Column Feite Hofman: Overeenkomst

Vaak heb ik nagedacht over wat nu de overeenkomst is tussen de trainingen die ik verzorg binnen de preventiekant van de gokkelarij, de educatieve maatregelen in het verkeer voor Trafieq en de meest basale van alle trainingen: het werken als leerkracht in de bovenbouw van het primair onderwijs.

De mens is op zoek naar zingeving en overeenkomsten, en ik ben op dit vlak geen uitzondering. Erover sprekend met een collega trainer zei hij: ‘Feitelijk ben je op zoek naar zingeving, waarom doe je wat je doet.’ Ik vond en vind dat een mooie uitspraak en onderschrijf hem. Sterker nog: in deze column probeer ik de overeenkomsten weer te geven.

De trainingen in preventie kansspelverslaving roepen bij de deelnemers (allen altijd werkzaam voor gokbedrijven) soms weerstand op. Deze weerstand bestaat vaak uit de volgende kritieken:

1. ‘We willen best in gesprek met onze probleemspelers, maar het heeft toch geen zin. Ze gooien zelf hun geld er in, storten zelf op hun account en vergokken het. Wat kan ik daar nou aan doen?’
2. ‘Als ik probeer hen te overtuigen dat gokken onverstandig is, gaat mijn baas mekkeren. Van hen moeten de kasten draaien, er moet gegokt worden. Anders gaat het ten koste van de omzet’
3. ‘Dat oefenen van gesprekken met een actrice die doet alsof zij een probleemspeler is, is nep. Het is hier een oefenruimte en géén casino.’ De praktijk vs. de wettelijke zorgplicht.

De cursussen voor deelnemers aan het verkeer die gepakt zijn met teveel alcohol in hun systeem (Educatieve Maatregel Alcohol in het verkeer, EMA) of drugs (Educatieve Maatregel Drugs in het verkeer, EMD) vinden vaak dat het allemaal wel meeviel, dat ze op de verkeerde tijd, de verkeerde plaats nét zijn aangehouden. Een boete soms, mee naar het bureau, blazen of een speekseltest en dan óók nog ‘verplicht’ naar een cursus die ze óók nog eens zelf betalen moeten. De wet en het belang van je eigen rijbewijs.

Lesgeven in het primair onderwijs levert soms ook bijzondere uitspraken op. ‘Thuis leer ik eigenlijk veel meer’! ‘Heb je spelling nou écht nodig, later in je leven?’ ‘Waarom gaan we eigenlijk naar gym? Ik voetbal al drie keer in de week!’ ‘Topografie? Er is toch Google Maps?’ Of bij geschiedenislessen: ‘Dat is toch allemaal al gebeurd? Waarom moet ik dat weten?’ Kinderen moeten naar school en er moet voldaan worden aan wettelijke leerdoelen.

Toch wat aan gehad

Deze kritieken of feedback benoemen en accepteren dat ze er zijn, is essentieel, om succesvol te trainen of onderwijzen. Want dé overeenkomst in mijn werk blijkt: ‘omgaan met weerstand.’ Vaak tref ik mensen die eigenlijk niet op mijn training of lesaanbod zitten te wachten. Daarom ben ik altijd blij als deelnemers of kinderen na een cursus of dag zeggen: ‘Ik heb er tóch wat aan gehad.’ Dit even los van de wettelijke verplichting die aan al deze drie groepen kleeft: De wet KOA schrijft preventietrainingen in de gokkelarij voor, de wet op het Verkeer de educatieve maatregelen alcohol / drugs in het verkeer en voor de kinders bestaat er de leerplichtwet.

Als trainer (of meester / leraar) snap ik héél goed dat deelnemers of kinderen niet altijd op mij zitten te wachten. Aan dit fenomeen aandacht geven bij de start én hun gevoelens hierover serieus nemen scheelt vaak meer dan de helft. De trukendoos die een trainer of onderwijzer daarbij hanteert, maakt de goede trainer of onderwijzer. En uiteraard de manier waarop. En dan blijkt zo’n training of cursus of les vaak tóch nog zinvol. Alle beetjes helpen.