SLICKS-voorzitter Aronds uit kritiek op Cruks

Geld of je leven ^{( | 29 juli 2025, 15:30)}

Hans van der Steeg: Eerst gaan we praten over een opvallende mijlpaal, dat kunnen we wel zeggen. Want bij het register waar probleemgokkers zich kunnen inschrijven, staan voor het eerst meer dan 100.000 Nederlanders ingeschreven. Als je je daar inschrijft, kan je niet meer gokken bij casino's, speelhallen en goksites. Dan word je geweerd.

Wat betekent die mijlpaal van 100.000 inschrijvingen nou precies? En wat is dat register exact? Daar ga ik over praten met voormalig gokverslaafde Raymond Aronds. Welkom. Goedemiddag. Goed dat u er bent. En Marloes Derks van de Kansspelautoriteit is ook bij ons. […]

Ja, meneer Aronds, 100.000 inschrijvingen, dat is het Cruksregister. Zo heet dat register. Wat zegt u dat nou eigenlijk?

Raymond Aronds: Nou, het zegt mij dat de problemen steeds groter worden. En dat is ook logisch als je kijkt naar de opening van de online gokmarkt sinds oktober 2021.

Oké, daar relateert u het aan. De online gokmarkt is gelegaliseerd, dus je kan zeg maar legaal online gokken.

Raymond Aronds: Ja, en dat legale online gokken, dat heeft gezorgd voor een enorme, ik noem het een zondvloed, van reclame. En daardoor, laten we zeggen, de problemen hebben een soort incubatietijd van ongeveer drie tot vijf jaar. En daarom ga je het nu zien.

Marloes Derks van de Kansspelautoriteit. Kunnen we zeggen ‘Het is een verontrustende mijlpaal?’ Een mijlpaal klinkt vaak als iets positiefs, maar in deze misschien niet, of juist wel toch ook?

Marloes Derks: Ja, je kunt deze mijlpaal op twee manieren bekijken. De geluiden die Raymond hier naar voren brengt, die horen wij natuurlijk ook. Maar het is inderdaad lastig omdat een gokverslaving vrij lang duurt om zichtbaar te worden. [Daardoor] is het moeilijk om nu al te zeggen hoeveel komt uit de opening van de markt en hoeveel mensen daarvoor misschien al problemen hadden.

Maar ik ben het er inderdaad mee eens dat de stijging van het aantal inschrijvingen er wel op duidt dat er inderdaad dus steeds meer mensen zijn die het gevoel hebben dat ze zichzelf moeten beschermen.

Leg mij eens even uit, hoe werkt dat register nou precies? Wat doet iemand die zich daar inschrijft, wat gebeurt er dan?

Marloes Derks: Als iemand zich inschrijft in het Cruksregister neemt ‘ie wat wij noemen een gokstop. Wat in principe betekent dat als jij het gevoel hebt dat je je gokgedrag niet onder controle hebt, je jezelf daarvoor in bescherming kunt nemen. En als jij een gokstop hebt, dan kun je niet meer naar binnen bij het fysieke casino en je kunt niet meer inloggen bij legale online gokwebsites.

Dus eigenlijk is het een vorm van zelfbescherming?

Marloes Derks: Ja, precies. Het is een beetje als een alcoholverslaafde die een slot op de slijterij krijgt.

Ja, precies. Raymond Aronds, u bent ook voorzitter van de Stichting Landelijk Info Centrum Kansspel Spelers. Dus u heeft ook een groot breder zicht dan vanuit uw eigen verleden. Hoe lang bent u eigenlijk gokverslaafd geweest?

Raymond Aronds: Nou, 40 jaar.

40 jaar?

Raymond Aronds: Ja.

Zo. En wat voor gokken deed u?

Raymond Aronds: Nou, ik deed alles gokken. Dus dat maakt niet uit. In het casino, op gokkasten, online, pokeren. Je kunt het zo gek niet noemen, dat deed ik, ja.

En als u daar nu aan denkt, kunt u zich nog voorstellen dat u dat ooit deed?

