen die getroffen worden door gokverslavingsproblematiek. Dat is slecht. Om het wel in perspectief te plaatsen, het onderzoeksbureau IPSOS heeft becijferd dat zij schatten dat 2,3 miljoen Nederlanders het afgelopen kalenderjaar een gokje hebben gewaagd online. Dan zijn 2.456 gevallen, 2.456 gevallen te veel, maar het is wel een kleine proportie als je kijkt naar het aantal spelers die op een veilige manier plezier halen uit het wedden op sport of het spelen van een casinospel.

Presentatrice: Maar het is wel een toename.

Konings: Het is een toename. De afgelopen vier jaar hebben we een daling gezien. In de rapportage van vorig jaar was een daling te zien. Destijds hebben wij gezegd, ook op advies van verslavingszorg, van juich niet te vroeg want het duurt vijf tot zeven jaar voordat een gokverslaving zichtbaar is. Dus op dat moment hebben wij ook gezegd dat het voor ons geen reden tot juichen was. In die zin is de toename die we nu zien natuurlijk onwenselijk, maar ook niet direct reden tot paniek.

Presentatrice: Oke, Mirjam Bikker. Hoe blij bent u met die nieuwe wet?

Bikker: Ik ben helemaal niet blij. Ik vind het vreselijk. Als we kijken hoe normaal gokken is geworden, ook onder jongeren. Dat 1 op de 9 jongeren overweegt om te gaan gokken, maar dat we ook weten dat de verslavingsgevoeligheid juist onder jongeren groot is. Dat we zien dat de verslavingsinstanties nu al aan de bel trekken, terwijl normaal gesproken zou dat zeker zo’n zeven jaar duren voordat er überhaupt meer zicht zou zijn op het aantal verslavingen. Dat zijn super zorgwekkende ontwikkelingen. We hebben ontzettend veel reclame gezien bij het inwerking treden van de wet. Triest genoeg heeft dat het gokken genormaliseerd. En iedereen heeft die telefoon gewoon in zijn broekzak en daarmee is het zo makkelijk om ook dat gokje te wagen. Het klinkt heel onschuldig, maar stellen we onze jongeren eigenlijk bloot aan een groot gevaar. Dus ik heb daar flink de balen van.

Presentatrice: Daar zit geen licht tussen. Maar we moeten dan wel aantekenen dat uw partij de ChristenUnie in 2021, toen die nieuwe wetgeving erdoor kwam, in de coalitie zat. Heeft u dan toen niet hard genoeg geprotesteerd?

Bikker: Oh nee, zeker wel. Dat kunt u terugkijken. Wij hebben daar tegen gestemd, wij hebben gewaarschuwd om meerdere redenen. Ik was ontzettend bang, ik ben het eens met meneer Konings die zegt joh er waren echt al mensen die waren illegaal aan het gokken, daar moet je toch naar kijken. Maar onze grote zorg was met de manier waarop het kabinet dat ging regelen dat juist heel veel nieuwe spelers zouden gaan gokken en juist ook jongeren. En dat is helaas gebeurd. Daarin is Nederland gewoon naïef geweest. Wij hebben gewoon gezegd: dingen die zo’n verleiding in zich hebben, die zo makkelijk zijn, die ergens ook lijken op de online games die veel jongeren spelen, die moet je niet zo makkelijk voor hen bereikbaar maken. En dat is toch gebeurd. Dus wij hebben daar toen tegen gewaarschuwd. Ik vind het helemaal niet leuk, als je waarschuwt, om gelijk te krijgen. Veel liever had ik gezegd van joh, dat heb ik fout gezien. Maar we zien wel echt de gevolgen ervan. En ook wel dat er heel veel jongeren daardoor, en ook volwassenen, in de schuld zijn gekomen. Kijk, weet je wat het met gokken is, het is een verslaving die niet zichtbaar is. Kijk, als je erg vaak teveel drank op hebt, op een gegeven moment wordt dat wel zichtbaar. Dat is bij gokken veel lastiger. Dus mensen kunnen diep in problemen zitten voordat je het door hebt. En dat maakt het ook zo ontzettend sluipend en daarom maak ik me echt wel zorgen ja.

