Kansspelbelasting eerst naar 34,2% en in 2026 naar 37,8%

Een dag voor Prinsjesdag meldden bronnen aan RTL dat de plannen voor de Kansspelbelasting zijn gewijzigd.

Dit werd een dag later bevestigd in de Miljoenennota. De kansspelbelasting wordt, zoals aangegeven, verhoogd naar 37,8%, maar dit gebeurt niet direct vanaf 1 januari 2025. In plaats daarvan zal de verhoging in twee stappen worden doorgevoerd. Hiermee wil het kabinet de kansspelsector ruimte geven om hun beleid aan te passen om zo de hogere kosten op te vangen:

“Om de sector tijd te geven om zich aan te passen aan dit hogere tarief is besloten om het KSB tarief in twee stappen te verhogen naar 37,8%. Hiermee wordt de KSB per 2025 verhoogd naar 34,2% en vanaf 2026 verder verhoogd naar 37,8%.”

Ramingstoelichtingen CPB

Op 1 januari 2025 wordt de kansspelbelasting verhoogd naar 34,2%. Een jaar later zal het belastingtarief alsnog worden verhoogd naar de aangekondigde 37,8%. Voor de komende vijf jaar verwacht het kabinet vanaf 2026 structureel € 202 miljoen op te halen met de verhoging:

Impact illegale aanbod

In de bijlagen van de miljoenennota worden daarnaast voorspellingen gedaan over de totale belastingopbrengsten uit de kansspelbelasting. Voor het jaar 2024 worden de opbrengsten geschat op € 1,064 miljard. In de Miljoenennota die een jaar geleden werd gepresenteerd werd geschat dat er € 958 miljoen zou worden opgehaald in 2024, maar deze voorspelling werd in de voorjaarsnota bijgesteld naar € 1,023 miljard.

In de ramingstoelichtingen van het Centraal Planbureau ^{(, 0,9 MB)} worden deze ramingen wel onzeker genoemd:

“Het CPB acht de raming redelijk en neutraal, maar de onzekerheid is groot. De tariefverhoging is relatief fors, waardoor het gedragseffect met grotere onzekerheid omgeven is dan gebruikelijk.”

Ramingstoelichtingen CPB

Dit heeft te maken met de mogelijke gevolgen voor de kansspelmarkt door het gedrag van de gokkers. In de berekeningen zou rekening zijn gehouden met een eventuele verschuiving naar het illegale aanbod. Er wordt nog altijd rekening gehouden met een doorrekening naar de klanten waarmee het kansspelaanbod minder aantrekkelijk wordt voor de consumenten. Wat de impact hiervan zal zijn is volgens het kabinet niet bekend:

“Mogelijk zullen sommige spelers bijvoorbeeld besluiten om te gaan deelnemen aan illegale kansspelen of buitenlandse aanbieders, omdat ze het illegale aanbod aantrekkelijker vinden. Hierbij speelt ook mee dat het voorgestelde tarief per 1 januari 2026 het hoogste in Europa zal zijn. Het verwachte effect op de toeloop naar illegale aanbieders, en daardoor de toename van illegaal aanbod, is echter nog niet bekend.”

Wetsvoorstel 2025

Aankondiging van de verhoging van de kansspelbelasting naar 37,8%

In mei 2024 werd het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet Schoof gedeeld. In de budgettaire bijlage werd duidelijk dat het kabinet een aanzienlijke verhoging wilde doorvoeren in de kansspelbelasting. Het belastingtarief zou met 7,3 procentpunt worden verhoogd naar 37,8%. Het Centraal Planbureau rekende uit dat de verhoging € 200 miljoen extra belastinginkomsten moest genereren, die volledig doorgerekend zou worden aan de klanten van de gokbedrijven.

De plannen van het kabinet zorgden voor veel onrust in zowel de kansspelindustrie als in de sectoren die (deels) afhankelijk zijn van kansspelen. Zo deed NOC*NSF een oproep om de belastingverhoging te herzien en volgde er een open brief van Nederlandse topsporters. Ook de kunst en cultuursector uitte haar zorgen over de verhoging van de kansspelbelasting.

Vanuit de kansspelsector werd vol verbazing gereageerd op de plannen van het kabinet. Branchevereniging VAN Kansspelen stelde dat de verhoging het einde van de offline sector betekende. Dit herhaalde de voorzitter van de branchevereniging enkele weken later in gesprek met CasinoNieuws.nl.

Holland Casino en tombola

Dat landgebonden aanbieders het al zwaar hebben voor de verhoging werd ook duidelijk in de cijfers van Holland Casino over het eerste half jaar van 2024. De staatsdeelneming maakte € 3,5 miljoen verlies in de genoemde periode en waarschuwde het kabinet voor de gevolgen van een eventuele belastingverhoging.

