De afgelopen jaren hebben duizenden Nederlanders zich aangesloten bij (massa)claims tegen online kansspelaanbieders die vóór 1 oktober 2021 – zonder Nederlandse vergunning – actief waren op de Nederlandse markt. De kern van deze procedures is dat spelers stellen dat de kansspelovereenkomsten nietig zijn, waardoor hun verliezen zouden moeten worden terugbetaald. Terwijl hierover nog een procedure bij de Hoge Raad aanhangig is, heeft LCKY Group, het bedrijf achter LuckyCasino en OneCasino, aangekondigd bepaalde spelers actief te willen compenseren.
De compensatie die LuckyCasino aanbiedt aan Nederlandse spelers die vóór 1 oktober 2021 bij OneCasino hebben gegokt, roept niet alleen civielrechtelijke vragen op. Ook fiscaal is deze ontwikkeling interessant.
De discussie over zogenoemde player claims draait vooral om de vraag of spelers verliezen kunnen terugvorderen die zijn geleden bij online casino's die vóór 1 oktober 2021 zonder Nederlandse vergunning actief waren. Hoewel de Hoge Raad zich hierover nog niet heeft uitgesproken, lijkt de LCKY Group niet op die uitspraak te wachten en kiest het bedrijf ervoor om bepaalde spelers actief compensatie aan te bieden.
Vanuit fiscaal perspectief roept dat enkele interessante vragen op.
Kan eerder afgedragen kansspelbelasting worden teruggevraagd?
Indien een aanbieder in het verleden Nederlandse kansspelbelasting heeft afgedragen of daarmee is geconfronteerd – omdat zij door de Belastingdienst is aangemerkt als binnenlandse kansspelaanbieder – kan de vraag worden gesteld of een latere terugbetaling aan spelers aanleiding geeft tot een vermindering van die eerder afgedragen belasting.
Daarvoor valt iets te zeggen. De terugbetaling houdt immers rechtstreeks verband met historische speelverliezen waarop eerder de fiscale heffing was gebaseerd.
De grootste uitdaging lijkt daarbij echter niet zozeer de materiële belastingheffing, maar het formele belastingrecht. Voor de kansspelbelasting geldt een naheffingstermijn van vijf jaar. Eventuele naheffingsaanslagen zullen al geruime tijd geleden zijn opgelegd, waardoor deze aanslagen onherroepelijk zijn geworden. Daarnaast kan een verzoek om ambtshalve vermindering slechts worden gedaan binnen vijf jaar na afloop van het betreffende belastingtijdvak. Voor een aanzienlijk deel van de periode vóór 1 oktober 2021 zullen die termijnen inmiddels zijn verstreken of op korte termijn verstrijken.
Zelfs indien inhoudelijk een correctie verdedigbaar zou zijn, betekent dat dus niet automatisch dat een teruggaaf nog kan worden verkregen.
“Daarnaast rijst een meer fundamentele vraag: hoe moet de terugbetaling fiscaal worden gekwalificeerd?”
Niels Meloen, VanLoman
Kan de compensatie bij de aanbieder worden aangemerkt als “prijs”?
Daarnaast rijst een grotere vraag: hoe moet de terugbetaling fiscaal worden gekwalificeerd?
De Wet op de kansspelbelasting kent een ruim prijsbegrip. Onder prijzen worden verstaan alle goederen waaraan in het economische verkeer een waarde kan worden toegekend en die aan deelnemers uit hoofde van hun deelneming aan een kansspel toevallen (artikel 3, lid 2, Wet op de kansspelbelasting). Volgens de fiscale literatuur hoeft een prijs bovendien niet als zodanig te worden aangeduid. Ook een “teruggave van de aankoopprijs” kan onder omstandigheden als prijs kwalificeren.
Dat roept de vraag op of de door LCKY Group aangeboden compensatie als prijs kan worden aangemerkt. De aanspraak op de vergoeding lijkt immers rechtstreeks voort te vloeien uit eerdere deelname aan de betreffende kansspelen. Zonder deelname bestaat geen recht op betaling.
