Tijdens het Commissiedebat Kansspelen van de vaste commissie van Justitie en Veiligheid met staatssecretaris Claudia Van Bruggen (D66) op 3 september 2026 kwamen verschillende onderwerpen aan bod. Hieronder volgt een korte analyse van het debat en ga ik dieper in op enkele uitspraken die zijn gedaan tijdens het debat.
Kaj Hollemans is juridisch adviseur en oprichter van KH Legal Advice. Hij werkte van 2020 tot en met juni 2026 als senior jurist bij de afdeling Juridische Zaken van de Kansspelautoriteit, waar hij procedures voerde, beleidsregels schreef en de raad van bestuur adviseerde over uiteenlopende juridische onderwerpen. Naast (online) kansspelen houdt hij zich bezig met wet- en regelgeving, strategie en beleid rond alcohol, drugs en preventie.
Voor CasinoNieuws.nl zal Hollemans af en toe zijn licht laten schijnen op de juridische kant van (online) kansspelen en online casino's in Nederland.
Allereerst viel mij op dat de toon van het debat anders was dan de afgelopen jaren, zowel de toon van het kabinet als de toon van de politieke partijen. Bijna alle partijen pleitten voor meer restricties en voor een strenger kansspelbeleid en vrijwel alle Kamerleden spraken hun zorgen uit over illegaal gokken en het bevorderen daarvan.
Daarnaast vonden sommige Kamerleden dat (alle) gokreclames moeten worden verboden, dat de boetes voor illegale aanbieders moeten worden verhoogd, dat het aantal vergunningen moet worden beperkt en dat de minimumleeftijd moet worden verhoogd naar 21 jaar.
In reactie op de inbreng van de Kamerleden gaf de staatssecretaris aan dat de aanpak van illegaal gokken haar absolute topprioriteit is. Ze wil de bevoegdheden van de Kansspelautoriteit uitbreiden, het faciliteren van illegaal aanbod aanpakken en een wettelijke grondslag creëren voor het op zwart zetten (blokkeren) van websites van illegale aanbieders.
Voor websites met een .nl extensie is dat nu al mogelijk, via samenwerking van de Kansspelautoriteit met SIDN. Het probleem zit vooral bij de buitenlandse websites. Gedacht wordt aan het inzetten van een DNS-filter, omdat een IP-blokkade te ver gaat en ook legale websites kan raken.
Wetsvoorstel
De staatssecretaris gaf aan dat ze druk bezig is met de voorbereidingen van een voorstel tot wijziging van de Wet op de kansspelen; de Wet kansspelen op afstand 2.0. Zij verwacht dat de voorgenomen wijzigingen begin 2027 ter consultatie kunnen worden voorgelegd. In het wetsvoorstel zal worden omschreven wat precies wordt verstaan onder het faciliteren van illegaal aanbod.
Veel Kamerleden vroegen zich af of het niet wat sneller kon, maar de staatssecretaris gaf aan dat het wetsvoorstel meerdere onderdelen bevat, zoals een reclameverbod voor online gokken en andere wijzigingen. Een zorgvuldige voorbereiding kost nu eenmaal tijd.
De gemiddelde doorlooptijd van een wetsvoorstel is 2 jaar, vanaf het moment van consultatie tot aan het daadwerkelijke moment van inwerkingtreding. Dit betekent dat de voorgenomen wijzigingen op zijn vroegst in 2029 in werking zullen treden.
Maar ieder voorstel om het faciliteren van illegaal aanbod aan banden te leggen en reclame voor online gokken te verbieden zal stuiten op weerstand van verschillende branches (banken, betaaldienstverleners, internetproviders, sociale media) en legale aanbieders. Dat levert de nodige vertraging op, waar vooral de illegale aanbieders van zullen profiteren. Zolang het hele pakket niet is vastgesteld, blijft alles immers bij het oude.
Waarom de staatssecretaris er desondanks niet voor kiest om het wetsvoorstel in verschillende onderdelen naar de Kamer te sturen, zodat maatregelen waarover brede consensus bestaat zonder vertraging kunnen worden ingevoerd en de Kansspelautoriteit zo snel mogelijk meer bevoegdheden krijgt om op te kunnen treden tegen illegale aanbieders, is mij een raadsel.
Politieke en juridische discussies over het faciliteren van illegaal aanbod en het introduceren van een reclameverbod voor online gokken kunnen dan in het kader van een apart wetstraject worden gevoerd, hetgeen niet ten koste gaat van de snelheid van het aanpakken van illegale aanbieders.
Vergunningen
Vervolgens ontstond er een discussie over het aantal vergunningen. Deze discussie is relevant, omdat er inmiddels 30 legale online aanbieders zijn in Nederland. Het WODC onderzoekt de gevolgen van het beperken van het aantal vergunningen voor online kansspelen in Nederland. Dat onderzoek wordt begin volgend jaar verwacht. Naar aanleiding daarvan zal worden gekeken naar een mogelijke beperking van het aantal vergunningen, aldus de staatssecretaris.
Hierbij speelt vooral de vraag of er wel of geen maximum aantal vergunningen moet komen en zo ja, hoeveel vergunningen dat dan moeten zijn? Als wordt gekozen voor een maximum aantal vergunningen, dan moet de Wet op de kansspelen opnieuw worden gewijzigd. Nu is er immers geen maximum aan het aantal vergunningen. Iedereen die een vergunning aanvraagt en voldoet aan de voorwaarden, komt daarvoor in aanmerking.
