De advocaat-generaal van het Hof van Justitie van de EU stelt dat het Unierecht nationale rechters niet tegenhoudt om buitenlandse wetgeving te toetsen aan EU-regels in geschillen over online kansspelen. Zijn advies ondersteunt het recht van consumenten om verloren gokgelden terug te vorderen, ook wanneer de aanbieder geen vergunning had in het land van de speler.
Advocaat-generaal Nicholas Emilou heeft vandaag advies uitgebracht aan het Hof van Justitie van de Europese Unie over prejudiciële vragen die zijn gesteld door een Maltese rechtbank. De vragen zijn gesteld naar aanleiding van een rechtszaak die een Duitse gokker op Malta aanspande tegen Maltese kansspelaanbieders.
De online casino's in kwestie hadden geen vergunning om in Duitsland kansspelen aan te bieden, maar deden dit wel. De Duitse gokker vordert zijn gokverliezen terug van de gokbedrijven op grond van de Duitse kansspelwetgeving.
De gokbedrijven stellen dat zij op grond van de Europese vrijheid van dienstverlening actief mochten zijn in Duitsland. Daarnaast zou de speler geweten hebben dat de bedrijven geen vergunning hadden in Duitsland. Door nu zijn verloren geld terug te eisen zou de Duitse gokker misbruik maken van EU-recht, zo vinden de aanbieders.
Nationale wetgeving
Een van de vragen aan het Europese Hof was of een nationale rechtbank de wetgeving uit een ander land (in dit geval Duitsland) mag toetsen aan de EU-regelgeving.
Allereerst stelt de advocaat-generaal dat EU-landen gerechtigd zijn om hun eigen nationale wetgeving op te stellen op het gebied van kansspelen. Dit is toegestaan zolang deze nationale wetgeving:
- Legitieme doelen dient;
- Evenredig en niet discriminerend is;
- Samenhangend wordt toegepast.
Ook stelt de advocaat-generaal dat de Maltese rechtbank gerechtigd is om deze Duitse wetgeving te toetsen aan het EU-recht. Dit kan daarnaast ook de andere kant op werken, waarbij een Nederlandse rechter bijvoorbeeld een Maltese wet mag toetsen aan de EU-wetgeving.
De advocaat-generaal bekeek daarom ook de Maltese wet “Bill 55” in de context van de zaak, de wet die dergelijke claims van spelers in het buitenland kan blokkeren op Malta. De AG signaleert ‘potentiële spanningen' met het EU-recht en stelt dat de wet daarom mogelijk in strijd is met het EU-recht. In deze specifieke rechtszaak heeft de wet echter geen invloed, omdat Bill 55 werd aangenomen na het starten van de rechtszaak van de Duitse gokker.
Geen sprake van misbruik van recht
Daarnaast is er volgens de advocaat-generaal geen sprake van misbruik van EU-recht, zoals de gokbedrijven stelden. Hier is ook geen sprake van als de speler wist dat hij deelnam aan kansspelen bij aanbieders die geen Duitse vergunning hadden. Het EU-recht verbiedt spelers dan ook niet om bij nationale rechters een vordering in te stellen om hun gokverliezen terug te krijgen.
Samenvattend is het advies van de advocaat-generaal om de prejudiciële vraag over dit onderwerp als volgt te beantwoorden:
“Wanneer een consument vanuit de lidstaat waar hij zijn gewone verblijfplaats heeft, heeft deelgenomen aan online kansspelen die in deze staat – zonder een door de autoriteiten van deze staat verleende vergunning – werden aangeboden door een in een andere lidstaat gevestigde kansspelexploitant, staat het beginsel van het verbod van misbruik van Unierecht er niet aan in de weg dat die consument tegen deze exploitant een civielrechtelijke vordering tot terugbetaling van de door hem ingezette geldbedragen instelt op grond dat de onderliggende kansspelovereenkomst volgens het toepasselijke overeenkomstenrecht nietig is.”
Advocaat-Generaal Nicholas Emiliou, 4 september 2025
In een groot deel van de gevallen wordt het advies van de advocaat-generaal overgenomen. Of het Europese Hof van Justitie het advies van de advocaat-generaal in deze ook zal overnemen, is vooralsnog niet bekend.
Reacties
CasinoNieuws.nl heeft diverse advocaten gevraagd of het advies van de advocaat-generaal ook gevolgen kan hebben voor de rechtszaken van Nederlandse spelers. Dit artikel wordt geüpdatet met antwoorden zodra deze worden ontvangen.
