Dinsdag 18 augustus 2026

Speel bewust

TNO ziet ‘datakloof’ als grootste obstakel voor effectief kansspelbeleid

TNO kantoor

Het huidige toezicht op online gokken schiet tekort doordat aanbieders alleen zicht hebben op het speelgedrag binnen hun eigen platform. Volgens het nieuwe TNO-onderzoek Van instroom tot herstel vormt juist die versnippering van data een van de grootste obstakels voor effectief kansspelbeleid. Omdat spelers hun gedrag eenvoudig over meerdere legale aanbieders kunnen spreiden, blijven risicopatronen en oplopende schade vaak buiten beeld.

TNO stelt in haar nieuwe onderzoek dat de nieuwe visie op kansspelen vraagt om een fundamentele kanteling in de beleidsbenadering, met meer nadruk op bescherming van burgers en het beperken van schade.

Om die omslag mogelijk te maken, is volgens het instituut beter inzicht nodig in hoe spelers zich ontwikkelen: van instroom en escalatie tot herstel. Zonder een centrale en betere datagrondslag blijft het volgens TNO lastig om effectief in te grijpen waar de risico’s het grootst zijn.

Datakloof belemmert toezicht

Volgens TNO zit de grootste beperking van het huidige systeem in de manier waarop data worden verzameld. Signalering, speellimieten en interventies zijn nu ingericht op accountniveau per aanbieder. Daardoor kan een speler met verhoogd risico zijn gedrag eenvoudig spreiden over meerdere legale online casino’s, zonder dat één aanbieder een volledig beeld heeft.

Dat beperkt niet alleen de effectiviteit van de zorgplicht, maar maakt het ook voor toezichthouders lastig om de totale schade per speler in kaart te brengen. Volgens TNO ontbreekt daardoor een essentieel overzicht van de volledige spelerreis, van eerste deelname tot mogelijk herstel.

Om die reden pleit TNO voor een verbeterde datagrondslag, waarbij geanonimiseerde gegevens over aanbieders heen gekoppeld kunnen worden aan schade-indicatoren. Alleen op die manier kan de overheid volgens het rapport de nieuwe visie op kansspelen effectief monitoren en waar nodig bijsturen.

Online gokken als zelfversterkend systeem

De kern van de nieuwe koers ligt volgens TNO in een beter begrip van online kansspelen als een complex en zelfversterkend systeem. Uit de kwantitatieve analyse blijkt dat speelgedrag niet statisch is, maar vaak een patroon van escalatie volgt waarbij risico’s zonder tijdige bescherming snel kunnen toenemen.

Daarom concludeert TNO dat de grootste winst te behalen valt in het beperken van gokschade aan het begin van de ‘gokketen’. Interventies die zich richten op het beperken van de instroom van nieuwe spelers en het vroegtijdig afremmen van risicovol speelgedrag hebben volgens het rapport naar verwachting het grootste effect op de totale schade in de samenleving.

Hoewel verslavingszorg en hersteltrajecten belangrijk blijven voor individuele spelers, wijst TNO erop dat deze vaak pas in beeld komen wanneer de problemen al ernstig zijn. Volgens het instituut vraagt dit om een verschuiving van reactieve zorg naar proactieve preventie.

Marketing en leeftijdsgrenzen

Volgens TNO is marketing een van de belangrijkste factoren in de instroom van nieuwe gokkers en de escalatie van speelgedrag. Uit de aangehaalde wetenschappelijke literatuur blijkt dat gokreclame niet alleen de intentie om te spelen vergroot, maar ook kan leiden tot vaker en intensiever gokken.

Daarbij wijst TNO erop dat juist spelers met een gematigd of hoog risicoprofiel vaker met reclame in aanraking komen en daar gevoeliger voor zijn.

Naast strengere reclamebeperkingen noemt TNO ook hogere leeftijdsgrenzen als effectief middel om schade te beperken. Vooral jongvolwassenen zijn volgens het rapport extra kwetsbaar, doordat hun impulscontrole nog in ontwikkeling is. Een verhoging van de minimumleeftijd naar 21 of 23 jaar zou de instroom van deze groep volgens TNO aanzienlijk kunnen beperken, al bleek eerder uit de voortgangsbrief van staatssecretaris Claudia van Bruggen dat een dergelijke verhoging voorlopig niet wordt doorgevoerd.

Grenzen van de huidige zorgplicht

Een andere belangrijke pijler in het rapport is de zorgplicht van aanbieders. TNO wijst daarbij op het belang van speellimieten en vroegsignalering als instrumenten om gokschade te beperken. Sinds oktober 2024 gelden in Nederland al verplichte stortingslimieten, maar volgens TNO hangt de effectiviteit daarvan sterk samen met de manier waarop aanbieders risicovol speelgedrag signaleren en daarop ingrijpen.

