Peter-Paul de Goeij: Curaçao Blues

Sinds jaar en dag bestaan er grote zorgen over de schimmige eigendomsstructuren, de Curaçaose trustkantoren die optreden voor vennootschappen waarvan de uiteindelijke belanghebbenden (UBO’s) nauwelijks te achterhalen zijn, en online gokbedrijven die op papier vanuit Curaçao wereldwijd actief zijn op markten waarvoor zij lokaal niet vergund zijn. Zo worden enorme bedragen verdiend, waarbij ook kwetsbare online gokkers het slachtoffer worden en zich vaak niet eens realiseren met wie ze in zee zijn gegaan.

Na jaren van schijnbare onverschilligheid in Den Haag en het verschuilen achter de autonomie van Curaçao binnen het Koninkrijk, drong Europees Nederland uiteindelijk aan op hervormingen. Er kwam nieuwe wetgeving, de Landsverordening op de Kansspelen (LOK), een nieuwe toezichthouder, de Curaçao Gaming Authority (CGA), en het oude systeem van masterlicenties en sublicenties verdween. Voortaan zouden vergunningen rechtstreeks worden verleend, met transparantie en integriteit voorop.

Totdat onlangs een Duitse journalist en hacker de Curaçaose coulissen ruw opentrok. Dankzij de door haar buitgemaakte documenten konden Follow the Money en zijn internationale partners onderzoeken wat er achter de façade van het vernieuwde toezicht gebeurt. De stukken hebben betrekking op 646 vergunde gokbedrijven en duizenden goksites.

Medewerkers van de CGA bleken in verschillende dossiers zelf twijfels te hebben over de opgegeven UBO’s. Bij ondernemingen achter onder andere Stake, 1xBet en Qbet bestonden vragen over wie daadwerkelijk eigenaar was. Niettemin werden vergunningen al verleend terwijl die informatie nog ontbrak. Er blijkt dus bar weinig veranderd en het toezicht is nog steeds een wassen neus.

Dit moet dan toch eindelijk de druppel zijn die de kruik doet barsten. Nederland kan zich gewoon niet langer verschuilen achter het argument dat Curaçao een autonoom land binnen het Koninkrijk is. Artikel 43 van het Statuut bepaalt immers dat ieder land zorg draagt voor onder meer de rechtszekerheid en deugdelijkheid van bestuur, en dat het waarborgen daarvan een aangelegenheid van het Koninkrijk is.

En moreel is het nog makkelijker. Als Nederland georganiseerde criminaliteit en illegaal gokken serieus wil bestrijden, zal het ook moeten kijken naar wat onder de vlag van het eigen Koninkrijk gebeurt. Het eerdergenoemde Qbet kreeg van de Nederlandse Kansspelautoriteit nota bene een boete van € 24,8 miljoen wegens illegaal aanbod aan Nederlandse online gokkers, en dit terwijl zoals gezegd de CGA zelf vragen had over de persoon die als UBO van het bedrijf achter Qbet werd opgegeven maar kennelijk toch over een vergunning beschikte.

Geef de Ksa meer bevoegdheden, laat banken betaalstromen afsnijden, leg illegale aanbieders miljoenenboetes op: het blijft dweilen met de hoofdkraan open zolang binnen hetzelfde Koninkrijk de infrastructuur bestaat waarmee illegale aanbieders opereren.

En eerlijk gezegd ben ik ook wel klaar met de staatsrechtelijke dooddoener zodra Curaçao ter sprake komt. Natuurlijk moet het Statuut worden gerespecteerd. Zeker. Het mag alleen geen excuus worden om aan je verantwoordelijkheden te ontkomen. Curaçao telt ongeveer 158.000 inwoners, dat is net wat minder dan de gemeente Amersfoort.

We verwachten van die kleine gemeenschap wel dat zij naast een complete landsorganisatie en staatsapparaat ook toezicht houdt op een internationaal opererende gokindustrie van enorme omvang. Nederland heeft bij de inrichting van het Koninkrijk, en de jarenlange stilzwijgende toestaan daarvan, zelf veel boter op het hoofd.

Ik zou daarom graag zien dat Curaçao weer nadrukkelijk op de agenda van de Tweede Kamer komt. In dit verband denk ik met weemoed terug aan oud-SP-Kamerlid Ronald van Raak. Politiek was ik het lang niet altijd met hem eens, maar hij verdiepte zich jarenlang in de Caribische delen van het Koninkrijk en liet zich niet afschepen wanneer daar bestuurlijk iets niet deugde en Nederland tekortschoot in haar verantwoordelijkheden naar de landen in het Caraïbisch gebied. Het zou goed zijn als een huidig Kamerlid zich met diezelfde vasthoudendheid in dit dossier vastbijt.

De LOK trad op 24 december 2024 in werking en het oude sublicentiestelsel eindigde in oktober 2025 definitief. Als er vervolgens nog steeds vergunningen worden verstrekt terwijl de toezichthouder niet eens weet wie werkelijk achter een bedrijf zit, is de hervorming mislukt. De LOK lijkt meer op succesvolle windowdressing en een PR-operatie dan op een werkelijke sanering van de Curaçaose online gokmarkt.

Dus, maak een einde aan het Curaçaose model van offshore gokvergunningen. De huidige praktijk suggereert toezicht op honderden internationaal opererende bedrijven en duizenden websites, toezicht dat Curaçao helemaal niet kan waarmaken. Zo’n vergunning is vooral gebakken lucht.

Curaçao heeft eenvoudigweg niets te zeggen over welke kansspelen in Nederland, Duitsland, Zweden, Brazilië of welk ander land dan ook mogen worden aangeboden. Dat geldt ook wanneer een land voor online kansspelen géén vergunning zou verlangen. Een Curaçaose vergunning verandert daar niets aan. Een vennootschap oprichten en in Willemstad een vergunning kopen maakt de CGA nog geen legitiem toezichthouder van de wereld.

Repareer dat dan ook gewoon; de CGA zou alleen nog online gokvergunningen moeten afgeven voor het aanbieden van online kansspelen op Curaçao zelf. Een Curaçaose vergunning is geen internationaal online gokpaspoort. Laat iedere staat zelf bepalen wat op zijn eigen grondgebied is toegestaan (Europese harmonisatie binnen de EU daargelaten), en laat Curaçao toezicht houden op Curaçao.

Maar ook andere staten mogen verwachten dat vanuit het Koninkrijk geen vergunningenstelsel wordt onderhouden dat bedrijven een officieel ogende legitimatie geeft voor wereldwijde activiteiten waarop feitelijk geen effectief toezicht wordt uitgeoefend, en al helemaal niet wanneer de werkelijke eigenaren nauwelijks zijn vast te stellen of de betrokken bedrijven elders illegaal opereren.

Een vergunningenstelsel dat vanuit Curaçao een wereldwijd opererende gokindustrie een schijn van legitimiteit geeft en consumenten in de luren legt, is geen Curaçaos probleem waar Nederland zijn handen vanaf kan trekken. Het bestaat binnen het Koninkrijk. En dus is het ook ons probleem.