Dinsdag 27 september 2022

Speel bewust

Weerwind: “Sportsponsoring is minder risicovol, maar een verbod is wel nodig”

Ajax Unibet Bikker Weerwind

Minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind heeft gereageerd op de vragen van Mirjam Bikker over de sponsordeal tussen Ajax en Unibet. Hij noemt sportsponsoring minder risicovol dan andere manieren van marketing, maar acht een verbod wel noodzakelijk.

Een dag na het inwerking treden van het verbod op het gebruik van rolmodellen, stelde Mirjam Bikker (ChristenUnie) Kamervragen over de deal tussen Unibet en Ajax aan minister Franc Weerwind. Een week daarvoor kondigde de Amsterdamse voetbalclub Unibet aan als nieuwe bettingpartner, een samenwerking die kon rekenen op een negatieve reactie van de GGZ.

Het CU-lid wilde antwoorden van Minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind over sponsoring door gokbedrijven, zoals de samenwerking tussen Ajax en Unibet. Bikker stelde de vragen nog voor het verbod op ongerichte reclame in consultatie ging.

Sportsponsoring minder risicovol, maar een verbod is wel nodig

Minister Weerwind zegt in zijn antwoord aan de kamer geen opvatting te hebben over individuele sponsorovereenkomsten en dus ook niet over die van Unibet en Ajax. Hij wijst in zijn antwoord op de geldende wet- en regelgeving waarin dergelijke sponsordeals zijn toegestaan.

Een dag voor de vragen werden ingestuurd, ging het verbod op rolmodellen in gokreclames in. De minister legt uit dat hij dit doorvoerde omdat rolmodellen een aanzuigende werking kunnen hebben, met name op jongeren. Sportsponsoring valt echter niet onder het verbod op het gebruik van rolmodellen. Sportsponsoring noemt hij minder risicovol, maar een verbod is volgens hem wel nog steeds nodig:

“Sponsoring levert minder directe risico’s op voor kwetsbare groepen, maar dient ook te worden bezien in de brede context van het beoogde verbod op ongerichte reclame. Gezien het voorstel om een verstrekkend verbod op ongerichte reclame in te voeren, acht ik het nodig om sponsoring aan banden te leggen.”

Franc Weerwind, Minister voor Rechtsbescherming.

In het beoogde verbod op ongerichte reclame zet Weerwind een streep door sponsoring door gokbedrijven. Vanaf 1 januari 2024 mogen gokbedrijven niet langer sponsor zijn van evenementen en programma’s. Een jaar later, vanaf 1 januari 2025, is sponsoring van sportclubs ook verboden. De samenwerking tussen Ajax en Unibet zal dus, als het aan de plannen van Weerwind ligt, nog maximaal tot eind 2024 duren.

De voorgenomen wijziging van het Besluit Werving, reclame, en verslavingspreventie, waardoor ongerichte reclame wordt verboden, is door Weerwind in consultatie gegeven. Sinds 12 juli kunnen geïnteresseerden hun mening geven over het voorstel via een reactie. Het voorstel staat tot zondag 4 september open voor reacties. Onder andere CasinoNieuws.nl-hoofdredacteur Frank Op de Woerd (link), Jan Wienk van Polder Casino (link), en Steven Vrolijk van het KVA (link) reageerden.

Unibet Impact

Als hem wordt gevraagd naar het contact met de Nederlandse voetbalclubs en de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB), dan geeft Weerwind aan dat hij in gesprek is geweest met deze partijen. Hierin is gesproken over het plan dat de sector zelf opstelt om de negatieve effecten van deze overeenkomsten weg te nemen.

Een voorbeeld van zo’n initiatief is Unibet Impact, ook aangehaald door het kamerlid. Weerwind zegt het toe te juichen als online casino’s initiatief tonen om voorlichting te geven over de risico’s van (online) gokken. Hij ziet dit als onderdeel van de zorgplicht die kansspelaanbieders hebben. Eerder sprak CasinoNieuws.nl over Unibet Impact in het Unibet interview met Anne-Jaap Snijders en Lennart Kessels.