Presentatrice: Ja. Meneer Konings, mevrouw Bikker is toch echt wel wat somberder en zorgelijker. Snapt u haar zorgen?

Konings: Ik begrijp haar zorgen zeker. Ik ben het alleen niet helemaal eens met wat ze zegt. Het is niet zo dat het product beschikbaar is gemaakt. Het was al beschikbaar, het is alleen gereguleerd.

Presentatrice: Ja, maar als je het legaliseert kun je zeggen dan normaliseer je het ook.

Konings: Ja, dat is een semantische discussie. Je kunt dat inderdaad normalisering noemen, het gaat er gewoon om, we leven in een digitaal tijdperk. Mensen doen online boodschappen, bestellen online eten, shoppen online, doen alles online. Dus wedden ook online. En dat gaan we echt niet meer terugdraaien, dat gaan we echt niet meer stoppen. We kunnen wel zeggen van de regulering was een slecht idee, we draaien het terug. Maar wat je dan feitelijk doet is legaal wedden terugdraaien, niet het wedden terugdraaien. Tenzij dat je als overheid zegt, we gaan zoveel handhavingscapaciteit inrichten om te voorkomen dat die 1 of 2 miljoen Nederlanders die spelen, dat ze dat niet meer kunnen doen.

Presentatrice: Mirjam Bikker, bent u het daarmee eens?

Bikker: Nou, ik ben niet zo somber als meneer Konings dat je dingen die onwenselijk zijn, dat je dat niet terug kan draaien. Want ik vind juist dat we voor onze jongeren ervoor moeten zorgen dat het gokken veel minder makkelijk bereikbaar is en ook veel minder normaal is. Dus als je nu bijvoorbeeld kijkt dat je rondom sportwedstrijden nog volop reclame ziet, dat er zelfs voetbalelftallen zijn die nog de gokbedrijven op hun shirts hebben, en dat hangt weer boven de bedjes van onze jongeren, dat moeten we gewoon niet doen. Daar moeten we mee kappen. En heel snel ook. Dus ik ben blij dat we een aantal stappen al hebben kunnen zetten. Wat mij betreft wordt de put gedempt als het kalf verdronken is, had gewoon al eerder gemoeten. Maar laten we nu niet doen alsof we nu een punt voorbij zijn en we kunnen niet meer terug. Dat vind ik onzin. Je moet altijd wel kijken, wat zijn dan verstandige maatregelen? Daar heb ik een heel aantal voorstellen voor gedaan, en ik zou het zo goed vinden als de gokindustrie en ook meneer Konings daarin zegt: he, daarin stappen we mee. Ik heb bijvoorbeeld gezegd: zorg er nou voor dat spelers niet als ze bij het ene bedrijf aan hun speellimiet zitten, dat ze dan bij een volgend bedrijf door kunnen gaan met gokken. Dat kan nog steeds. De minister zegt dat het superingewikkeld is om dat te regelen, terwijl volgens mij als gokbedrijven van goede wil zijn, zouden ze daar een hele belangrijke stap kunnen zetten.

Presentatrice: Dat is een heel concreet voorbeeld, laten we daar eens naar kijken. Kan dat, meneer Konings? Dat je gewoon weet van elkaar als bedrijf; dit is een problematische gokker, die zit aan zijn limiet, die moeten wij niet hier met de rode loper uitnodigen.

Konings: Nou, de minister is op verzoek van de Kamer, die daarover een motie heeft aangenomen, bezig met een onderzoek naar de haalbaarheid van zo’n overkoepelend limietsysteem. Wij werken daar aan mee. Dus we hebben wat dat betreft een prima dialoog met het ministerie. Wij zeggen daarbij wel, we hebben nog in geen enkel ander land in Europa gezien dat het ook daadwerkelijk werkt. Dus we moeten dan ook wel realistisch zijn.

Presentatrice: Want daar bestaat het niet?

