Het Ministerie van Justitie & Veiligheid heeft medio november antwoord gegeven op vragen van haar vaste commissie. De vaste commissie stelde onder andere vragen over de groei van de illegale gokmarkt en het aantal gokverslaafden in Nederland. Het ministerie liet weten dat de omvang van de illegale gokmarkt een schatting blijft, terwijl ook precieze aantallen rondom gokverslavingen niet bekend zijn.
Tot eind oktober hadden de leden van de vaste commissie van Justitie en Veiligheid de mogelijkheid om vragen in te sturen over de vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie voor 2025. Zij stuurden honderden vragen in, waarvan er in totaal negen te maken hadden met (online) kansspelen.
Medio november heeft het ministerie van Justitie & Veiligheid haar antwoord gegeven op alle gestelde vragen. Een van de vragen ging over de groei van de omzet van illegale kansspelaanbieders, een verklaring voor de groei, en een Europese aanpak tegen het illegale aanbod.
Illegaal gokken
Het ministerie beantwoordde de vraag door te stellen dat het niet vast te stellen is of de omzet van de illegale gokmarkt in het afgelopen jaar is gegroeid, gedaald, of gelijk gebleven. Dat komt volgens het ministerie doordat de omvang van de omzet van de illegale kansspelmarkt een schatting blijft, waarbij het uitgaat van de monitoringsrapportages van de Kansspelautoriteit.
Hierbij liet het weten dat de prognose is dat het percentage in 2025 gelijk zal blijven. Echter is geen rekening gehouden met de verhoging van de kansspelbelasting, en de effecten van de invoering van onder andere speellimieten. Ook legde het uit dat de toezichthouder in Nederland samenwerkt met andere Europese toezichthouders bij Gaming Regulators European Forum (Gref) in haar strijd tegen illegale kansspelen.
Op de vraag hoeveel waarschuwingen en aanwijzingen de Ksa verwacht op te leggen in het aankomende jaar gaf het ministerie aan dat dat niet is in te schatten. Daarnaast zal de Kamer eind december 2024 een brief ontvangen over het overleg met de Kansspelautoriteit en mogelijkheden voor effectiever toezicht en handhaving, waar Michiel van Nispen in februari een motie over indiende.
Gokverslavingen
Een van de leden van de vaste commissie wilde ook weten hoeveel procent groei er in het aantal behandelde gokverslaafden is sinds de invoering van de online gokwetgeving. Dezelfde vraag werd ook gesteld over het aantal jongvolwassen dat zich sindsdien heeft laten behandelen voor een gokverslaving.
Het ministerie liet weten dat het precieze percentage van beide aantallen niet bekend is, en wijst hierbij naar het LADIS-rapport dat eerder dit jaar verscheen. Ook kwam er een vraag binnen over het jaarlijkse aantal inschrijvingen bij Loket Kansspel. Het ministerie gaf aan dat inschrijven bij Loket Kansspel niet mogelijk is, maar dat er tot oktober 2024 in totaal 1.584 hulpgesprekken zijn geweest.
Ook bevestigde het ministerie dat Cruks de mogelijkheid biedt aan spelers om zich na zes maanden weer vrijwillig uit te schrijven, en dat benodigde verbeteringen worden meegenomen in een voorstel aan de staatssecretaris voor Rechtsbescherming.
Verhoging van kansspelbelasting
Ten slotte vroeg een van de vaste commissieleden zich af welke verhogingen van de kansspelbelasting er op tafel heeft gelegen, en welke organisaties brieven hadden gestuurd om de verhoging tegen te gaan. Ook wilde het lid weten waarom er gekozen is voor een ‘minimale stijging'.
Het ministerie laat weten dat deze verhoging structureel € 202 miljoen extra oplevert. Als de kansspelbelasting nog verder omhoog zou gaan, zou de stijging afnemen, waardoor een hogere opbrengst niet als realistisch werd gezien. De gestuurde brieven waren afkomstig van de Goede doelen loterijen, het Goede Doelen Platform, een gezamenlijke brief van NLO, Holland Casino, VAN Kansspelen, VNLOK en NOGA en een gezamenlijke brief van Janhsen Hahnraths Group en JVH Gaming & Entertainment Group.
Vraag (45): Kunnen de oorzaken van de groei van omzet bij illegale kansspelaanbieders nader worden toegelicht? Worden er gesprekken gevoerd om te komen tot een Europese aanpak van illegale kansspelen?