De veelgemaakte vergelijking met de tabaksindustrie, die Mirjam Bikker in haar kamervragen maakt, gaat volgens de minister niet op:

“Voor het merendeel van de spelers blijft deelname aan kansspelen recreatief en vormt dit geen probleem voor de gezondheid. Desalniettemin kan het voor een gedeelte van de spelers wel tot problematisch gedrag leiden. Enige mate van reclame acht ik nodig om spelers te attenderen op het legale aanbod, waarbij spelers beschermd worden tegen de risico’s van problematisch speelgedrag.”

Franc Weerwind

Overgangstermijn voor de sport

Zowel minister Weerwind als Conny Helder, Minister van Langdurige Zorg en Sport, zeggen het belang van sponsoring als inkomstenbron voor de sport te zien, maar wijzen ook op het belang van het beschermen van de publieke gezondheid.

Hierom is er voor gekozen om het verbod op ongerichte reclame door te voeren, maar krijgt de sportwereld wel tijd om op zoek te gaan naar andere sponsoren. De ministers zeggen dat ze op deze wijze voldoende tijd geven om het financiële belang van de clubs te waarborgen.

Tot slot geeft minister Weerwind aan dat hij de ontwikkelingen in andere landen nauwlettend in de gaten houdt. Zo kijkt men in meerdere landen naar de verschillende vormen van gokreclame en in welke mate dit nodig. In Engeland nemen Premier League-clubs zelf mogelijk al maatregelen met betrekking tot sportsponsoring.

Weerwind zegt naar België te hebben gekeken bij het uitwerken van het verbod op ongerichte reclame. Ook bij onze zuiderburen is gekozen voor een overgangstermijn voor het verbod op sponsoring. Het reclameverbod in België is nog niet ingevoerd omdat het nog niet door de Europese Commissie is. Lidstaat Malta heeft voor uitstel van de status-quo-periode gezorgd voor onze Zuiderburen.

Weerwind over de sponsordeal van Ajax en Unibet

2022Z13660 | Antwoord van minister Weerwind (Rechtsbescherming), mede namens de minister voor Langdurige Zorg en Sport (ontvangen 24 augustus 2022)

Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021-2022, nr. 3601

Vraag 1: Bent u bekend met het artikel ‘GGZ niet blij met sponsordeal Ajax en online gokbedrijf Unibet’?1

Antwoord op vraag 1: Ja.

Vraag 2: Wat is uw opvatting over de sponsorovereenkomst tussen Ajax en Unibet?

Antwoord op vraag 2: Volgens de geldende wet- en regelgeving mogen vergunde online kansspelaanbieders binnen deze wettelijke kaders de sport sponsoren. De Kansspelautoriteit houdt toezicht op de naleving van die regels. Ik heb als Minister voor Rechtsbescherming geen opvatting over individuele sponsorovereenkomsten.  

Vraag 3: Welke risico’s ziet u bij deze sponsorovereenkomst voor jongeren die beïnvloed worden doordat hun sportieve rolmodellen zich verbinden aan de online gokindustrie? Hoe beoordeelt u dergelijke sponsorovereenkomsten in het licht van het aanstaande verbod op de inzet van rolmodellen in gokreclames?