Konings: Daar bestaat het wel, maar daar werkt het niet goed. Dus door schade en schande wijs kunnen wij wel, laat ik zeggen input geven in het proces. Dat is vreselijke managementtaal, maar we kunnen daar wel bij helpen. Uiteindelijk is iedere maatregel die consumentenbescherming ten goede komt, die verwelkomen wij. Want het legale systeem, ik sta ervoor, ik ben ervan overtuigd dat een vergunningensysteem beter is dan het monopoliesysteem. Maar de legitimiteit van het legale systeem valt of staat de vraag of het veiliger is dan het illegale systeem. Zou ik nog een ding mogen toevoegen? Mevrouw Bikker heeft het over jongeren, daar sluit ik me van harte bij aan. We hebben vorige week in de media kunnen vernemen dat een groot deel van de 12- tot 16-jarigen online gokt. Dat is natuurlijk vreselijk, dat zijn kinderen. Dat zijn kinderen die enerzijds gebruik maken van het account van een volwassene die dat uitleent, of anderzijds gebruik maken van het illegale kansspelaanbod waar zij via Google heel eenvoudig terecht kunnen. Dat is iets waar wij als industrie ons heel veel zorgen over maken.

Presentatrice: Mag ik u dan ook voorleggen dat De Groene Amsterdammer, die heeft vorige week Holland Casino, een heel legaal gokbedrijf, betrapt op het verspreiden van gokreclames gericht op juist die jongvolwassenen via sociale media zoals Instagram. Dus die legale gokbedrijven kunnen ook nog wel een tandje bijzetten.

Konings: Nou, in dit geval. Kijk, Holland Casino is geen lid bij ons dus ik kan niet namens hen spreken, maar ik wil wel gewoon antwoord geven op de vraag hoor. Ik heb het artikel ook gelezen. Wat daar gebeurd is natuurlijk totaal onwenselijk. Dat heeft Holland Casino zelf ook gezegd. En het is ook zo, het feit dat Holland Casino een vergunninghouder is in Nederland betekent ook dat ze aanspreekbaar zijn op hun overtreding waar ook inderdaad op gehandhaafd moet worden.

Presentator: Ik snap ook wel dat u dit zegt, we moeten dit aanpakken, want ook voor de gokbedrijven, ja er zit heel veel groei jaar op jaar in, er wordt veel verdiend.

Konings: Tuurlijk, het is een markt, een commerciële markt dus partijen zijn op de markt om, ja niet uit liefdewerk oud papier. Ik merk daarbij wel op dat je in Nederland wel ziet dat de groei van de markt afvlakt.

Presentator: Vorig jaar 28% meer ten opzichte van een jaar eerder, dat vind ik niet echt een afvlakking.

Konings: Dan zou ik u aanraden om nog een keer naar de cijfers te kijken. De groei, zoals die was voorspeld, die vlakt af. Daar komt bij dat die ook op Europees perspectief achterblijft. Dus dan kan je zeggen van er wordt veel geld verdiend, maar mijn vraag is dan: wordt het in het legale of illegale circuit verdiend?

Presentator: Maar op het moment dat we het dan hebben over de problemen in Nederland, die nemen toe. En dan zien we de omzet vorig jaar op 1,3 miljard euro uitkomen van alle gokbedrijven samen in Nederland en een groei van 28%. Dan weet je eigenlijk ook wel dat de problemen ook groeien op het moment dat de omzet groeit.

Konings: Dat ben ik niet per definitie met u eens. Er zijn geen betrouwbare cijfers, die zijn er gewoon niet, over hoe groot de markt was op het moment dat de markt gereguleerd werd. En daarmee dus ook niet hoe groot het verslavingsprobleem was op dat moment.

Presentatrice: Volgens mij vinden jullie elkaar in het feit dat kwetsbare spelers beschermd moeten worden. Maar goed, is dat überhaupt mogelijk bij een praktijk als gokken? Net als bij roken bijvoorbeeld, ja als je verslavingsgevoelig bent, dan zwem je in een fuik. Dan kom je er niet op eigen kracht uit voor heel veel mensen. Hoort verslaving niet sowieso bij online gokken.

