Björn Fuchs: Het perfecte wondermiddel

Online kansspelen zijn in Nederland gelegaliseerd met een glashelder doel: consumenten beschermen. Niet door gokken te verbieden, maar door het te reguleren. Inclusief zorgplicht, toezicht, leeftijdsverificatie en stortingslimieten. Toch klonk afgelopen weekend weer de bekende ChristenUnie-roep om de klok terug te draaien.

In een uitzending van Kassa, die ging over gokverlies claims uit de tijd voor de regulering, maakte een ChristenUnie Kamerlid dankbaar gebruik van een voorzet van de presentatrice. Zo kon toch nog even een retorisch, ongefundeerd schot op doel worden gelost: de legalisering van online kansspelen was “een gigantische fout”.

Met een gevaarlijke vasthoudendheid blijft Kassa op dit vlak eenzijdig en weinig kwalitatief journalistiek. Dit soort retoriek klinkt daadkrachtig, maar gaat voorbij aan de feiten én aan de werkelijkheid waarin spelers zich dagelijks bewegen.

Dweilen

In die werkelijkheid wordt sociale media overspoeld door gokcontent en -advertenties. Niet van vergunde aanbieders, maar van illegale partijen die zich helemaal niets aantrekken van de Nederlandse wetgeving. Recent onderzoek in opdracht van Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders (VNLOK) laat zien dat in Q4 2025 structureel meer dan 95% van alle gokpromotie op Meta van illegale aanbieders was. De cijfers blijven zorgwekkend groot. In november 2025 werden bijvoorbeeld meer dan 82.000 illegale gokadvertenties getoond, met een bereik van bijna 50 miljoen impressies.

Illegale gokwebsites werken zeer geraffineerd. Ze gebruiken dynamisch veranderende advertenties en misleidende ‘tussenpagina’s’ die lijken op appstores. Wie doorklikt, belandt uiteindelijk bij een illegaal casino. Zonder toezicht en zonder enige vorm van bescherming. Meta verwijdert slechts zo’n 5% van alle illegale gokadvertenties.

De rest blijft online, vaak weliswaar kort, maar lang genoeg om honderdduizenden Nederlanders te bereiken. Dat bereik is in werkelijkheid exponentieel groter door het groeiende gebruik van virale content filmpjes. Hierin worden de logo’s van illegale casino’s verstopt. Recent typeerde de voorzitter van de Kansspelautoriteit Michel Groothuizen deze situatie terecht als ‘dweilen met de kraan open’ .

Deze situatie zorgt voor steeds meer slachtoffers. Bij Omroep Gelderland maakte het verhaal van Amanda duidelijk wat de menselijke gevolgen zijn. Zij raakte niet in de problemen door een legaal Nederlands casino met speellimieten, waarschuwingen en interventies. Zij nam bewust een gokstop en had zich ingeschreven in Cruks. Illegale gokwebsites konden haar echter blijven verleiden. Het gevolg: stevige financiële en persoonlijke schade. Haar verhaal staat helaas niet op zichzelf. Het is exemplarisch voor de illegale online gokmarkt, die floreert waar toezicht en bescherming ontbreken.

Goed

En precies hier wringt het betoog van het ChristenUnie Kamerlid in Kassa. Hij wijst op een toename van het aantal kansspelverslaafden en een toename van schulden bij jongeren. Dat het aantal kansspelverslaafden is gestegen, klopt. Maar die stijging bewijst niet dat legalisering faalt. Integendeel: ze laat juist zien dat problematisch speelgedrag zichtbaarder is geworden en vaker wordt herkend.

Bovendien blijft het cruciale gegeven vaak onvermeld: het gaat om een minderheid van de totale groep mensen die legaal gokt. Dat is geen bagatellisering van leed, maar wel een noodzakelijke nuance in het debat.

De referentie naar toegenomen schulden onder jongeren wordt te vaak opportunistisch verbonden aan online gokken. Die schuldenproblematiek is breder en complexer. Gebrek aan financieel bewustzijn, de opkomst van toegankelijke vormen van micro kredieten en diverse sociale ontwikkelingen spelen hier een belangrijker rol. De suggestie dat een reclameverbod of het terugdraaien van de legalisering dit soort problemen zou kunnen oplossen, is ronduit naïef.

In de uitzending van Kassa stelde Michel Groothuizen, op genuanceerde wijze dat de bescherming van de consument nog niet ‘nog niet goed genoeg’ werkt. Vergeleken met illegale aanbieders gedragen legale aanbieders zich volgens hem ‘een stuk beter’. Achter deze nuance zit echter het feit dat het legale systeem dus wel goed werkt. Dat blijft te vaak onuitgesproken. Er is toezicht. Er wordt corrigerend opgetreden; daar waar nodig met boetes. En als een legale aanbieder zijn gedrag niet verbetert, raakt deze uiteindelijk zijn vergunning kwijt.

Het beste instrument

Dat er altijd ruimte is voor verbetering, is geen zwaktebod, maar een realistische constatering. Daar staan de leden van VNLOK volledig achter. Regulering is geen eindpunt, het is een instrument. En dat instrument kan nog scherper worden ingezet waar het echt pijn doet: bij het illegale aanbod.

Dat betekent dat de Kansspelautoriteit nog steviger zal moeten gaan optreden. Niet alleen door boetes uit te delen aan schimmige websites die morgen onder een andere naam weer opduiken, maar vooral door zo snel mogelijk geldstromen af te knijpen. Samenwerking met banken en advertentieplatforms is cruciaal. En als allianties niet slagen, dan maar via rechtsmiddelen. Zolang illegale aanbieders probleemloos kunnen adverteren, incasseren en uitbetalen, blijft ‘dweilen met de kraan open’ een treffende metafoor.

Tegelijkertijd is het onverstandig als beleidsmakers het legale aanbod nog verder in een keurslijf duwen. Dit is geen pleidooi voor minder regels, maar een roep om proportionele, netto-effectieve regels. De zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van het legale aanbod zijn randvoorwaarden voor een effectieve, netto bescherming van de Nederlandse consument. Als legale aanbieders nog verder worden beperkt qua product eigenschappen en reclame mogelijkheden, terwijl illegale partijen overal opduiken in social ads en virale content, dan drijven we spelers richting het onveilige alternatief. Dat is geen bescherming, dat is wegkijken.

De legalisering van online gokken is geen wondermiddel. Het legale aanbod is niet perfect. Maar het is wel het beste instrument dat we hebben om mensen zoals Amanda maximaal te kunnen beschermen tegen gokschade.