Antwoord op vraag 3: De inzet van rolmodellen kan – juist op jongeren – een aanzuigende werking hebben. Om die reden heb ik de inzet van rolmodellen bij reclames voor risicovolle kansspelen met ingang van 30 juni 2022 verboden. Dit verbod heeft geen gevolgen voor sponsoring. Sponsoring levert minder directe risico’s op voor kwetsbare groepen, maar dient ook te worden bezien in de bredere context van het beoogde verbod op ongerichte reclame. Gezien het voorstel om een verstrekkend verbod op ongerichte reclame in te voeren, acht ik het nodig om sponsoring aan banden te leggen. Een eventuele uitzondering van sponsoring op het verbod op ongerichte reclame zal naar verwachting leiden tot een toename van sponsoring. Daardoor zouden kwetsbare groepen, waaronder met name jongeren regelmatig geconfronteerd worden met kansspelreclame. Dit vind ik onwenselijk en daarom ben ik voornemens op termijn sponsoring te verbieden, zoals opgenomen in de voorgenomen wijzigingen van het Besluit Werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen (Besluit Wrvk) dat ik in consultatie heb gegeven. Dat neemt overigens niet weg dat reclame- en wervingsactiviteiten voor risicovolle kansspelen, zoals online kansspelen, nu al niet gericht mogen zijn op maatschappelijk kwetsbare groepen of op jongeren tot 24 jaar.

Vraag 4: In hoeverre voorkomt het aanstaande wettelijk verbod op ongerichte reclames voor risicovolle kansspelen reclame door online gokbedrijven via sponsoring?

Antwoord op vraag 4: Bij het uitwerken van het verbod op ongerichte reclame voor online kansspelen is uitdrukkelijk gekeken naar sponsoring als bijzondere vorm van ongerichte reclame. Sportsponsoring kan een negatieve invloed hebben op de bescherming van kwetsbare groepen. Het kansspelbeleid is erop gericht om kansspelverslaving te voorkomen en in het bijzonder kwetsbare groepen te beschermen tegen de risico’s van kansspelen. Daarom is bij de voorgenomen wijzigingen van het Besluit Wrvk besloten om ook sponsoring door online kansspelaanbieders stapsgewijs te verbieden. In het gewijzigde besluit is uitgewerkt dat sportsponsoring twee jaar na inwerkingtreding van het besluit verboden wordt. Alle andere vormen van sponsoring worden één jaar na inwerkingtreding van het besluit verboden. 

Vraag 5: Deelt u de inschatting van GGZ Nederland dat de overeenkomst tussen Ajax en Unibet haaks staat op alle inspanningen om gokverslaving tegen te gaan? Zo ja, welke instrumenten heeft u en gaat u inzetten om sponsordeals die ingaan tegen de publieke gezondheid aan banden te leggen?

Antwoord op vraag 5: Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2 is het niet aan mij om individuele sponsorovereenkomsten te beoordelen. Wel deel ik in het algemeen de zorgen over de invloed van sponsoring voor online kansspelen op de bescherming van kwetsbare groepen. Het verbod op ongerichte reclame voor online kansspelen strekt zich daarom ook uit tot sponsoring.

Vraag 6: Deelt u de zorg dat de stapeling van sponsorovereenkomsten door betaalde voetbalclubs met online gokbedrijven bijdraagt aan de normalisering van gokken, juist ook bij een jonge generatie? Op welke wijze voert u hier het gesprek over met de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) en de betaaldvoetbalorganisaties (BVO)?

Antwoord op vraag 6: (Sport)sponsoring kan bijdragen aan normalisering van kansspelen. De minister voor Langdurige Zorg en Sport en ik zijn in gesprek geweest met de bvo’s, topcompetities en de KNVB over deze sponsoring en het plan dat de sector zelf opstelt om negatieve effecten van deze overeenkomsten weg te nemen. We blijven graag in gesprek met de sport om te kijken hoe de sector zich kan inspannen om kansspelverslaving te helpen voorkomen en kwetsbare groepen te beschermen. 

Vraag 7: Wat vindt u van de uitingen van Unibet dat zij zich met Unibet Impact willen inzetten op voorlichting over verantwoord spelen, preventie van matchfixing en initiatieven van supporters, en dat zij zich met Ajax willen richten op verantwoord spelen in relatie tot mentale gezondheid? Hoe zou u deze vraag beantwoorden als zij ging over de tabaksindustrie?