Konings: Nou, het is een product dat intrinsiek wel een risico met zich meebrengt. Een verslaving hoort er niet per definitie bij, maar gokken is intrinsiek risicovol. Want je verliest gewoon, sorry, je riskeert het verliezen van geld en dat is niet leuk. Maar juist daarom is het belangrijk dat je een kader hebt, een legaal kader, in Nederland waarbinnen mensen spelen en waar ook bepaalde veiligheidspinnen inzitten. Op het moment dat mensen problematisch speelgedrag gaan vertonen, dat je ook in moet grijpen.

Presentatrice: Ik hoor Mirjam Bikker een geluid maken bij het woord risico’s vermijden en veiligheidchecks inbouwen.

Bikker: Ja, laten we helder zijn. De beste risicocheck die je kunt doen is er gewoon niet aan beginnen. Want de meeste gokkers, eigenlijk alle gokkers, verliezen uiteindelijk altijd.

Presentatrice: Bent u dan tegen gokken überhaupt?

Bikker: Nou, ik vind het absoluut een onverstandige zet. Ik snap heel erg de aantrekkingskracht, zeker voor jongeren. Ook nu, met een EK, dan is het ergens ook gezellig. Je maakt een pooltje met elkaar, dat doen we ook allemaal onderling. Dat is iets anders dan dat je in de algoritmes, valkuilen, stapt van de gokindustrie. Die zijn er niet op uit om jou te laten winnen als een soort filantropische organisatie. Die zijn gewoon uit op winst maken. Dat mag, want we hebben die markt georganiseerd in dit land. Ik was daar tegen, maar dat is een legale bezigheid. Alleen het gevolg is wel dat we echt zien hoe die verslavingscijfers toenemen, hoe eigenlijk heel veel jongeren ontzettend veel geld daaraan kwijt zijn. Ik doe net het redelijke, rustige voorstel van ga dan in ieder geval aan de slag met een overkoepelende limiet zodat een speler daarin niet meer kwijt kan zijn in the heat of the moment. Dan zien we eigenlijk, dan worden er onmiddellijk wel allerlei problemen naar voren gebracht, maar geen oplossingen. En dat is keer op keer het geval, en daar ben ik eerlijk gezegd wel heel erg vermoeid van. Gedurende dit wetgevingstraject hebben we telkens gewezen op de gevaren, eigenlijk zien we vervolgens dat juist ook de gokindustrie vrij makkelijk de dialoog met het ministerie kan vinden. Maar wat zou het belangrijk zijn dat juist de verslavingsklinieken en instellingen, dat die de dialoog met het ministerie gaan vinden zodat je echt werkelijk een beleid hebt waar je echt mensen die telkens opnieuw in de schulden raken hierdoor, dat dat voorkomen wordt. Dus ik zou zeggen minder gokindustrie, meer verslavingsklinieken aan tafel. Dat zou echt absoluut onze regelgeving goed doen.

Presentatrice: Laatste reactie van Eric Konings.

Konings: Ik heb volgens mij ook constructief gereageerd op het idee van overkoepelende limieten. Het feit dat we weleens contact hebben met het ministerie, ja dat staat ons toch vrij als belangenvereniging. Binnen een democratie zou dat toch gemeengoed moeten zijn.

Lead-foto door Jonathan Marks via Flickr.

Partners

CasinoNieuws.nl heeft overeenkomsten met aanbieders van online kansspelen en gebruikt hiervoor affiliate-links. Als u via zo’n link een account aanmaakt, dan krijgen wij daar een commissie voor, zonder extra kosten voor u. Onze partners hebben geen invloed op de redactionele inhoud en reviews van CasinoNieuws.

Jimmy Driessen

Jimmy Driessen

Redacteur CasinoNieuws.nl
Jimmy Driessen is redacteur bij CasinoNieuws.nl en schrijft over de Nederlandse, Belgische, en Duitse Kansspelmarkt. Hij is groot voetballiefhebber en een expert op het gebied van Amerikaanse sporten.

Laat een reactie achter