Lubach: statiegeldloterij maakt van recycleprobleem een gokprobleem

De statiegeldloterij is onderdeel van de maatregelen die Verpact en toenmalig staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Thierry Aartsen (tegenwoordig minister van Werk en Participatie) hebben afgesproken om de inzameling van plastic flessen en blikjes te verbeteren. Het wettelijke inzameldoel van 90% wordt nog niet gehaald.

Lubach wijst in zijn programma LUBACH op twee andere manieren om de inzameling te stimuleren: meer plekken waar consumenten hun flessen en blikjes kunnen inleveren, en een verhoging van het statiegeldbedrag. De eerste maatregel maakt onderdeel uit van de plannen van Verpact, want er komen extra innamepunten.

Een verhoging van het statiegeld was eveneens een mogelijkheid die de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) had opgenomen in een opgelegde maatregel, maar Aartsen was daar geen voorstander van. In plaats daarvan werd ruimte gemaakt voor een financiele beloning in de vorm van een statiegeldloterij. Bij deze loterij kunnen consumenten het ontvangen statiegeld gebruiken om loten te kopen.

Lubach maakt zich hier kwaad over en noemt de loterij stom. Op deze manier wordt er van een recycleprobleem een gokprobleem gemaakt, aldus de presentator.

ILT buitenspel

De totstandkoming van de statiegeldloterij kwam eerder al onder de aandacht nadat NOS op basis van Woo-documenten berichtte over de gesprekken tussen Aartsen en Verpact. De ILT, die toezicht houdt op het statiegeldsysteem, werd niet betrokken bij het inhoudelijke overleg waarin het alternatieve plan werd uitgewerkt. De toezichthouder kreeg pas later een voorstel voor de loterij te zien en stelde vervolgens dat Verpact niet kon aantonen dat de maatregel hetzelfde positieve effect zou hebben als de eerder opgelegde maatregelen.

Ook buiten de politiek en het toezicht waren er bezwaren tegen de aanpak. De Consumentenbond waarschuwde eind 2025 voor de spelelementen in het plan van Verpact. Volgens de organisatie kunnen die ertoe leiden dat het inleveren van blikjes situaties oplevert die sterk op gokken lijken. Het Trimbos-instituut waarschuwde eveneens dat de introductie van een kansspel bij statiegeldautomaten kan bijdragen aan de normalisering van gokken.

Satirisch idee

In zijn uitzending besteedt Lubach daarnaast aandacht aan de oorsprong van het idee. Hij verwijst daarbij naar cabaretier Tex de Wit, die onderdeel is van het team van Lubach. De Wit opperde eerder in de podcast Zo, Opgelost van KRO-NCRV het idee om van statiegeld een loterij te maken. Lubach suggereert in het programma dat Aartsen en Verpact het idee vervolgens hebben overgenomen. De opmerking van De Wit in de podcast was echter onderdeel van de satirische insteek van het programma.

De Wit komt ook in het item van Lubach aan het woord. Op satirische wijze stelt hij onder meer voor om statiegeldautomaten uit te rusten met een ‘double or nothing’-knop en om bij een gewonnen prijs discolichten af te laten gaan, en dat er dan muntjes uit de machine kletteren net zoals bij een ouderwetse gokkast. Ook noemt hij gekscherend andere mogelijke loterijen, waaronder een AZC-locatieloterij, een jaarlijkse stikstoftrekking, en een GGZ-bingo.

De statiegeldloterij genaamd “De Groene Jackpot” heeft inmiddels via Beter Lot B.V. een vergunning van de Kansspelautoriteit en in augustus 2026 ging de loterij van start. Deelnemers maken daarbij kans op prijzen vanaf € 5 tot en met de ‘Groene Jackpot’ van € 10.000 netto.

Het item over de statiegeldloterij van Lubach is terug te zien via de website van RTL.

Lubach over gokken

Lubach heeft zich al vaker tegen (online) gokken uitgesproken in zijn programma’s. In een uitzending van Zondag met Lubach in december 2019 stelde de cabaretier al kritische vragen bij de Koning TOTO-campagne van Nederlandse Loterij. Naar aanleiding van de uitzending werden Kamervragen gesteld over de campagne. In 2022 besprak Lubach de Nederlandse gokindustrie en de nauwe banden met de voetbalwereld.

Een jaar later kwam online gokken weer aan bod bij een programma van Lubach. Tijdens De Avondshow met Arjen Lubach uitte de host kritiek op de totstandkoming van de wet Koa en de zorgplicht van de legale online casino’s. In oktober 2025 gaf Lubach in het programma LUBACH aandacht aan prediction markets en het illegaal wedden op politiek in Nederland.