Niels Meloen: Polymarket: kansspelbelasting en het gebruik van tradingbots

Is Polymarket een kansspel?

Voor de Nederlandse kansspelbelasting is allereerst relevant of sprake is van een kansspel. Dat lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige vraag, maar fiscaal-juridisch ligt dit minder voor de hand dan veel gebruikers denken.

Polymarket vertoont duidelijke kenmerken van een kansspel. De uiteindelijke uitkomst van een markt wordt immers bepaald door een toekomstige onzekere gebeurtenis waarop deelnemers doorgaans geen overwegende invloed kunnen uitoefenen. Tegelijkertijd heeft Polymarket kenmerken die sterk doen denken aan financiële markten. Posities kunnen tussentijds worden gekocht en verkocht, prijzen bewegen voortdurend op basis van vraag en aanbod, en veel gebruikers sluiten hun positie voordat de onderliggende gebeurtenis daadwerkelijk plaatsvindt. Daardoor ontstaat een hybride systeem dat zich niet eenvoudig laat vergelijken met traditionele weddenschappen.

Dat de Kansspelautoriteit Polymarket inmiddels als illegaal kansspelaanbod aanmerkt¹, maakt de discussie fiscaal niet automatisch beslecht. De fiscale kwalificatie kent immers haar eigen wettelijke kader.

Is over Polymarket-opbrengst kansspelbelasting verschuldigd?

Veel gebruikers realiseren zich niet dat opbrengsten uit Polymarket mogelijk onder de Nederlandse kansspelbelasting kunnen vallen. Wie zich dat eenmaal realiseert, denkt al snel dat de opbrengsten belast zijn met kansspelbelasting. Dat is naar mijn mening te kort door de bocht. De eerste vraag is namelijk of de behaalde opbrengst wel kwalificeert als een prijs in de zin van de Wet op de kansspelbelasting.

Bij traditionele weddenschappen is dat relatief eenvoudig. Bij Polymarket ligt dit ingewikkelder omdat veel resultaten ontstaan door handel in contracten en niet uitsluitend door de uiteindelijke afwikkeling van een markt.

Daarbij spelen onder meer de volgende vragen een rol:

• Worden posities aangehouden tot afloop van de markt of tussentijds verkocht?
• Ontstaat het resultaat door de voorspelling zelf of door prijsschommelingen?
• Zijn de opbrengsten afkomstig uit handel, uit rewards of uit andere incentiveprogramma’s?
• Hoe moeten maandresultaten worden bepaald wanneer honderden of duizenden transacties plaatsvinden?

Voor deze vragen bestaat momenteel nauwelijks beleid en jurisprudentie. Het antwoord zal daarom sterk afhankelijk zijn van de concrete feiten en omstandigheden, waarbij bestaande regels voor kansspelen, financiële instrumenten en speculatieve handel slechts beperkte houvast bieden.

Wanneer sprake is van een kansspel voor de kansspelbelasting, moet de speler zelf kansspelbelasting aangeven en betalen. Bij online kansspelen bedraagt de belasting 37,8% van het positieve verschil tussen de in een kalendermaand gewonnen prijzen en de in diezelfde maand gedane inzetten. De belasting is verschuldigd uiterlijk op de laatste dag van de betreffende kalendermaand.

De heffing van inkomstenbelasting

Voor veel actieve gebruikers is een andere vraag minstens zo belangrijk: worden de opbrengsten uit Polymarket belast als winst uit onderneming of resultaat uit overige werkzaamheden (box 1)?

Dat is niet vanzelfsprekend. Voor belastingheffing in box 1 moet sprake zijn van een bron van inkomen. Een belangrijke voorwaarde is dat objectief bezien een voordeel te verwachten is. Juist aan dat criterium wordt bij kansspelen en andere activiteiten met een sterk speculatief karakter vaak niet voldaan². Het enkele feit dat iemand veel tijd besteedt aan het handelen of structureel winst behaalt, is daarvoor onvoldoende³.

Indien de opbrengsten kwalificeren als prijzen uit een kansspel en daarover kansspelbelasting is verschuldigd, ligt belastingheffing in box 1 niet voor de hand. Voor zover geen sprake is van winst uit onderneming, geldt bovendien dat voordelen uit kansspelen in principe zijn vrijgesteld van belastingheffing als resultaat uit overige werkzaamheden. In dat geval vormt de kansspelbelasting in feite een eindheffing en behoort het uitgekeerde en/of beschikbare saldo tot box 3.

