De Hoge Raad heeft haar uitspraak gepubliceerd waarin antwoord wordt gegeven op de prejudiciële vragen over online gokken voor 1 oktober 2021. De Hoge Raad volgt het eerder gegeven advies van de advocaat-generaal. Gokkers kunnen hun gokverliezen niet terugkrijgen op basis van nietigheid van de overeenkomst.
Samenvatting van dit artikel
- De Hoge Raad heeft de prejudiciële vragen over online gokken voor 1 oktober 2021 beantwoord. Het eerder gegeven advies van de advocaat-generaal is volledig overgenomen.
- Er is volgens de Hoge Raad geen sprake van strekkingsverlies.
- Kansspelovereenkomsten die de gokbedrijven voor 1 oktober 2021 afsloten met spelers zijn daarom niet nietig.
- Het is daarbij niet belangrijk of een gokbedrijf voldeed aan de prioriteringscriteria van de Kansspelautoriteit.
De uitspraak is zojuist gepubliceerd. CasinoNieuws.nl heeft reacties gevraagd aan betrokken partijen. Dit artikel wordt geüpdatet zodra er reacties zijn gegeven.
Eerder deze week werd duidelijk dat de Hoge Raad der Nederlanden op vrijdag haar antwoorden zou publiceren op de prejudiciële vragen die waren gesteld door de rechtbanken van Noord-Holland en Amsterdam. Met de prejudiciële vragen wilden de rechtbank duidelijkheid krijgen over de rechtszaken die werden aangespannen door Nederlandse gokkers die geld hadden verloren bij online casino's die voor 1 oktober 2021 actief waren in Nederland.
De prejudiciële vragen werden in januari 2025 nog aangepast en daarna ingediend bij de Hoge Raad. Het duurde uiteindelijk tien maanden voordat dit verhaal een nieuw hoofdstuk kreeg, want in november 2025 werd het advies van de advocaat-generaal gepubliceerd.
Het advies van de Advocaat-Generaal was om te oordelen dat er geen sprake was van strekkingsverlies bij artikel 1 van de Wet op de Kansspelen. Daarnaast stelde de Advocaat-Generaal dat de kansspelovereenkomsten die de spelers sloten met de online gokbedrijven niet nietig waren:
“De AG is van opvatting dat de centrale vraag ontkennend moet worden beantwoord: kansspelovereenkomsten die zonder vergunning online zijn aangegaan, zijn niet om die reden ongeldig. Een vordering tot terugbetaling van het geleden verlies is dan ook niet op grond van onverschuldigde betaling toewijsbaar.”
Hogeraad.nl
Het advies van de advocaat-generaal was niet bindend, maar is dus wel volledig overgenomen door de Hoge Raad, zo meldde het AD al kort voor de uitspraak.
Uitspraak Hoge Raad over gokclaims
De antwoorden van de Hoge Raad werden uiteindelijk op vrijdag 3 juli 2026 om 10.30 uur gepubliceerd.
Prejudiciële vragen
- Had de Wok (Wet op de kansspelen) aanvankelijk de strekking de geldigheid van daarmede strijdige rechtshandelingen aan te tasten?
Het antwoord op deze vraag is, zoals volgt uit hetgeen hiervoor in 3.2.3-3.2.7 is overwogen, dat de Wok van aanvang af niet de strekking heeft gehad de geldigheid aan te tasten van overeenkomsten die zijn aangegaan met een aanbieder van kansspelen die handelt in strijd met art. 1 lid 1, aanhef en onder a, Wok. - Is de strekking – na aanvankelijk aanwezig geweest te zijn – verloren gegaan, onder invloed van maatschappelijke ontwikkelingen en/of gelet op het handhavingsbeleid van Ksa (Kansspelautoriteit)? Moet hierbij een onderscheid worden gemaakt tussen aanbieders van kansspelen die op de ‘grijze lijst' van de Ksa stonden en andere aanbieders?
De tweede vraag luidt, kort gezegd, of de Wok inmiddels zijn aanvankelijke strekking heeft verloren. Deze vraag vooronderstelt bevestigende beantwoording van de eerste vraag. Het antwoord op de eerste vraag luidt echter ontkennend (zie hiervoor in 3.3.2). De tweede vraag behoeft derhalve geen beantwoording. - Is een kansspelovereenkomst tussen een in Nederland verblijvende consument en een aanbieder van kansspelen op internet die geen vergunning heeft in de zin van de Wok een nietige overeenkomst in de zin van artikel 3:40 BW?
- Maakt het voor de beantwoording van vraag 3 nog uit of de kansspelaanbieder voldeed aan de prioriteringscriteria van Ksa?