Bij een eventuele wetswijziging zal niet alleen het maximum aantal vergunningen moeten worden vastgesteld en onderbouwd, maar zal ook moeten worden bepaald op welke manier aanbieders in aanmerking kunnen komen voor een van die schaarse vergunningen en via welk systeem: loting, veiling, inhoudelijke toetsing?
Op dit moment worden meerdere vergunningen die in 2021 zijn verleend opnieuw verleend voor een periode van 5 jaar. Legale online aanbieders die zich aan de regels houden, mogen er volgens de staatssecretaris op vertrouwen dat deze nieuwe vergunningen worden verleend voor de gehele periode van 5 jaar.
Dit is een realistische toezegging. Gelet op de politieke en juridische discussies omtrent de eventuele introductie van een maximum aantal vergunningen, de vraagstukken die spelen rond schaarse vergunningen en de tijd die het kost om een nieuw wetsvoorstel voor te bereiden, is het niet de verwachting dat er voor 2031 een nieuwe wijziging van de Wet op de kansspelen zal worden aangenomen, waarin dit allemaal is geregeld.
Wel kunnen vergunningen worden ingetrokken, mits daar goede redenen voor zijn, aldus de staatssecretaris. Op grond van de huidige Wet op de kansspelen kan dat nu ook al, maar sinds 2021 is er geen enkele vergunning ingetrokken, ook niet van legale aanbieders die de afgelopen periode meerdere ernstige overtredingen hebben begaan van de Wet op de kansspelen.
Enige terughoudendheid is te begrijpen, gezien de (financiële) gevolgen voor legale aanbieders wiens vergunning wordt ingetrokken en de juridische en financiële gevolgen voor de Kansspelautoriteit als het besluit om een vergunning in te trekken uiteindelijk wordt teruggedraaid door een rechter, maar de lat om een vergunning in te trekken lag de afgelopen jaren steeds te hoog. Ik ben dan ook zeer benieuwd of daar de komende jaren verandering in komt.
Reclameverbod
De staatssecretaris gaf ook aan dat ze het belangrijk vond dat legale aanbieders online gevonden kunnen worden, om te voorkomen dat spelers terecht komen bij illegale aanbieders. Bij het reclameverbod voor online gokken zal daar dan ook rekening mee worden gehouden.
Het legale aanbod moet voldoende vindbaar blijven voor consumenten die zelf actief op zoek zijn naar mogelijkheden om online te gokken en dus komen er (beperkte) uitzonderingen voor eigen websites van aanbieders en voor resultaten bij expliciete zoekopdrachten naar goksites.
De staatssecretaris wil geen algeheel reclameverbod voor alle kansspelen. De prioriteit ligt volgens haar bij online gokken. Hoe het reclameverbod voor online gokken er uiteindelijk uit komt te zien, zal blijken uit het wetsvoorstel dat begin 2027 ter consultatie wordt voorgelegd.
Leeftijdsgrens
Verschillende Kamerleden gaven aan voorstander te zijn van het verhogen van de leeftijdsgrens voor gokken naar 21 jaar. Daarbij werd meerdere keren verwezen naar het Trimbos-instituut en naar oproepen van verschillende deskundigen.
De staatssecretaris gaf aan dat ze de minimumleeftijd voor gokken voorlopig niet wil verhogen naar 21 jaar. Zij wil eerst voldoende vertrouwen hebben dat een verhoging naar 21 jaar daadwerkelijk gokschade vermindert en dat dit niet zal leiden tot verplaatsing naar het illegale aanbod.
De terughoudendheid van de staatssecretaris op dit punt kan ik goed begrijpen. NIX18 is de norm in Nederland. De wettelijke leeftijdsgrens is 18 jaar, of het nu gaat om alcohol, roken, cannabis of gokken. Uit onderzoek blijkt steeds weer dat de naleving van de leeftijdsgrens van 18 jaar volstrekt onvoldoende is. Het lukt nu al niet om te voorkomen dat minderjarigen gaan drinken, roken, blowen en gokken.
Als een minimumleeftijd van 21 jaar voor gokken zou worden ingevoerd, is de kans groot dat veel jongvolwassenen tussen de 18 en 20 jaar uitwijken naar het illegale aanbod, omdat ze niet (meer) terecht kunnen bij legale aanbieders.
Juist deze kwetsbare spelers lopen het grootste risico op gokschade. Zij zijn gebaat bij strenge maatregelen die hen beschermen tegen gokschade, zoals speellimieten, stortingslimieten en tijdige doorverwijzing naar hulpverlening, zoals OpenOverGokken.
Daarom is het belangrijk om eerst het illegale aanbod terug te dringen, voordat een verhoging van de minimumleeftijd voor gokken wordt overwogen, om te voorkomen dat jongvolwassenen in de verleiding komen om te gaan gokken bij illegale aanbieders, met alle risico’s van dien.
Conclusie
Ik ben zeer benieuwd naar het voorstel tot wijziging van de Wet op de kansspelen; de Wet kansspelen op afstand 2.0, dat begin 2027 ter consultatie zal worden voorgelegd. Het wetsvoorstel zal ongetwijfeld leiden tot veel politieke en juridische discussies, maar haast is geboden, als we het illegale aanbod echt voortvarend willen aanpakken.
Als het wetsvoorstel eind 2027 of begin 2028 door de Tweede Kamer wordt behandeld, zijn we op de goede weg richting inwerkingtreding per 2029, maar iedere verdere vertraging is in het voordeel van illegale aanbieders, hetgeen vooral ten koste zal gaan van kwetsbare groepen en van de schatkist.
CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal
Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!
Leaf-foto via khla.nl.