Het is niet te zeggen of de omzet van de illegale kansspelmarkt in het afgelopen jaar is gegroeid, gedaald of gelijk gebleven, doordat de omvang van de omzet van de illegale kansspelmarkt een schatting blijft. Het ministerie van Justitie en Veiligheid gaat uit van de monitoringsrapportages van de Kansspelautoriteit (Ksa). Deze geeft in haar “Monitoringsrapportage Online Kansspelen, najaar 2024” aan naar schatting 87 procent van het totale BSR (Brutospelresultaat) in 2024 terechtkomt bij legale aanbieders. De verwachting is dat dit percentage ongeveer gelijk blijft tot 2025. Bij de prognose is geen rekening gehouden met de gevolgen van verhoging van de kansspelbelasting, de effecten van de Beleidsregel verantwoord spelen en de Regeling speellimieten en bewuster speelgedrag. In hoeverre deze omstandigheden van invloed zijn op een (eventuele) toename van het BSR van de illegale markt is niet met voldoende mate van waarschijnlijkheid te zeggen.
De Ksa neemt deel aan het Gaming Regulators European Forum (Gref), een samenwerkingsverband van toezichthouders in een groot aantal landen in Europa op het gebied van kansspelen dat tot doel heeft kennis, ervaring en ideeën op het terrein van kansspelbeleid uit te wisselen en samenwerking op internationaal niveau te bevorderen (https://gref.eu/). Onderdeel daarvan is een handhavingswerkgroep. Deze groep bevordert de uitwisseling van kennis en expertise m.b.t. de aanpak van illegale kansspelen. Het gaat hierbij onder andere om het delen van best practices op het gebied van onderzoekmethoden, – processen en de effectiviteit van interventies. De staatssecretaris Rechtsbescherming zal, om tot een effectievere handhaving op illegaal aanbod van kansspelen te komen, verkennen welke mogelijkheden er op Europees niveau liggen, zowel via Gref als via de Europese Unie.
Vraag (416): Kunt u aangeven welke verhoging van de kansspelbelasting er op tafel heeft gelegen en van welke organisaties u brieven heeft ontvangen waardoor er slechts een minimale stijging van de kansspelbelasting in de begroting is opgenomen?
Met het verhogen van de kansspelbelasting van 30,5% naar 37,8% kon volgens het Ministerie van Financiën structureel € 202 miljoen extra worden opgehaald. De verwachting was dat bij een verdere verhoging van de kansspelbelastingtarieven de opbrengst per procentpunt stijging zou af zou nemen. Een hogere opbrengst dan € 202 miljoen werd daarom als niet realistisch gezien. De staatssecretaris van Fiscaliteit en Belastingdienst is verantwoordelijk voor de kansspelbelasting. Ontvangen brieven, gericht aan het Ministerie van Justitie en Veiligheid, over de verhoging van de kansspelbelasting zijn aan het Ministerie van Financiën doorgeleid, voor zover de brieven niet ook gericht ware aan het Ministerie van Financiën. Het gaat om brieven van Goede doelen loterijen, het Goede Doelen Platform, een gezamenlijke brief van NLO, Holland Casino, VAN kansspelen, VNLOK en Noga en een gezamenlijke brief van Janhsen Hahnraths group en JVH gaming and entertainment group.
Vraag (417): Met hoeveel procent is het aantal geregistreerde gokverslavingen toegenomen sinds de invoering van de wet Kansspelen op Afstand?
Het precieze percentage is niet bekend. Uit de rapportage van LADIS (Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem) van 4 juli 2024 blijkt dat er in de cijfers over 2023 voor het eerst weer een stijging zichtbaar is ten opzichte van 2022, zowel bij instellingen die al langer gegevens aanleveren bij de Stichting IVZ, als bij instellingen die voor deze rapportage voor het eerst gegevens aanleverden. Het gaat om een stijging van 15,3% in 2023 ten opzichte van 2022 bij instellingen die al eerder gegevens aanleverden.
Bron: Stichting IVZ (2024). Kerncijfers verslavingszorg 2018-2023, pagina 10
Vraag (418): Met hoeveel procent is het aantal geregistreerde gokverslavingen van jongeren toegenomen sinds de invoering van de wet Kansspelen op afstand?
Dit percentage is niet bekend. Uit de rapportage van LADIS (Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem) blijkt uit de cijfers over 2023 dat 17% van het aantal personen dat primair in behandeling is voor een gokverslaving jonger is dan 25 jaar. Dit percentage wijkt niet duidelijk af van voorgaande jaren en ligt sinds 2018 grofweg tussen 16 en 20%.