Tegenover die benadering staat het standpunt dat de terugbetaling geen prijs vormt, maar een schadevergoeding of een schikkingsbedrag ter afwikkeling van mogelijke juridische claims. In dat geval ontbreekt mogelijk het vereiste verband met de uitkomst van het kansspel zelf. De juridische vormgeving van de terugbetaling speelt hier dus een belangrijke rol.
“Ook een “teruggave van de aankoopprijs” kan onder omstandigheden als prijs kwalificeren.”
Niels Meloen, VanLoman
Kan een compensatie het bruto spelresultaat van de aanbieder verlagen?
Indien een terugbetaling als prijs zou kwalificeren, ontstaat vervolgens de vraag of deze in mindering kan worden gebracht op de heffingsgrondslag voor de kansspelbelasting in de periode waarin die terugbetaling wordt gedaan.
Ook daarvoor zijn argumenten aan te voeren. De Wet op de kansspelbelasting gaat voor vergunninghouders immers uit van het bruto spelresultaat: het verschil tussen de in een tijdvak ontvangen inzetten en de ter beschikking gestelde prijzen.
Juist op dit punt lijkt ruimte te bestaan voor discussie.
Wat betekent dit voor de consument?
Voor de meeste spelers lijken de fiscale gevolgen beperkt. Sinds de legalisering van online kansspelen op 1 oktober 2021 zijn vergunninghouders belastingplichtig voor de kansspelbelasting. Als OneCasino de compensatie als prijs in een huidig tijdvak zou aanmerken, komt de heffing hierover daarom niet voor rekening van de speler.
“Voor de meeste spelers zal de fiscale discussie zich daarom niet afspelen aan hun kant van de tafel, maar vooral bij de aanbieder die de compensatie uitkeert.”
Niels Meloen, VanLoman
Alleen voor de periode vóór 1 oktober 2021 kan nog een interessante vraag ontstaan. Destijds waren spelers zelf belastingplichtig voor betaalde winsten bij buitenlandse online casino's. Een latere terugbetaling van verloren inzetten zou in theorie invloed kunnen hebben op de destijds verschuldigde kansspelbelasting. Gelet op de beperkte naheffingstermijnen lijkt de praktische betekenis daarvan echter beperkt.
De vraag of een speler inkomstenbelasting verschuldigd is over een ontvangen compensatie lijkt ook ontkennend te moeten worden beantwoord. De betaling houdt immers verband met eerder geleden speelverliezen en vormt geen inkomen. Hooguit kan het ontvangen bedrag vanaf het moment van ontvangst onderdeel gaan uitmaken van het vermogen in box 3.
Voor de meeste spelers zal de fiscale discussie zich daarom niet afspelen aan hun kant van de tafel, maar vooral bij de aanbieder die de compensatie uitkeert.
Meer dan een civiele discussie
“De fiscale kwalificatie van een compensatie, de invloed op het bruto spelresultaat en de mogelijkheden tot correctie van eerder afgedragen of nog af te dragen kansspelbelasting vragen om een zorgvuldige fiscale beoordeling.”
Niels Meloen, VanLoman
De aandacht rondom player claims richt zich momenteel vooral op de civielrechtelijke aspecten. De fiscale gevolgen blijven vooralsnog onderbelicht.
Dat is opvallend, omdat vergelijkbare fiscale vragen niet alleen kunnen spelen bij player claims over de periode vóór legalisering van de onlinekansspelmarkt, maar ook bij compensaties die vergunde aanbieders verstrekken in het kader van zorgplichtschendingen, klachtenprocedures of schikkingen met spelers.
Voor aanbieders kunnen dergelijke terugbetalingen gevolgen hebben die verder reiken dan uitsluitend het civiele dossier. De fiscale kwalificatie van een compensatie, de invloed op het bruto spelresultaat en de mogelijkheden tot correctie van eerder afgedragen of nog af te dragen kansspelbelasting vragen om een zorgvuldige fiscale beoordeling; dit vereist kennis van de kansspelbelasting, inzicht in het formele belastingrecht en oog voor de civielrechtelijke context waarin de compensatie plaatsvindt.
De discussie over terugbetalingen aan spelers is daarmee niet uitsluitend een civielrechtelijk debat, maar ook een fiscaal vraagstuk waarvan de contouren nog lang niet volledig zijn uitgekristalliseerd.