Antwoord op vraag 7: In algemene zin juich ik toe dat kansspelaanbieders initiatief tonen om voorlichting te geven over de risico’s van kansspelen. Dit hoort ook bij de zorgplicht die aanbieders hebben om kansspelverslaving tegen te gaan.   

De vergelijking met de tabaksindustrie gaat niet op. Voor het merendeel van de spelers blijft deelname aan kansspelen recreatief en vormt dit geen probleem voor de gezondheid. Desalniettemin kan het voor een gedeelte van de spelers wel tot problematisch speelgedrag leiden. Enige mate van reclame acht ik nodig om spelers te attenderen op het legale aanbod, waarbij spelers beschermd worden tegen de risico’s van problematisch speelgedrag. 

Vraag 8: Bent u het eens met de stelling dat het verreweg te prefereren is dat betaald voetbalorganisaties zich helemaal niet verbinden aan online gokbedrijven omdat dit problemen voorkomt in plaats van nieuwe creëert?

Antwoord op vraag 8: De minister voor Langdurige Zorg en ik zien het belang van sponsoring als inkomstenbron voor de sport, maar ook van het beschermen van de publieke gezondheid. Dat bvo’s zich verbinden aan aanbieders van kansspelen kan daarmee in lijn zijn, op voorwaarde dat dat gebeurt binnen de kaders van de wet. Het doel van de wet is om te voorkomen dat reclameactiviteiten van aanbieders van online kansspelen leiden tot risicovol speelgedrag en kansspelverslaving, in het bijzonder bij kwetsbare groepen. Daarom is de inzet van rolmodellen in reclames al verboden, en ben ik voornemens om ongerichte reclame voor online kansspelen te verbieden. 

Vraag 9: Hoe beoordeelt u het risico dat clubs zich steeds meer genoodzaakt zullen zien om door middel van sponsorovereenkomsten ook miljoenen bij de online gokindustrie op te halen omdat ze anders niet mee kunnen in de ‘ratrace’ met andere voetbalclubs. 

Antwoord op vraag 9: Met name in het betaald voetbal worden veel clubs al gesponsord door aanbieders van online kansspelen. De voorgenomen wijzigingen van het Besluit Wrvk zorgen ervoor dat deze sponsorovereenkomsten twee jaar na inwerkingtreding van het besluit niet meer zijn toegestaan. Door deze overgangstermijn van twee jaar hebben clubs ook de ruimte om andere overeenkomsten met andere sponsoren te sluiten, zodat het financiële belang van de clubs voldoende geborgd kan worden.  

Vraag 10: Volgt u de ontwikkelingen in andere betaalde Europese voetbaldivisies ten aanzien van de al dan niet toegestane promotie van online gokken? Zo ja, welke lessen zijn daar uit te leren? Zo nee, zou het niet verstandig zijn om dat wel te doen omdat besluiten in het ene land gevolgen hebben voor de aanwas in het andere land?

Antwoord op vraag 10: Niet alleen in Nederland wordt uitvoering gegeven aan of nagedacht over een verbod van sponsoring door online kansspelaanbieders. In veel landen is het op dit moment de vraag hoeveel en welke vorm van reclame voor risicovolle kansspelen nog verantwoord is. De ontwikkelingen hieromtrent volg ik. Bij de uitwerking van het verbod op ongerichte reclame voor risicovolle kansspelen is bijvoorbeeld gekeken naar de situatie in België, waarbij ook een overgangstermijn geldt voor het verbod op sponsoring. Internationaal gezien zullen de effecten van een verbod naar verwachting dan ook beperkt zijn.


1 RTL Nieuws, 22 juni 2022, ‘GGZ niet blij met sponsordeal Ajax en online gokbedrijf Unibet’

Lead-foto is een mock-up door CasinoNieuws.nl. Foto Mirjam Bikker door Anne Paul Roukema via ChristenUnie.nl. Foto Franc Weerwind door Martijn Beekman via D66.

Laat een reactie achter