Meerdere Kamerfracties staan open voor een mogelijke privatisering of verzelfstandiging van Nederlandse Loterij. Dat bleek donderdag tijdens het commissiedebat Staatsdeelnemingen in de Tweede Kamer. Daarbij werd wel steeds benadrukt dat publieke belangen, zoals consumentenbescherming, verslavingspreventie en afdrachten aan sport en goede doelen, voldoende moeten worden geborgd.
Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën wil begin december 2026 een plan van aanpak naar de Tweede Kamer sturen voor de verdere verkenning van het aandeelhouderschap in Nederlandse Loterij. Daarbij moet duidelijk worden of verkoop op dit moment passend is en onder welke voorwaarden een eventuele verkoop, geheel of gedeeltelijk, kan plaatsvinden. Dat bleek tijdens het commissiedebat Staatsdeelnemingen van de vaste Kamercommissie Financiën gisteravond.
Het debat volgde op de Kamerbrief van minister Eelco Heinen van Financiën over het beheer van staatsdeelnemingen. In die brief schreef Heinen onder andere dat het kabinet een nadere verkenning wil doen naar de toekomstopties voor Nederlandse Loterij. Nederlandse Loterij reageerde positief op de aankondiging van de nadere verkenning.
VVD, CDA, PVV en JA21 willen verkenning
Tijdens het commissiedebat spraken meerdere Kamerleden zich positief of open uit over een mogelijke privatisering van Nederlandse Loterij.
Erik van der Maas van de VVD stelde dat de overheid alleen aandeelhouder moet zijn als daarmee een publiek belang wordt gediend. Volgens hem moet privatisering daarom serieus worden onderzocht, mits de publieke belangen goed worden geborgd.
Ook Tony van Dijck van de PVV sprak steun uit voor privatisering van Nederlandse Loterij. Hij koppelde het debat aan de bredere druk op de kansspelmarkt door de hogere kansspelbelasting, strengere speellimieten, en reclamebeperkingen. Volgens de PVV moet het kabinet voorkomen dat spelers daardoor uitwijken naar illegale aanbieders.
Inge van Dijk van het CDA vroeg om snelle duidelijkheid. Zij wees op het belang van consumentenbescherming, het tegengaan van problematische schulden en verslavingspreventie. Volgens Van Dijk kunnen die belangen mogelijk ook op andere manieren worden beschermd dan via staatsaandeelhouderschap. Wel wil het CDA dat de afdrachten aan sport en goede doelen behouden blijven en juridisch worden geborgd.
Michiel Hoogeveen van JA21 wilde vooral dat het proces richting de besluitvorming wordt versneld. Volgens JA21 moet het kabinet zoveel mogelijk voortbouwen op de eerdere evaluatie uit 2023 en moeten onderzoeken niet onnodig worden herhaald.
D66 en ChristenUnie spreken zich breder uit
Jan Schoonis van D66 sprak zich niet expliciet uit over Nederlandse Loterij. Wel benadrukte hij dat staatsdeelnemingen een middel zijn en geen doel op zichzelf. De overheid moet volgens D66 kritisch blijven kijken waar staatsaandeelhouderschap nog maatschappelijke meerwaarde heeft en waar afbouw of verkoop mogelijk is.
Pieter Grinwis van de ChristenUnie stelde in het debat andermaal de vraag waarom de overheid eigenaar moet zijn van gokbedrijven om de kansspelmarkt te kunnen reguleren. Volgens hem is er een spanning tussen het aanbieden van kansspelen door staatsdeelnemingen en het doel om gokverslaving te voorkomen.
Grinwis pleitte voor strengere regelgeving en betere handhaving. Ook uitte hij zorgen over loterijzuilen van Nederlandse Loterij in supermarkten. Hij vroeg de staatssecretaris om daarop in te grijpen.
De zuilen waren eerder een doorn in het oog van auteur Michael van Dijk. In een column op CasinoZorgplicht, beschreef hij de loterijzuil bij de SPAR op Utrecht Centraal. De zuilen lijken door de Nederlandse Loterij in het leven geroepen te zijn omdat de sigarettenbalies verdwenen zijn uit supermarkten en dat ook de plek was waar loten verkocht werden.
Eerenberg: staatseigendom niet noodzakelijk voor maatschappelijke doelen
Staatssecretaris Eerenberg gaf in het debat aan dat het staatsaandeelhouderschap in Nederlandse Loterij niet noodzakelijk is om de maatschappelijke doelen te bereiken. Tegelijkertijd benadrukte hij dat het kabinet zorgvuldig moet afwegen hoe publieke belangen kunnen worden beschermd.
Volgens Eerenberg moet de nadere verkenning antwoord geven op twee hoofdvragen.
- Is dit het juiste moment is voor een eventuele verkoop?
- Onder welke voorwaarden is verkoop mogelijk? Daarbij moeten de opties volledige verkoop, gedeeltelijke verkoop, of behoud van de huidige situatie in beeld blijven.
Daarbij worden onder meer consumentenbescherming, verslavingspreventie, het beperken van schuldenproblematiek en de afdrachten aan sport en goede doelen meegenomen. Ook de financiële cijfers van Nederlandse Loterij moeten opnieuw worden beoordeeld.
Afdrachten aan sport en goede doelen onderdeel van verkenning
Een belangrijk punt in het debat was de afdracht van Nederlandse Loterij aan sport en goede doelen. Nederlandse Loterij draagt jaarlijks een groot bedrag af aan onder meer NOC*NSF, goede doelen en de Staat. Bij een eventuele privatisering moet worden beoordeeld of en hoe die afdrachten behouden kunnen blijven.
Eerenberg zegde toe dat dit onderdeel wordt van de nadere verkenning. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheid van een revolverend fonds. Daarmee zou geld opnieuw kunnen worden ingezet voor maatschappelijke doelen, bijvoorbeeld op het gebied van sport.
Tijdens het debat kwam ook Holland Casino aan bod. Voor Holland Casino acht het kabinet een discussie over privatisering op dit moment niet opportuun.
Holland Casino staat de afgelopen jaren financieel onder druk door de nasleep van de coronaperiode, hogere kosten, en de verhoging van de kansspelbelasting.
Tweeminutendebat na zomerreces
Naar aanleiding van het commissiedebat is een tweeminutendebat aangevraagd. Dat debat wordt na het zomerreces ingepland. Kamerleden kunnen dan moties indienen over staatsdeelnemingen, waaronder mogelijk ook over Nederlandse Loterij en Holland Casino.
De monitoring van de effecten van de verhoging van de kansspelbelasting (zoals aangekondigd door de Kansspelautoriteit tijdens Gaming in Holland) wordt nog voor het zomerreces met de Tweede Kamer gedeeld, zo werd gecommuniceerd tijdens het commissiedebat.
Voeg CasinoNieuws.nl toe als vertrouwde nieuwsbron in Google
Google geeft je de mogelijkheid om je bronvoorkeuren in te stellen. Hiermee bepaal je zelf welke bronnen je vaker wil zien in je zoekresultaten en bij nieuwsbronnen. Je voegt CasinoNieuws.nl eenvoudig toe via Google Bronvoorkeuren.