Advocaat Benzi Loonstein, die veel Nederlandse gokkers bijstaat, noemt het advies van de advocaat-generaal een belangrijke ontwikkeling in kansspelzaken tegenover CasinoNieuws, aanvullend op een eerder bericht op LinkedIn:
“De vandaag gepubliceerde conclusie van A-G Emiliou maakt één punt onmiskenbaar duidelijk: Europees recht vormt géén blokkade voor consumenten die hun verliezen willen terugkrijgen van aanbieders die zonder Nederlandse vergunning opereerden. Daarmee valt het belangrijkste verweer van de goksector weg. Deze benadering is consistent met de lijn in de Nederlandse rechtspraak en versterkt de positie van duizenden gedupeerden. Natuurlijk: het is een advies en het Hof van Justitie spreekt het laatste woord uit. Maar in de meeste gevallen volgt het Hof het advies. Dat maakt dat dit advies nogmaals een flinke boost geeft aan het vertrouwen dat de aanbieders terug zullen moeten betalen. Onze inzet blijft dan ook hetzelfde als de afgelopen jaren: onvergunde aanbieders moeten onterecht behouden winsten terugbetalen en consumenten hun geld terugkrijgen.”
Benzi Loonstein, Loonstein Advocaten
Ook Fair Play Legal, dat eveneens spelers bijstaat bij de gokclaims, ziet dat het advies aansluit bij de eerdere uitspraken in Nederland:
“Dit sluit aan bij eerdere Nederlandse uitspraken waarbij verliezen zijn teruggevorderd van onvergunde aanbieders. Belangrijk: een A-G-opinie is niet bindend, maar wordt vaak gevolgd.”
Fair Play Legal
Volgens Advocaat Lars Westhoff bevat het uitgebrachte advies ‘weinig nieuws voor lopende spelersclaimzaken'. Westhoff benadrukt daarnaast dat het advies van de advocaat-generaal uitsluitend gaat over het misbruik van Unierecht:
“De conclusie van de advocaat-generaal wordt niet altijd overgenomen, maar geeft doorgaans een duidelijke uiteenzetting van het wettelijk kader en een inschatting van hoe de prejudiciële vragen worden beantwoord. De conclusie biedt echter slechts beperkte helderheid, aangezien de vragen betreffende strijdigheid met het Unierecht niet verder worden behandeld. Uitsluitend de kwestie van misbruik van Unierecht komt aan bod. Om die reden is het enthousiasme vanuit verschillende claimadvocaten en organisaties moeilijk te verklaren. Dat het misbruik van Unierecht geen belemmering vormt voor het indienen van een claim door een speler, lijkt weinig verrassend. Deze conclusie bevat dan ook weinig nieuws voor lopende spelersclaimzaken.”
Lars Westhoff, Westhoff van Namen
Justin Franssen, advocaat bij Franssen Tolboom Advocaten, stelt dat er nog geen conclusies getrokken kunnen worden over de Nederlandse rechtszaken. Volgens Franssen is het wachten op het Hof:
“De AG heeft zich bij de beantwoording van de belangrijkste 6 prejudiciële kernvragen -op verzoek van het Hof- uitsluitend beperkt tot de ontvankelijkheid en zegt inhoudelijk niets over de kernvragen zelf. De betwisting van de ontvankelijk door diverse regeringen is door de AG van de hand gewezen en dit zet de deur potentieel open voor een materiele toetsing van het Duitse recht door de verwijzende Maltese rechter, althans indien en voor zover het Hof meegaat met de Conclusie van de AG. Dit is mede afhankelijk van de beantwoording door het Hof van de meest relevante kernvragen waarover inhoudelijk nog niets zinnigs te zeggen valt.
“Indien het Hof tot de conclusie zou komen dat (onderdelen van) het Duitse stelsel in strijd zijn met het Europese recht, in het bijzonder artikel 56 VWEU, dan heeft dat als verstrekkend gevolg dat de vordering tot terugbetaling van spelers als ongegrond moet worden afgewezen, aldus de AG in zijn Conclusie. De AG zegt daarover in duidelijke bewoordingen (rechtsoverweging 92) dat de Duitse wetgeving in dat geval niet kan worden toegepast en daarmee zijn de gesloten kansspelovereenkomsten ook niet nietig volgens de AG.
“Het is in deze fase van de procedure te vroeg voor partijen om victorie te kraaien. Het Hof is immers aan zet om inhoudelijk in te gaan op de kernvragen die de AG op verzoek van het Hof niet heeft beantwoord. Mocht het Hof oordelen dat het Duitse stelsel in strijd zou komen met artikel 56 VWEU dan heeft dat consequenties voor de Duitse spelersclaims.”
Justin Franssen, Franssen Tolboom
Update 5 september: originele Nederlandse uitspraak gelinkt en samenvatting aangepast.
CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal
Altijd het laatste nieuws over de Nederlandse kansspelindustrie direct op je telefoon of WhatsApp op je computer? Volg het CasinoNieuws.nl WhatsApp-kanaal en mis niets meer!