Raymond Aronds: Ja, ik kan me wel voorstellen. Ik heb het tenslotte meegemaakt. Ik heb bij wijze van spreken dag en nacht in het Holland Casino gewoond. Dus ik weet het.

Ja, ja. En wat was daar de impact van?

Raymond Aronds: Nou, dat je dan op een gegeven moment en je relatie verliest en je geld en je steeds weer overnieuw moet beginnen. Dat is de impact.

Ja. En was dit register er toen al?

Raymond Aronds: Nee, dat was er niet. Dat is nu sinds […] 1 oktober 2021 pas gekomen. Of het toen geholpen had, dat weet ik niet. Want ik heb nog zo mijn twijfels bij de Cruks.

Ok, want u weet niet of u zich dan ingeschreven had?

Raymond Aronds: Nee. Het punt is, als je echt realiseert dat je problemen hebt, dan is de Cruks een goede. Om daar zeg maar een soort stok achter de deur te hebben. Maar als een gokker wil gokken, dan zoekt hij allerlei gelegenheden om toch te kunnen gokken.

Dus ja, de Cruks is een goede oplossing voor mensen die echt willen stoppen. Maar mensen die een beetje ambivalent zijn daarin, dan stop je dit er niet mee. En dat vind ik wel een probleem.

Want waarom stop je het er niet mee? Want als je je inschrijft, dan word je geweerd, lees ik.

Raymond Aronds: Ja, dat hangt er vanaf de reden waarom je je inschrijft. Het kan ook zijn dat je bijvoorbeeld de schuldhoopverlening in moet. Dan moet je je inschrijven in de Cruks. Want anders krijg je bijvoorbeeld geen schuldsanering, zeg maar in het dwarsstraat.

Maar even dat register zelf eruit lichtend. Hoe goed werkt het?

Raymond Aronds: Hoe goed het werkt? Kijk, je kunt je inschrijven voor 99 jaar zeg maar, maar na zes maanden kun je weer die inschrijving ongedaan maken. En dan kun je weer overnieuw gaan gokken. En het punt is dat de mensen die in Cruks ingeschreven staan niet gevolgd worden.

Wat bedoelt u daarmee?

Raymond Aronds: Nou, zoeken ze hulp? Want als je nagaat dat bijvoorbeeld bij de verslavingszorg, nu is het opgehoogd naar ongeveer 2.500 per jaar, die komen in behandeling. Je hebt in Nederland ongeveer 100.000 tot 120.000 mensen die gokverslaafd zijn. En als je 100.000 mensen hebt die in Cruks staan, dan zie je dat daar een heel groot probleem ligt.

En is het wel een goede vorm van zelfbescherming? Stel dat ik gokverslaafd ben, dan kan ik helemaal nergens na daarmee gokken?

Raymond Aronds: Nee, dat nergens nada meer gokken, dat is niet waar. Maar het is wel een goede bescherming. Het wordt gepresenteerd als het sluitstuk van het gokverslavings-preventiebeleid. Maar dat is het niet. Er zitten nog diverse gaten in.

Je kunt bijvoorbeeld bij cafés nog steeds gokken. Dus als je in Amsterdam praat over ongeveer 150 cafés en restaurants, dan kun je gewoon aan de gokkast. Je kunt gewoon bij de Kruidenier of bij de PostNL, daar kun je gewoon krasloten kopen. Kun je meedoen aan TOTO-winkel. Je kunt nog steeds door blijven gokken.

Dus dat vind ik echt een manco daaraan. Daarnaast is het zo, als je ingeschreven staat in Cruks, betekent dat je realiseert dat je een probleem hebt. Maar dan zou het voor mij ook logisch zijn dat die mensen begeleid worden.

Want stel je nou voor dat je ingeschreven bent en je krijgt toch die onvermijdelijke dwang en drang om te gaan gokken. Dan kun je bijvoorbeeld de auto pakken naar België of naar Duitsland. Of je kunt op de illegale goksites [gokken].