Vraag (419): Klopt het dat Cruks na 6 maanden vrijwillig een mogelijkheid biedt om uit het Cruks te stappen?
Ja. Bij vrijwillige uitsluiting van kansspelen is het mogelijk om zich in te schrijven in Cruks voor een periode van minimaal 6 maanden en maximaal 99 jaar. Deze inschrijving kan na verloop van de minimale periode van 6 maanden beëindigd of aangepast worden. Eventueel benodigde verbeteringen op dit punt worden meegenomen in een voorstel van de staatssecretaris Rechtsbescherming voor wijziging van de Wet op de kansspelen na de wetsevaluatie van de Wet kansspelen op afstand.
Vraag (420): Hoeveel mensen schrijven zich jaarlijks in bij het Loket Kansspel?
Inschrijving is niet mogelijk. Het Loket Kansspel is het centrale steunpunt bij gokproblemen. Het biedt hulp en begeleiding en verwijst door naar professionele hulp. Loket Kansspel is er voor mensen die problemen hebben met gokken en voor hun naasten. Het loket is 24/7 telefonisch bereikbaar en iedere dag tussen 8 uur en 24 uur via chat en WhatsApp. Tot oktober 2024 waren er 1584 hulpgesprekken.
Vraag (496): Wat zijn de resultaten betreffende de motie-Van Nispen c.s. die de regering verzoekt met spoed in overleg te treden met de Kansspelautoriteit en te bezien wat ervoor nodig is, ook qua bevoegdheden en middelen, om effectiever en steviger op te treden tegen deze gokbedrijven (Kamerstuk 36410-VI, nr. 63) waarvan een reactie in Q3 was verwacht?
Een van de thema’s van de evaluatie van de Wet kansspelen op afstand is de effectiviteit van toezicht en handhaving. De uitkomsten van het overleg met de Kansspelautoriteit en mogelijkheden voor effectiever toezicht en handhaving worden meegenomen in de aangekondigde brief over kansspelen op afstand van de staatssecretaris Rechtsbescherming die eind december 2024 aan uw Kamer wordt gestuurd.
Vraag (504): Kunt u aangeven hoeveel subsidie er naar welke organisaties gaat ten behoeve van subsidies integriteit en kansspelen?
Onder de subsidies van Integriteit en kansspelen vallen ook de subsidies van filantropie. Op het terrein van filantropie worden subsidies verleend aan organisaties die een bijdrage leveren aan de borging en de versterking van filantropie. Hiertoe wordt met name subsidie verleend aan het CBF – toezichthouder op goeddoen (0,5 miljoen euro), de Maatschappelijke Alliantie (0,2 miljoen euro) en aan de Vrije Universiteit Amsterdam in het kader van het onderzoek ‘Geven in Nederland’ (0,2 miljoen euro). Daarnaast wordt op het terrein van kansspelbeleid ook subsidie verleend aan het Trimbos instituut in het kader van verslavingspreventie (0,1 miljoen euro).
Vraag (541): Hoeveel boetes en waarschuwingen heeft de Kansspelautoriteit tot nu toe in 2024 opgelegd en hoeveel boetes en waarschuwingen verwacht de kansspelautoriteit in 2025 op te leggen, en hoeveel daarvan betrof (legale dan wel illegale) aanbieders van online kansspelen?
De Kansspelautoriteit (Ksa) heeft in de periode januari tot en met oktober 2024 22 boetes, lasten onder dwangsom of bindende aanwijzingen opgelegd, zoals weergegeven in het overzicht (zie bijlage). Het betrof 8 aanbieders van vergunde online kansspelen en 13 illegale, niet-vergunde, aanbieders van online kansspelen. Waarschuwingen worden niet als zodanig geregistreerd en ook niet altijd gepubliceerd. Waarschuwingen worden vooral ingezet in het toezicht als eerste stap op de interventieladder om een aanbieder ertoe te bewegen de overtreding te stoppen. Het is niet mogelijk om een inschatting te geven hoeveel boetes, lasten onder dwangsom, bindende aanwijzingen en waarschuwingen de Kansspelautoriteit in 2025 op zal leggen, omdat per overtreding wordt bezien welke interventiemaatregel passend is. Ook kan van het aantal te verwachten overtredingen geen inschatting worden gedaan.
Lead-foto mock-up via CasinoNieuws.nl.