De derde vraag luidt of een kansspelovereenkomst tussen een in Nederland verblijvende consument en een aanbieder van kansspelen op internet die geen vergunning heeft in de zin van de Wok een nietige overeenkomst is in de zin van art. 3:40 BW.
De vierde vraag stelt aan de orde of het voor de beantwoording van de derde vraag uitmaakt of de kansspelaanbieder voldeed aan de zogenoemde prioriteringscriteria van de kansspelautoriteit (zie voor deze criteria de conclusies van de Advocaat-Generaal onder 5.30-5.35).
Het antwoord op beide vragen luidt, gelet op hetgeen hiervoor in 3.2.7 is overwogen, ontkennend. - Indien het antwoord op vraag 3 bevestigend luidt, welke rechtsgevolgen heeft dat dan? Is een vordering tot terugbetaling van het geleden verlies op grond van onverschuldigde betaling toewijsbaar?
De vijfde vraag is gesteld voor het geval van bevestigende beantwoording van de derde vraag. De Hoge Raad beantwoordt de derde vraag echter ontkennend (zie hiervoor in 3.5.3). De vijfde vraag behoeft daarom geen beantwoording. - Is voor het beantwoorden van vorenstaande vragen van belang dat een kansspelaanbieder, zoals TSG, haar diensten naar eigen zeggen beperkt tot het aanbieden aan spelers van een online mogelijkheid om tegen elkaar te spelen? En zo ja, heeft dat gevolgen voor hetgeen een speler als onverschuldigd betaald van de kansspelaanbieder kan terugvorderen?
De zesde vraag is alleen gesteld in de zaak 25/00202. De vraag stelt, ten eerste, aan de orde of het voor de beantwoording van de andere vragen van belang is of een aanbieder van kansspelen zijn diensten naar eigen zeggen beperkt tot het aan spelers aanbieden van een online mogelijkheid om tegen elkaar te spelen. Voor het geval van een bevestigend antwoord stelt de zesde vraag, ten tweede, aan de orde of dit gevolgen heeft voor hetgeen een speler als onverschuldigd betaald van de kansspelaanbieder kan terugvorderen.
Indien een aanbieder van kansspelen zijn diensten beperkt tot het aan spelers aanbieden van een online mogelijkheid om tegen elkaar te spelen, geldt voor de tussen de spelers en deze aanbieder gesloten overeenkomsten die ertoe strekken het deelnemen aan een of meer kansspelen mogelijk te maken, hetzelfde als voor zodanige overeenkomsten met andere aanbieders van online kansspelen.
Het antwoord op het eerste gedeelte van de zesde vraag luidt derhalve ontkennend. Het tweede gedeelte van de zesde vraag behoeft daarom geen beantwoording.
Reacties op uitspraak
Bwin/partycasino/partypoker/PokerStars
In een reactie aan CasinoNieuws.nl laat de advocaat die bwin, partycasino, en partypoker bijstond, Jonas Verheul, partner bij Evers Soerjatin N.V., het volgende weten over de uitspraak:
“Bwin, PartyCasio en PartyPoker verwelkomen de uitspraak van de Hoge Raad. De uitspraak bevestigt wat zij van meet af aan hebben bepleit, namelijk dat kansspelovereenkomsten gesloten voor 1 oktober 2021 geldig zijn, en dat verliezen uit het verleden niet teruggevorderd kunnen worden op de grond dat deze overeenkomsten nietig zijn. Gelet op deze uitspraak, zijn individuele en collectieve acties hierover, dus definitief van de baan.”
Jonas Verheul, advocaat/partner Evers Soerjatin N.V. (namens bwin/partycasino/partypoker)
Verheul stond daarnaast ook PokerStars bij en zei het volgende namens de pokersite:
“PokerStars is door de Hoge Raad in het gelijk gesteld en is verheugd dat de Hoge Raad bevestigt dat overeenkomsten van voor 1 oktober 2021 geldig zijn. Ook bevestigt de Hoge Raad dat verliezen van voor die datum niet kunnen worden teruggevorderd op de grond dat overeenkomsten nietig zijn. De beslissing geeft de benodigde duidelijkheid op dit punt; vorderingen in dat verband moeten worden afgewezen.”
Jonas Verheul
Benzi Loonstein
Benzi Loonstein, advocaat bij Loonstein Advocaten, laat tegenover CasinoNieuws.nl weten dat de uitspraak nog een opening biedt:
“We gaan de uitspraak van de Hoge Raad analyseren voordat we een volgende stap bepalen. Voor ons is het in ieder geval nog niet direct klaar. Vorderingen kunnen theoretisch worden gebaseerd op andere juridische gronden. De uitspraak laat daar ook openingen voor. We gaan nu uitzoeken hoe kansrijk dat is.”