Ja, een gokverslaafde doet veel om aan die verslaving te kunnen toegeven natuurlijk. Maar eventjes naar Marloes Derks van de Kanspelautoriteit. Mevrouw Derks, er komen een aantal punten voorbij hier van Raymond Aronds. Ik hoor hem zeggen, je kan je nou in een half jaar weer uitschrijven. Je kan nog steeds met krasloten en loterijen et cetera en in cafés gokken. Twee belangrijke bezwaren. Heeft hij daar een punt?

Marloes Derks: Ja, de diverse dingen die meneer Aronds zegt zijn inderdaad waar. En die moet ik dus ook bevestigen. Al moet ik wel zeggen dat ik ook een deel van deze dingen niet geheel onderschrijf.

Het is inderdaad zo dat wie zich heeft ingeschreven in Cruks nog steeds een kraslot kan kopen.

Waarom is dat dan eigenlijk?

Marloes Derks: Omdat de verkopers van krasloten niet verplicht zijn om het Cruksregister te controleren. Dat is een wettelijke keuze die destijds is gemaakt.

Maar wat we ook zien is wat meneer Aronds zegt over die inschrijftijd van zes maanden. Ook daar zie je dat het is een wettelijke verplichting dat mensen zich na zes maanden uit moeten mogen schrijven. Omdat je mensen niet tot een bepaalde hoogte hun vrijheid niet volledig af wilt kunnen nemen.

Maar wat wij als Kansspelautoriteit hebben gedaan is het toevoegen van een bedenktijd van acht dagen. Zodat mensen die zich ad hoc uit willen schrijven na die zes maanden, dat niet zomaar kunnen doen. Dus die starten die uitschrijving. Maar die moeten vervolgens na acht dagen weer terugkomen om die uitschrijving te bevestigen.

We zien dat die bedenktijd in heel veel gevallen ook niet wordt gebruikt. Dus dat op het moment dat mensen die eerste poging doen, ze niet na die acht dagen terugkomen om zich alsnog uit te schrijven. Dus de echte impuls uitschrijvingen gaan we daarmee al tegen.

En daarnaast is het wel ook van belang om te zeggen dat we mensen juist op dat kwetsbare punt ook proberen te pakken. Dus dat mensen die zich willen uitschrijven maar die acht dagen moeten wachten, ook op dat moment een boodschap krijgen met zoek hulp bij bijvoorbeeld de hulplijn LoketKansspel.

Even over die bedenktijd. Want we hebben ook gesproken met Michael van Dijk. Een ex-gokverslaafde die zich in het Cruks-register ingeschreven heeft. En hij heeft precies daar wat over te zeggen:

Michael van Dijk: Op de overzichtspagina van Cruks in het inlogportaal kan iedereen die langer dan zes maanden ingeschreven staat zijn gokstop ongedaan maken. Waarbij het dus niet uitmaakt of diegene bij zijn aanmelding voor een duur van bijvoorbeeld twee of drie jaar heeft gekozen. En dat gebeurt met letterlijk één klik zonder verdere waarschuwings- of voorlichtings-pop-ups. Echt voordat je door hebt, heb je eigenlijk geannuleerd. En daarna gaat er dan nog wel een bedenktijd in van acht dagen. Maar nergens is een knop te vinden om de keuze van beëindiging weer terug te draaien. Dus een echte bedenktijd om het zomaar te zeggen is het eigenlijk niet.

Ja dat lijken allemaal details misschien. Maar ik denk dat het bij mensen die verslaafd zijn heel nauw komt mevrouw Derks. Zou dat een goed idee zijn wat Michael zegt om bijvoorbeeld een soort button met ik wil toch ingeschreven blijven staan. Dat dat zichtbaarder op die site blijft staan.

Marloes Derks: Ik herken me niet geheel in het commentaar wat deze meneer hier geeft. Omdat het dus inderdaad wel zo is dat op het moment dat die bedenktijd start, dat er een informatiemelding is met ‘Weet je het niet zeker of heb je twijfels? Neem contact op met de hulplijn.’

Het is een berichtje maar hij heeft het over dat je een soort weet ik veel een groen of rode button ziet.

Marloes Derks: Nee dat begrijp ik niet maar dat was het tweede deel van mijn antwoord. Want hij gaf in eerste instantie al aan er is geen signaal van ‘Neem hulp’. Dat is er dus wel.