Holland Casino voorspelde grote problemen als de kansspelbelasting zo sterk omhoog zou gaan:

“Onze totale belastingdruk wordt dan bijna 50%. Daarmee zijn zwarte cijfers niet mogelijk. We gaan dan fors verlies draaien. In tegenstelling tot supermarkten kunnen wij prijsverhogingen niet  goed doorberekenen. Het enige alternatief is dan dat we zeer ongewenste maatregelen gaan nemen als agressieve campagnes om nieuwe gasten te werven, het stimuleren van mensen om veel meer te besteden of door het prijzengeld stevig te verlagen. Deze maatregelen zijn voor Holland Casino onnacceptabel en vanuit het overheidsbeleid rondom kansspelen onverantwoord. 

Petra de Ruiter, CEO Holland Casino

Marjan Olfers sprak haar zorgen uit over de situatie, omdat zei de boodschap van Holland Casino interpreteerde als een belofte van wat zou gaan komen als de verhoging doorgevoerd zou worden. Het zorgde voor Kamervragen van Mirjam Bikker en de SGP.

In het radioprogramma ‘Geld of je leven’ helderde De Ruiter de situatie op. Ze onderstreepte in het programma dat Holland Casino niet voornemens was om dat type reclames daadwerkelijk te gaan voeren. De staatsdeelneming zou wel kijken naar de mogelijkheid om vestigingen te sluiten, zo liet De Ruiter weten.

Tegenover CasinoNieuws.nl herhaalt Holland Casino wat het eerder tegen RTLNieuws zei. Ook de stapsgewijze verhoging van de kansspelbelasting zal pijn doen, ondanks dat het tarief van 37,8% een jaar wordt uitgesteld:

“Als het waar is dat de kansspelbelasting met maar liefst een kwart stijgt in twee jaar tijd, is dat een harde klap. Het zorgt ervoor dat we ingrijpende maatregelen in de interne bedrijfsvoering moeten nemen om deze kostenpost van tientallen miljoenen euro’s op te kunnen vangen.”

Woordvoerder Holland Casino

Het was alleen niet Holland Casino die moest stoppen met haar kansspelaanbod. Een dag voor Prinsjesdag maakte online aanbieder van bingo tombola bekend dat de goksite per 1 oktober 2024 zou stoppen in Nederland. De belastingverhoging en doorgevoerde maatregelen met betrekking tot speellimieten zouden het onmogelijk maken voor tombola om actief te blijven in Nederland.

Ook de brancheverenigingen spraken zich negatief uit over de verhoging van de Kansspelbelasting. In een gezamenlijk statement noemden NOGA, VNLOK, en VAN Kansspelen de kansspelbelasting verhoging een onverantwoorde gok.

Geschiedenis kansspelbelasting

In 1961 werd de eerste vorm van kansspelbelasting ingevoerd via de Wet op de Loterijbelasting. Het belastingtarief werd vastgesteld op 15% en dit tarief bleef tot 1972 hetzelfde. Op 29 november 1972 werd de wet, inmiddels hernoemd tot Wet op de Kansspelbelasting, gewijzigd en werd het tarief verhoogd naar 25%.

Tot 2006 was het belastingtarief voor de kansspelbelasting 25%. Op 1 januari 2006 werd dit tarief verhoogd naar 29% en twaalf jaar later werd dit tijdelijk verhoogd naar 30,1%. Deze tijdelijke verhoging werd op 1 oktober 2021, tegelijk met de livegang van de online gokmarkt in Nederland, zoals vooraf afgesproken weer teruggezet waardoor het belastingtarief weer op 29,0% uitkwam.

In de jaren voorafgaand aan de invoering van de Wet Kansspelen op afstand werd afgesproken om de kansspelbelasting uiteindelijk weer terug te brengen naar het oude tarief van 25%. Een amendement uit 2016 van onder andere Mei Li Vos moest ervoor zorgen dat de kansspelbelasting indien mogelijk uiterlijk drie jaar na de legalisering van online gokken teruggebracht zou worden naar het tarief van 25%.

Tijdens Prinsjesdag in september 2022 werd echter duidelijk dat een verlaging niet tot de plannen van het kabinet behoorde. Er werd namelijk bekendgemaakt dat het tarief juist verhoogd zou worden naar 29,3%. Dit was volgens het kabinet nodig om een gat te dichten dat ontstond doordat de voorgenomen hogere motorrijtuigenbelasting voor bestelauto’s niet werd doorgevoerd.

Via een amendement werd het tarief enkele weken later nog iets verhoogd, want het tarief werd vastgesteld op 29,5%. In diezelfde periode diende Rudmer Heerema ⁽⁾ een motie in om de belastingverlaging naar 25% helemaal te schrappen. Het geld dat hiermee vrij zou komen moest volgens Heerema, en een meerderheid in de Kamer, gebruikt worden voor de sport en verslavingspreventie.

Een jaar later, in oktober 2023, werd via een amendement van Silvio Erkens ⁽⁾ en Chris Stoffer ⁽⁾ besloten om de kansspelbelasting te verhogen naar 30,5%. Deze verhoging werd op 1 januari 2024 doorgevoerd en zorgde al voor de nodige problemen bij de landgebonden aanbieders van kansspelen.