Benzi Loonstein, advocaat Loonstein Advocaten
Dynamiet Nederland
Deepak Thakoerdien van Dynamiet Nederland, verwacht dat ze de zaken gaan intrekken en volgende week met een statement komen, zo laat hij aan CasinoNieuws.nl weten:
“Ondanks dat we deze uitspraak min of meer hadden verwacht, komt het toch hard aan. We hadden bovendien verwacht dat de Hoge Raad in elk geval handvatten zou bieden voor procedures op grond van onrechtmatige daad en dwaling. Dit moeten we nu zelf uitvogelen.
“Naar verwachting zullen wij onze zaken bij de rechtbanken intrekken, aangezien deze zijn gebaseerd op de grondslag van nietigheid.
“We blijven actief procederen in kansspelzaken, maar in beginsel op individuele basis en met vorderingen gebaseerd op schending van de zorgplicht, onrechtmatige daad en oneerlijke handelspraktijken.
“Wij zullen volgende week met een statement komen.”
Deepak Thakoerdien, Dynamiet Nederland
Justin Franssen
Justin Franssen, partner Franssen Tolboom Advocaten (insprekende partij bij de Hoge Raad), gaf tegenover CasinoNieuws.nl de volgende reactie:
“De Hoge Raad heeft de deur dichtgezet voor collectieve en individuele acties die zien op de nietigheid van kansspelovereenkomsten die zijn gesloten voor de marktopening in oktober 2021. Dit oordeel ligt geheel in lijn met het standpunt dat de procespartijen en de mede-insprekers in de prejudiciële procedure bij de Hoge Raad en in de daaraan voorafgaande procesrondes steeds hebben ingenomen. Het kernargument van de spelers die terugbetaling eisen, is daarmee definitief van tafel.”
Justin Franssen, partner Franssen Tolboom Advocaten
Geschiedenis van de vragen
Net als in landen als Oostenrijk en Duitsland werden de afgelopen jaren rechtszaken gestart door online gokkers die hun geld terug eisten van online casino's die zonder vergunning actief waren in Nederland voor 1 oktober 2021. De gokkers stelden in deze gokclaims dat de gokbedrijven illegaal kansspelen aanboden in Nederland en dat de kansspelovereenkomsten die zij met de goksites sloten daarom nietig waren. Als gevolg hiervan zouden hun verliezen niet rechtsgeldig zijn en daarom probeerden zij via de rechter hun gokverliezen terug te krijgen.
Op 17 april 2024 werd voor het eerst uitspraak gedaan door een Nederlandse rechtbank in deze zaken. De rechtbank Overijssel deed op die dag uitspraak in twee rechtszaken die waren aangespannen tegen Bwin en PokerStars. De rechter was het eens met de gokkers en stelde dat de kansspelovereenkomsten nietig waren. De gokbedrijven moesten daarom bedragen van rond de € 200.000 terugbetalen aan de gokkers.
Niet veel later volgden ook andere rechters, waarbij onder andere Unibet werd veroordeeld tot het terugbetalen van de gokverliezen van spelers.
In diezelfde maand werd in de rechtbank Zeeland-West Brabant een opvallende uitspraak gedaan, want daar werd een gokbedrijf voor het eerst in het gelijk gesteld. Volgens de rechter in Breda had artikel 1 van de Wet op de Kansspelen zijn strekking verloren door de maatschappelijke ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Omdat er al door zoveel mensen online gegokt werd in die tijd, zouden ‘honderdduizenden Nederlanders online gokken niet als onwenselijk ervaren'. Daarnaast zou het verbod op het aanbieden van kansspelen niet ‘bestendig en eenduidig gehandhaafd zijn'.
Prejudiciële vragen
Een maand na deze laatste uitspraken, in juni 2024, besloten de rechtbanken van Noord-Holland en Amsterdam de hulp van de Hoge Raad in te schakelen om duidelijkheid te krijgen in de zaken van gokkers tegen de gokbedrijven. Om te voorkomen dat er meer tegenstrijdige uitspraken zouden volgen, werd besloten om het antwoord van de Hoge Raad af te wachten en in de tussentijd geen nieuwe uitspraken te doen.
Er werden vijf vragen opgesteld naar aanleiding van twee rechtszaken die voorlagen bij de rechtbanken van Noord-Holland en Amsterdam. Deze zaken werden aangespannen tegen PartyCasino (in die tijd onderdeel van GVC, tegenwoordig Entain) en PokerStars (aanvankelijk zelfstandig, later Amaya, TheStarsGroup (TSG), tegenwoordig Flutter).
Voordat de vragen werden doorgestuurd naar de Hoge Raad kregen de betrokken partijen de mogelijkheid om hun op- of aanmerkingen over de opgestelde vragen te delen.