Daar zit volgens TNO ook een fundamenteel knelpunt. Omdat limieten en signalering nu per account en per aanbieder zijn ingericht, kunnen spelers hun speelgedrag spreiden over meerdere legale online casino’s. Daardoor blijft een volledig beeld van het totale speelgedrag vaak uit, wat de effectiviteit van de zorgplicht beperkt en vroegtijdig ingrijpen bemoeilijkt.

Voeg CasinoNieuws.nl toe als vertrouwde nieuwsbron in Google

Google geeft je de mogelijkheid om je bronvoorkeuren in te stellen. Hiermee bepaal je zelf welke bronnen je vaker wil zien in je zoekresultaten en bij nieuwsbronnen. Je voegt CasinoNieuws.nl eenvoudig toe via Google Bronvoorkeuren.

Google Bronvoorkeuren met CasinoNieuws als vertrouwde nieuwsbron

Lead-foto via CasinoNieuws.nl.

Er is 1 reactie op dit artikel

  1. TNO ziet datakloof, maar hoe representatief zijn de huidige kansspeldata nog?

    Het nieuwe TNO-rapport Van instroom tot herstel concludeert dat het huidige kansspelbeleid wordt gehinderd door een gebrek aan data. Omdat aanbieders alleen inzicht hebben in het speelgedrag op hun eigen platform, zouden risicopatronen onvoldoende zichtbaar zijn en wordt vroegsignalering bemoeilijkt.

    Dat klinkt logisch. Maar juist op het punt waar het rapport de oplossing zoekt, blijft een fundamentele vraag onbeantwoord: in hoeverre geven de beschikbare gegevens nog een representatief beeld van de Nederlandse kansspelmarkt?

    Het rapport kijkt vooral naar wat zichtbaar is

    De analyse richt zich vrijwel volledig op spelers die actief zijn bij vergunde aanbieders. Daaruit volgt de conclusie dat meer inzicht nodig is om gedrag beter te monitoren en schade effectiever te beperken.

    Maar de Nederlandse online kansspelmarkt bestaat niet uitsluitend uit vergunninghouders.

    De afgelopen jaren zijn de regels voor legale aanbieders steeds verder aangescherpt. Van reclameverboden tot stortingslimieten en aanvullende zorgplichtmaatregelen. Tegelijkertijd verschijnen er steeds meer signalen dat spelers uitwijken naar illegale aanbieders die zich niets aantrekken van Nederlandse regelgeving.

    Juist daar ontstaat een probleem voor iedere analyse die grotendeels leunt op gegevens uit het gereguleerde stelsel.

    Wat als de data niet langer representatief zijn?

    Een rapport kan alleen conclusies trekken op basis van de gegevens die beschikbaar zijn. Maar wanneer een groeiend deel van de markt zich buiten het zicht van onderzoekers, aanbieders en toezichthouders bevindt, ontstaat de vraag hoe representatief die gegevens nog zijn.

    Dat is niet slechts een technische discussie, maar een beleidsvraag van formaat.

    Wanneer een speler stopt bij een vergunde aanbieder en verder speelt bij een illegaal casino, verdwijnt die speler uit vrijwel alle Nederlandse datasets. Dat betekent dat een afname van activiteit binnen de legale markt niet automatisch betekent dat er minder wordt gegokt of minder schade ontstaat.

    Toch wordt deze mogelijkheid in het rapport nauwelijks uitgewerkt.

    Meer regels zijn niet automatisch beter beleid

    Opvallend is dat het rapport verschillende aanvullende maatregelen bespreekt die de instroom moeten beperken en het speelgedrag verder moeten reguleren.

    Maar voordat nieuwe beperkingen worden overwogen, zou eerst de vraag moeten worden beantwoord of eerdere maatregelen daadwerkelijk hebben geleid tot minder gokken, of vooral tot een verschuiving van spelers naar het illegale aanbod.

    Zolang die vraag onbeantwoord blijft, bestaat het risico dat beleidsmakers de symptomen binnen de legale markt bestrijden terwijl de onderliggende activiteit zich verplaatst naar een omgeving waar geen toezicht, geen zorgplicht en geen consumentenbescherming bestaan.

    De echte blinde vlek

    De ironie is dat TNO terecht waarschuwt voor een datakloof, maar mogelijk niet de grootste datakloof benoemt.

    Het belangrijkste gebrek aan inzicht lijkt niet te liggen tussen vergunninghouders onderling, maar tussen het gereguleerde en het ongereguleerde deel van de markt.

    Zonder beter inzicht in die ontwikkeling blijft het lastig om vast te stellen of nieuwe maatregelen daadwerkelijk leiden tot minder gokschade, of slechts tot minder zicht op gokschade.

    En juist dat onderscheid is essentieel voor effectief kansspelbeleid.

Laat een reactie achter

Eric Mertens

Eric Mertens

Redacteur CasinoNieuws.nl
Eric Mertens schrijft voor CasinoNieuws.nl over de nationale en internationale wereld van online casino's, met een specialisme op het gebied van poker. Eric is daarnaast liefhebber van Ajax en fanatiek sportwedder.