Anders ligt het wanneer Polymarket géén kansspel voor de Wet op de kansspelbelasting is. Dan komt (eerder) de vraag aan de orde of de handelsactiviteiten een bron van inkomen vormen. 

De bestaande rechtspraak over onder meer daytrading en cryptohandel laat zien dat positieve resultaten op zichzelf onvoldoende zijn. Zolang de winst vooral afhankelijk blijft van marktontwikkelingen waarop de handelaar geen doorslaggevende invloed heeft, zal box 1 niet snel aan de orde zijn.⁴

Dat kan anders zijn wanneer een gebruiker wél invloed heeft op de uitkomst. Denk bijvoorbeeld aan het manipuleren van een weerstation om een weersvoorspellingsmarkt op Polymarket te beïnvloeden. In zo’n situatie vloeit het behaalde voordeel niet langer uitsluitend voort uit speculatie, maar uit eigen handelen. Ook geavanceerde handelsstrategieën, arbitrage, market making en geautomatiseerde tradingbots kunnen ertoe leiden dat de resultaten belast zijn met inkomstenbelasting.

Voor de gemiddelde Polymarket-gebruiker zal belastingheffing in box 1 daarom niet snel aan de orde zijn.

Tradingbots veranderen het speelveld

De situatie kan echter veranderen wanneer gebruik wordt gemaakt van geavanceerde handelssoftware. Op peer-to-peer-platformen, zoals betting exchanges en prediction markets, wordt veelvuldig gebruikgemaakt van tradingbots en algoritmen: software die volledig geautomatiseerd posities inneemt, sluit en risico’s afdekt. Sommige systemen verwerken duizenden transacties per dag en draaien dag en nacht. In dergelijke situaties verschuift de fiscale discussie.

In zulke gevallen zal de Belastingdienst eerder onderzoeken of de behaalde winst nog voornamelijk voortvloeit uit toeval of speculatie, of dat sprake is van een systematisch voordeel dat wordt behaald met behulp van technologie, data-analyse, market making of marktimperfecties. Dat onderscheid isvan belang voor de vraag of sprake is van een bron van inkomen in box 1.

De rechtspraak lijkt zich daarbij de afgelopen jaren voorzichtig in die richting te ontwikkelen. Waar de Hoge Raad eerder nog oordeelde dat intensieve handel niet zonder meer leidt tot belastingheffing in box 1,⁵ hebben rechters recenter geoordeeld dat een zelfontwikkelde tradingbot die structureel profiteert van prijsverschillen op cryptobeurzen wél kan leiden tot een belastbare bron van inkomen.⁶ Daarmee lijkt de rechtspraak zich geleidelijk te ontwikkelen richting een strengere benadering van algoritmische handel. De nadruk lijkt daarbij niet te liggen op het gebruik van handelssoftware als zodanig, maar op de vraag of die software een objectief voorzienbaar en structureel voordeel oplevert.

Dezelfde vragen zullen zich ook voordoen bij tradingbots die worden ingezet op prediction markets en betting exchanges. Naarmate algoritmen een steeds grotere rol spelen bij het systematisch benutten van marktimperfecties, neemt ook het belang toe van een passende juridische en fiscale inrichting van deze activiteiten.

Kan dit vanuit een BV worden gedaan?

Voor gebruikers die werken met tradingbots en algoritmen, of handelen met substantiële volumes, rijst vervolgens een andere vraag: moeten dergelijke activiteiten eigenlijk wel in privé worden verricht?

Een BV kan om verschillende redenen aantrekkelijk zijn. Door de activiteiten vanuit een BV uit te oefenen, verdwijnt de discussie over een eventuele belastingheffing in box 1 en wordt de winst belast met vennootschapsbelasting (tegen een lager tarief). Bovendien hoeft pas belasting in box 2 te worden betaald wanneer daadwerkelijk dividend wordt uitgekeerd. Daardoor kan meer kapitaal binnen de BV beschikbaar blijven om de handelsactiviteiten verder uit te bouwen.

De BV lost echter niet ieder fiscaal vraagstuk op. Voor de kansspelbelasting is immers bepalend wie als opbrengstgerechtigde tot de prijzen kwalificeert. Dat kan ook een rechtspersoon zijn. Als de geautomatiseerde handelsactiviteiten vanuit het buitenland worden verricht en die rechtspersoon daar ook fiscaal is gevestigd, blijft Nederlandse kansspelbelasting mogelijk buiten beeld.