In veel rechtszaken van spelers was Unibet de gedaagde partij, maar niet in de rechtszaken waar de prejudiciële vragen zijn gesteld. Dit zorgde ervoor dat Unibet geen partij was die direct mocht reageren op de opgestelde vragen. Unibet deed daarom voegingsverzoeken, in de hoop te mogen reageren op de prejudiciële vragen, maar deze werden afgewezen.
Uiteindelijk werden alle op- en aanmerkingen van de betrokken partijen verwerkt en dit zorgde ervoor dat de prejudiciële vragen werden aangepast. Er werden uiteindelijk zes vragen gesteld en in januari 2025 voorgelegd aan de Hoge Raad.
Massaclaims
Nadat de eerste uitspraken in het voordeel van de gokkers werden uitgesproken, werd er al snel gesproken over massaclaims. In september 2024 werd in de landelijke media gesproken met advocaat Benzi Loonstein, die succesvol gokkers bij stond in de eerder genoemde rechtszaken. Hij sprak met EenVandaag en bij Vandaag Inside over een massaclaim om gokverliezen van duizenden gokkers terug te vorderen.
Enkele dagen later meldde zich een tweede platform dat een massaclaim wilde indienen. Twee Britten kondigden met Gokverliesterug aan een massaclaim te starten tegen goksites die voor de Wet Kansspelen op afstand (Koa) actief waren in Nederland. Enkele maanden later volgde ook Dynamiet Nederland.
De antwoorden op de prejudiciële vragen zullen ook voor deze partijen belangrijk zijn, want de uitspraak van de Hoge Raad zal bepalen in hoeverre de massaclaims over online gokken succesvol zullen zijn.
Consumentenbond
Naast de genoemde massaclaims maakte de Consumentenbond onlangs bekend ook een schadevergoeding te eisen van enkele gokbedrijven. Het belangrijkste verschil met de andere massaclaims is dat de claim van de Consumentenbond zich richt op legale online casino's. Deze gokbedrijven zouden de zorgplicht hebben geschonden, zo stelt de Consumentenbond.
Het antwoord op de prejudiciële vragen heeft geen invloed op de claim van de Consumentenbond, omdat deze claim betrekking heeft op de periode na de legalisering van online kansspelen.
Unibet en Trannel-situatie
Om een claim in te dienen of om zich aan te sluiten bij een massaclaim, hebben de gokkers informatie nodig over hun transactiegeschiedenis bij de online casino's waar zij destijds speelden. Hiermee kunnen zij inzichtelijk maken hoeveel geld zij hebben verloren in de periode voor 1 oktober 2021.
Dit zorgde de afgelopen jaren voor een andere juridische strijd, omdat spelers hun transactiegeschiedenis niet altijd kregen.
Unibet was een van de partijen waarbij gokkers problemen ondervonden. De overname van Unibet's moederbedrijf Kindred door gokbedrijf La Française des Jeux (FDJ) was hier in het geval van Unibet debet aan, aldus FDJ. Kort na deze overname werd Trannel International Limited, het bedrijf dat Unibet vroeger exploiteerde, verkocht, zo bleek uit onderzoek van CasinoZorgplicht en de Franse krant Le Monde.
Spelers die bij het nieuwe moederbedrijf van Unibet aanklopten, werden doorverwezen naar Trannel. Dat bedrijf was inmiddels van naam veranderd en ging verder onder de naam Risepoint Limited. Via de rechter werd het bedrijf gedwongen om alsnog de transactiegeschiedenis van de gokkers, waaronder voetballer Tom Beugelsdijk, te delen.
De situatie zorgde voor de nodige kritiek op Unibet, dat inmiddels over een vergunning van de Kansspelautoriteit beschikt. In de politiek werd opgeroepen om de vergunning van Unibet te schorsen, maar dit bleef uit.
Wel deelde de Kansspelautoriteit onlangs nieuwe regels voor de komende vergunningsaanvragen van bedrijven die actief willen blijven in Nederland. In deze nieuwe regels staat beschreven dat openstaande vonnissen kunnen leiden tot een afwijzing van de vergunning. Hiermee lijkt de toezichthouder te willen voorkomen dat gokbedrijven die actief zijn in Nederland (bij voorraad uitvoerbare) vonnissen naast zich neerleggen.
Voeg CasinoNieuws.nl toe als vertrouwde nieuwsbron in Google
Google geeft je de mogelijkheid om je bronvoorkeuren in te stellen. Hiermee bepaal je zelf welke bronnen je vaker wil zien in je zoekresultaten en bij nieuwsbronnen. Je voegt CasinoNieuws.nl eenvoudig toe via Google Bronvoorkeuren.
