Einde voor online goksponsoring in sport: verbod nu van kracht

Op de dag dat de legale gokmarkt geopend wordt in Nederland, worden de eerste kamervragen over gokreclames al ingediend. De CU, PvdA, CDA, SP, SGP, JA21, GL, Volt, PvdD, en Omtzigt reageren daarmee op het nieuws dat de Consumentenbond de stekker trekt uit de Reclamecode Online Kansspelen.

Na ruim een maand komt er antwoord van demissionair minister van justitie en veiligheid, Sander Dekker. Hij wijst vooral naar het opgestelde beleid en onderstreept dat de Kansspelautoriteit toeziet op naleving daarvan.

Het antwoord van Dekker stelt de SP en ChristenUnie allerminst gerust. Op 25 november, nog geen twee maanden na de opening van de kansspelmarkt, kondigen Van Nispen (SP) en Bikker (ChristenUnie) een voorstel aan om het aantal gokreclames te beperken.

Een dag na de aankondiging dienen de SP en de ChristenUnie een motie in om gokreclames te beperken. Minister Dekker ontraad de motie niet, maar laat deze aan oordeel kamer.

Enkele dagen later voor het commissiedebat Kansspelen roept Verslavingskunde Nederland de Tweede Kamer op om in te stemmen met de motie die een verbod op gokreclames instelt.

Half december 2021 gaat dan toch de Reclamecode Online Kansspelen in. De reclamecode is een vorm van zelfregulering waar diverse legale online casino's, omroepen, en mediapartijen zich aan commiteren. Vanaf dat moment mogen er nog maar drie gokreclames per reclameblok worden uitgezonden, en mag iedere reclame maximaal 30 seconden duren.

Tijdens het Commissiedebat over Kansspelen geeft minister Dekker aan dat het nog te vroeg is voor een reclameverbod.

Ondanks de ingestelde zelfregulering en Dekker's afraden stemt een meerderheid van de Tweede Kamer voor een algeheel verbod op gokreclames. SP, GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, de PvdA, de PvdD, Fractie Den Haan, de ChristenUnie, de SGP, het CDA, JA21 en de PVV stemmen voor. D66, de VVD, BBB, FVD, en Groep Van Haga stemmen tegen. Demissionair minister Dekker laat weten te gaan onderzoeken wat met de motie te doen.

Michiel van Nispen wil van de nieuwe minister voor Rechtsbescherming, Franc Weerwind, weten waarom de aangenomen motie die een reclameverbod voor online gokken instelt, nog steeds niet is uitgevoerd.

Tijdens een interpellatiedebat in de Tweede Kamer vraagt de kamer aan minister Weerwind om op te schieten met het verbod op gokreclames. Weerwind geeft aan dat een verbod nog niet zo gemakkelijk is maar de betrokken kamerleden willen het verbod op 1 april 2022 al laten ingaan.

Minister Weerwind kondigt aan dat er een verbod op reclame voor kansspelen komt. Hij geeft echter wel aan dat het schrijven en implementeren van de wet wel 1,5 tot 2 jaar kan duren, hoewel belooft zijn best te doen de wet sneller aan te passen.

Ondertussen neemt de branche zelf ook maatregelen. Reclames op de radio en in de buitenlucht worden in de ban gedaan door de leden van brancheverenigingen VNLOK en NOGA, en reclames op televisie komen pas na 22:00.

Na de aankondiging van een wettelijk verbod op ongerichte gokreclames, kondigt minister Weerwind ook direct aan dat er vanaf juni 2022 een verbod op het gebruik van rolmodellen in gokreclames komt.

In zijn antwoord op kamervragen van Evert Jan Slootweg (CDA) benadrukt Weerwind dat hij een algeheel verbod op gokreclames niet wenselijk acht.

Kamerlid Michiel van Nispen wil ook dat er een verbod komt op het sponsoren van de sport door online casino’s. Hij kondigt aan een motie in te gaan dienen met die strekking.

Op 30 juni 2022 gaat het verbod op het gebruik van rolmodellen in gokreclames in. BetCity, die met Wesley Sneijder en Andy van der Meijde een van de meest prominente gebruikers van rolmodellen was, lanceert de superfans, onbekende acteurs met gelijkklinkende namen.

Begin juli 2022 maakt minister Weerwind bekend dat het verbod op ongerichte gokreclames moet gaan gelden vanaf 1 januari 2023. Het sponsoren van evenementen en televisieprogramma's moet vanaf 1 januari 2024 in de ban gedaan worden, op 1 januari 2025 moet sportsponsoring tot het verleden behoren, zo luidt het voornemen.

Kort daarna stemt de ministerraad in met het in consultatie brengen van een aanpassing van het Besluit werving, reclame, en verslavingspreventie kansspelen als volgende stap richting het reclameverbod. Alle betrokkenen bij het reclamedebat worden uitgenodigd te reageren.

De reacties op het reclameverbod stromen uiteindelijk op het laatste moment binnen. NDP Nieuwsmedia, de brancheorganisatie voor nieuwsbedrijven waaronder DPG (AD, Trouw, Volkskrant), Mediahuis (Telegraaf), en RTL Nederland, vraagt zich hardop af of het voorgenomen verbod op gokreclames wel uitvoerbaar is en pleit voor meer onderzoek.

Brancheverenigingen NOGA en VNLOK hebben  onafhankelijk van elkaar de juridische houdbaarheid van het verbod op ongerichte gokreclames laten toetsen. De conclusie is bij beiden gelijk; zij vinden dat een verbod in deze vorm juridisch niet houdbaar is.

Begin oktober 2022 laat minister Weerwind weten dat er een uitstel komt voor het verbod op ongerichte gokreclames. 1 januari 2023 blijkt niet haalbaar, omdat de wet op dat moment nog langs de Raad van State en door de Tweede en Eerste kamer moet. Hij noemt eind maart als nieuwe datum. De data voor het verbod op tv- en sportsponsoring, schuiven mee op.

Begin januari 2022 wordt het advies van De Raad van State gepubliceerd. Het adviesorgaan vindt dat dat de regering de maatregelen in het ontwerpbesluit beter moet toelichten.

Eind maart bleek ook niet haalbaar, want op 22 maart zegt minister Weerwind dat het langverwachte verbod op ongerichte reclames uiterlijk op 1 juli in zal gaan.

Op 19 april 2023 wordt de tekst van het Besluit ongerichte reclame kansspelen op afstand (Besluit orka) gepubliceerd. Daarin staat dat niet alleen ongerichte reclame op televisie, radio, en in de buitenlucht aan banden wordt gelegd, ook aan advertenties voor gokken op internet worden strenge eisen gesteld. De definitieve ingangsdatum wordt zoals al aangegeven, op 1 juli 2023 gesteld.

Kamerleden Bikker (ChristenUnie) en Van Nispen (SP) stellen Kamervragen over het nieuws dat Eurojackpot de rol van TOTO inneemt als sponsor van de KBVB Beker. De twee Kamerleden stonden zelf aan de basis van het verbod op goksponsoring en maakten zelf de uitzondering voor loterijen en gingen akkoord met de uitzondering voor landgebonden aanbod.