En daarnaast is het ook zo dat wie de bedenktijd heeft gestart evengoed zijn inschrijving nog weer kan verlengen. Dus voor een langere inschrijving kan kiezen.

Maar het is inderdaad over of er op dit moment. Ik ken het register heel goed maar ik ken niet iedere knop en iedere link uit mijn hoofd. Maar het is absoluut interessant om te kijken naar of er een soort van ongedaan maken mogelijkheid is. Op het moment dat die er nu niet is. Maar ik kan niet bevestigen of die er nu is of niet.

En nog even met betrekking tot die krasloten. Zou u voorstander zijn dat dat er ook onder valt? Dat iemand die zich ingeschreven heeft ook geen krasloten meer kan kopen?

Marloes Derks: Ja dat is heel flauw maar dat vraag je aan mij als toezichthouder. En dat is een politieke keuze.

Maar u mag als toezichthouder ook wel een beetje mening hebben hoor.

Marloes Derks: Nee, dat begrijp ik en dat doe ik in sommige gevallen ook wel. We zijn bijvoorbeeld in gesprek met het ministerie om onvrijwillige inschrijving makkelijker te maken. Dat zijn onderwerpen waar wij ook ons heel uitgebreid over uitspreken. Maar dit specifieke geval van de loterijen daar kan ik verder geen toelichting op geven op dit moment.

Oké meneer Aronds zou dat zoden aan de dijk zetten als hij dat ook mee ging doen? Maar dat betekent wel dat hij medewerkers in de supermarkt aan die balie moet gaan vragen. ‘Hallo staat u ingeschreven?'

Raymond Aronds: Nee gewoon die spullen niet meer verkopen daar bij PostNL en bij de kruidenier. Maar je kunt ook gewoon wedden op sportwedstrijden hoor via de winkel.

Gokkasten zijn de meest verslavende ontwerpen van gokspelen. En dan kun je gewoon in het café, meestal hebben ze dan twee gokkasten, kun je gewoon verder gaan gokken op een gokkast.

Maar zou u voorstander zijn dat daar wat aan gebeurt? Ik ben ook wel zo realistisch om te zeggen dat het misschien niet allemaal gecontroleerd kan worden.

Raymond Aronds: Je kunt gewoon zeggen van ‘Nee die hebben we gewoon niet in cafés. Een heleboel cafés die nemen al geen gokkasten meer omdat ze hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Maar sommige daar betalen ze hun maand-kosten mee.

En heel kort nog eventjes dat als je ook andere kan inschrijven, dus bijvoorbeeld onvrijwillig inschrijven wat net even voorbij kwam van mevrouw Derks. Zou dat een goed idee zijn?

Raymond Aronds: Ja dat onvrijwillig inschrijven dat was steeds een item. Ik heb dat ook geprobeerd met mijn broertje. Ik was bewindvoerder van hem. Dat is mij zelfs met mijn achtergrond niet gelukt. En ik vind dat een hele verbetering als de Kansspelautoriteit zich daarvoor inzet zoals Marloes zegt. Dus dat vind ik een hele verbetering.

Marloes Derks: En dat gaan we dus absoluut doen. En wat ik nog even wil toevoegen. Ik vind het lastig. Dit zijn wel gewoon honderdduizend mensen die zich hebben ingeschreven. En die ervoor hebben gekozen om zichzelf te beschermen. En dat ook hebben kunnen doen omdat het register bestaat.

Het is natuurlijk altijd zo dat verslavingsproblematiek heel ernstig is. En dat een echt verslaafd persoon allicht op andere plekken zal zoeken naar zijn bevrediging. Maar het is wel zo dat deze honderdduizend mensen absoluut geholpen zijn met het register. En dat we die geluiden ook echt uit deze groep terug horen. En dat we wat dat betreft heel trots zijn op wat we met het register hebben bereikt.

Helder. Dank Marloes Derks van de Kansspelautoriteit. Dank ook aan Raymond Arons van de Stichting Landelijk Info Centrum Kansspel Spelers.