Daarbij speelt niet alleen de Nederlandse belastingheffing een rol. Ook buitenlandse heffingen over kansspelopbrengsten kunnen relevant zijn. De samenloop tussen Nederlandse en buitenlandse belastingregels is complex en voorkoming van dubbele belasting is niet in alle gevallen vanzelfsprekend. Juist wanneer de handelsactiviteiten kwalificeren als winst uit onderneming (box 1), kunnen zich ongewenste cumulaties van belastingheffing voordoen.

Voor professionele handelaren kan daarom aanleiding bestaan om de activiteiten internationaal te structureren. Daarbij gaat het niet alleen om de fiscale behandeling van de opbrengsten, maar ook om de vraag vanuit welke jurisdictie de handelsactiviteiten het beste kunnen worden verricht en welke rol een buitenlandse vennootschap daarbij kan spelen.

Juist bij prediction markets spelen daarbij niet alleen fiscale, maar ook regulatoire vragen. Zo zal moeten worden beoordeeld of het platform vanuit de betreffende jurisdictie mag worden gebruikt en of deelname via een rechtspersoon is toegestaan. Een internationale structuur is daarom geen standaardoplossing, maar maatwerk waarbij fiscaliteit en het regulatoire kader hand in hand gaan.

Hoe zit het met box 3?

Los van de vraag of kansspelbelasting of inkomstenbelasting verschuldigd is, speelt voor veel gebruikers ook box 3 een rol. Polymarket werkt met pUSD, een USDC-backed token, die voor de Nederlandse inkomstenbelasting tot het box 3-vermogen behoort. Dat geldt ongeacht of de pUSD of USDC wordt aangehouden op een Polymarket-account, in MetaMask of in een andere wallet. In beginsel behoren ook openstaande contractposities op box 3-peildatum van 1 januari tot de rendementsgrondslag. Een eventuele kansspelbelastingplicht doet daar niet aan af. De betaalde kansspelbelasting kan bovendien niet met de inkomstenbelasting worden verrekend.

Daarnaast is van belang dat cryptodienstverleners op grond van de DAC8-richtlijn vanaf 2026 klant- en transactiegegevens met belastingdiensten moeten uitwisselen. Het niet aangeven van crypto- en stablecointegoeden kan leiden tot navorderingsaanslagen en vergrijpboeten.

Een nieuw fiscaal speelveld

Prediction markets bevinden zich op het snijvlak van kansspelen, financiële markten en crypto. Daardoor passen zij niet vanzelfsprekend binnen bestaande fiscale kaders.

Voor incidentele gebruikers zal de discussie veelal beperkt blijven tot de vraag of kansspelbelasting verschuldigd is.

Naarmate handelsactiviteiten omvangrijker worden of worden geautomatiseerd door middel van een tradingbot, verschuift de discussie al snel van “moet ik kansspelbelasting betalen?” naar “hoe kunnen deze activiteiten fiscaal en juridisch het beste worden ingericht?”

^{[1] Last onder dwangsom voor illegaal kansspelaanbod Polymarket | Kansspelautoriteit en Adventure One QSS Inc. (Polymarket) | Kansspelautoriteit (zie ook artikel CasinoNieuws.nl “Ksa legt Polymarket last onder dwangsom op“)}

^{[2] Zie onder meer ECLI:NL:GHSGR:1970:AX4941 (BNB 1971/62) en ECLI:NL:HR:2002:AD8760, Hoge Raad, 35848 en ECLI:NL:HR:2002:AE1961, Hoge Raad, 36789.}

^{[3] Met uitzondering van “beroepsgokkers”, zie ECLI:NL:RBNHO:2023:9361, Rechtbank Noord-Holland, HAA – 22/2845}

^{[4] Zie onder meer ECLI:NL:RBNHO:2024:14105, Rechtbank Noord-Holland, HAA 22/1302 en ECLI:NL:HR:2011:BQ2071, Hoge Raad, 09/04984} 

^{[5] ECLI:NL:HR:2011:BQ2071, Hoge Raad, 09/04984} 

^{[6] ECLI:NL:GHARL:2024:4613, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 22/1644 t/m 22/1646 en ECLI:NL:HR:2025:1483, Hoge Raad, 25/01809}