Zo schreef Jan Schiffelers, voormalig CEO van de Janshen-Hahnraths Group (Fair Play Casino’s), een open brief waarin hij zijn zorgen uitsprak over de belastingverhoging. De twee belastingverhogingen, naar 29,5% en later 30,5%, waren volgens hem ‘een brug te ver’ voor de landgebonden sector.

Dit schreef later ook KPMG in een onderzoek dat het deed in opdracht van branchevereniging VAN Kansspelen. De verhoging van 1 procentpunt zou zorgen voor 20% extra verlies voor landgebonden aanbieders. VAN Kansspelen waarschuwde toen al dat er kleinere speelautomatenhallen zouden omvallen. Iets wat onder andere in Dordrecht gebeurde bij Casino Jackpot.

Tariefdifferentiatie

Tegelijkertijd met het amendement om de belastingverhoging naar 30,5% door te voeren, werd er een motie aangenomen om tariefdifferentiatie toe te passen op de kansspelbelasting. Inge van Dijk ⁽⁾ wilde tariefdifferentiatie doorvoeren zodat er een hoger belastingtarief kon worden doorgevoerd voor risicovolle kansspelen. Daarmee zou ook een lager tarief ingesteld kunnen worden voor (incidentele) loterijen. Erkens en Stoffer spraken in een amendement eveneens over tariefdifferentiatie, maar dan met het idee een hoger tarief te hanteren voor online kansspelen.

Hiermee zou het tegenovergestelde gebeuren van wat er in 2014 werd voorgesteld toen Fred Teeven de Wet op de Kansspelen wilde wijzigen om online gokken te legaliseren. In de Memorie van Toelichting die Teeven in juli 2014 met de Tweede Kamer deelde sprak hij ook over tariefdifferentiatie bij de legalisering van online kansspelen. In dit voorstel zou er een belastingtarief van 20% gaan gelden voor online kansspelaanbieders. Landgebonden aanbieders zouden wel 29% kansspelbelasting blijven betalen.

Uiteindelijk kwam de tariefdifferentiatie er niet, maar tien jaar later is die situatie anders. De motie van CDA-Kamerlid Van Dijk werd aangenomen in de Kamer en kort voor zijn vertrek liet toenmalig staatssecretaris van Financiën Marnix van Rij weten dat het onderzoek naar de voorgestelde tariefdifferentiatie nog loopt. Volgens Van Rij zou de uitwerking van de motie in het derde kwartaal van 2024 met de Kamer gedeeld worden.

Juridisch kwetsbaar

Hier heeft het kabinet zich aan gehouden, want in het belastingplan 2025 gaat het kabinet in op de voorstellen om tariefdifferentiatie toe te passen op de kansspelbelasting. In het wetsvoorstel wordt ingegaan op beide suggesties om tariefdifferentiatie in te voeren. Hierin wordt duidelijk gemaakt dat beide voorstellen niet doorgevoerd kunnen worden omdat deze voorstellen beide ‘juridisch kwetsbaar’ zijn.

Tariefdifferentiatie op basis van risicoprofiel zou niet eenvoudig in te voeren zijn. Er zou ‘een grondige onderbouwing nodig zijn’ om dat onderscheid te maken, maar ook conflicteren met het gelijk belasten op grond van het buitenkansbeginsel. Een dergelijke vorm van tariefdifferentiatie zou ‘een aanzienlijke structuuraanpassing vergen’ en dan nog altijd getoetst moeten worden bij bijvoorbeeld de Europese Commissie.

Onderscheid op distributiekanaal, landgebonden of online, zou eenvoudiger te maken zijn, maar ook dit zou juridisch kwetsbaar zijn. Dit heeft onder andere te maken met enkele kansspelen die zowel online als offline te spelen zijn. Een ander tarief voor dezelfde spellen zou daarmee weer diezelfde juridische kwetsbaarheid veroorzaken.

Tot slot zou een ander tarief voor bepaalde aanbieders kunnen lijken op staatssteun. Dit zou in strijd zijn met de doelstellingen van de kansspelbelasting, omdat het een ‘selectief voordeel’ biedt voor bepaalde kansspelen en aanbieders.

Dat beide voorstellen niet uitvoerbaar zijn, betekent niet dat tariefdifferentiatie helemaal niet mogelijk is. Er bestaan alternatieven, zo valt te lezen. Deze alternatieven zouden verder onderzocht kunnen worden:

“Het kabinet heeft gelet op het voorgaande tariefdifferentiatie niet voorgesteld. Een andere vormgeving van de kansspelbelasting zou tariefdifferentiatie kansrijker maken, bijvoorbeeld in de vorm van een verbruiksbelasting – een belasting op de inzet in plaats van de prijs of het bruto spelresultaat – waarbij effecten op de gezondheid en de maatschappij onderdeel zijn van het belastinginstrument. Dit zou verder onderzocht kunnen worden.”

Belastingplan 2025